شمارهٔ ۱۱۲
هوش مصنوعی: این متن به توصیف شخصیت معاویه و خانواده‌اش می‌پردازد. شاعر از قناعت و تلاش برای به دست آوردن ثروت صحبت می‌کند و به خصوص به زر و سیم اشاره می‌کند که به صورت نمادین به روح و روان انسان مرتبط است. او به زندگی و رفتار معاویه و ادعای پدرانش می‌پردازد و نسبت به ناپاکی‌های اخلاقی آن‌ها انتقاد می‌کند. در این زمینه، از داستان‌هایی مثل کار جوانی به نام صباح و ارتباطش با هند و دختر هند هم یاد می‌شود. شاعر همچنین به ارتباطات خانوادگی و نقش پدران معاویه در شکل‌گیری شخصیت او اشاره می‌کند و به فساد و فریبکاری در میان آن‌ها انتقاد می‌کند.
همی بداد زر و گنج سیم وی بخریدکه سیم ساده گران بود و زر ناب ارزان
هوش مصنوعی: او با طلا و گنجی که داشت، به دیگری داد و در عوض، به خاطر اینکه نقره ساده ارزش بیشتری داشت، به اندازه طلا و نقره کمی بیشتر پرداخت کرد.
بسان روح روانش کشید اندر برز ملک روم شد اندر صف حجاز روان
هوش مصنوعی: او مانند روحی به سرعت از سرزمین روم حرکت کرد و به سرزمین حجاز رفت.
نخست خواست که آهن دلی کند لیکنبکوفت با زر، آن، سیم ساده بر سندان
هوش مصنوعی: ابتدا تصمیم گرفت که دلش را آهنین کند، اما با زدن به زر، آن سیم ساده را بر روی سندان قرار داد.
ز بیم آنکه ملامت همی کنند قریشورا بخویش پسر خواند و برد در ایوان
هوش مصنوعی: به خاطر ترس از اینکه قریش او را سرزنش کنند، او را به فرزندخواندگی پذیرفت و به مکان بزرگی برد.
بخلوت اندر زن گشت و برملا فرزندکه زشتکاره ندارد حذر ز طعن کسان
هوش مصنوعی: در خلوت، فرزند زشتکاری خود را نمایان کرد و نشان داد که از نیش زبان دیگران هراسی ندارد.
چو عبد شمس ز دنیا برفت آن مدبرچو بوم شوم ز ویران بماند در بستان
هوش مصنوعی: زمانی که بنده خورشید از این دنیا رفت، آن تدبیرکننده همچون جغد از ویرانی باقی مانده و در باغی تنها ماند.
شریک قسمت اولاد وی شد اندر ارثکه همچنو همه بودند ز ادعیا اخوان
هوش مصنوعی: در این بیت به این مطلب اشاره شده است که فرزندان در میراث شریک میشوند، زیرا همگی از خانواده و نسل یکسانی هستند.
ز خویش جعل نکردم من این که بن میثمبشرح نهج بلاغت همی کند تبیان
هوش مصنوعی: من از خودم چیزی نساختم، بلکه آنچه از تمایزهای نهج البلاغه میگویم، تفسیری است که میثم به روشنی ارائه میدهد.
کتابتی که رقم کرده است شیر خدایابر معاویه کای زشت ابله نادان
هوش مصنوعی: نوشتهای که توسط شیر خدا، علی بن ابیطالب، ثبت شده است، تو را خطاب قرار میدهد ای شخص بدسیرت و نادان.
طلیق نی چو مهاجر کحیق نی چو لصیقبخیره خود را از مردم قریش مخوان
هوش مصنوعی: چون نی در حال کوچ است، خود را با دیگران مقایسه نکن و خودت را از مردم قریش جدا ندان.
ز پای تا سر اگر خوانده ای و آگاهیز من نجوئی دیگر در این سخن برهان
هوش مصنوعی: اگر از من چیزی یاد کردهای و به خوبی مرا میشناسی، دیگر نیازی نیست در این باره توضیح بیشتری بدهم.
از او بزاد مر، آن حرب نابکار پلیدوزان بزاد مر، آن زشتکار بوسفیان
هوش مصنوعی: از او فرزندانی به دنیا آمد که از ظلم و بیعدالتی بهوجود آمدهاند و همچنین فرزندانی زشتکار و ناپاک.
یکی زنی را آورد در سرای که بودز صلب عتبه شومش نژاد و نام و نشان
هوش مصنوعی: یک نفر زنی را به خانهای آورد که نسب او به عتبه و خانوادهای ناپاک برمیگشت و مشخصات و شهرت خوبی نداشت.
بنام هند و ز فرط شبق دو صدرایتبداشت نصب همی در برون شادروان
هوش مصنوعی: با نام هند و به خاطر زیبایی دو چهرهی نیکو، بر بقیهی نیکوکاران در بیرون از محفل جمع شدند و خوشحال بودند.
حمامه مادر وی صد هزار رایت داشتبه آشکار فزون زانچه داشت در پنهان
هوش مصنوعی: مادر او برای آرامش و حفاظتش، هزاران پرچم و نشانه داشت که در دید همه بود؛ اما آنچه در دل و پنهانش داشتم، بسیار بیشتر از آن بود.
نه هیچ لنگر در وی بقعر آب رسیدنه هیچ کشتی آمد غریق در طوفان
هوش مصنوعی: هیچ لنگری به کف آب نرسید و هیچ کشتی نیز در میانه طوفان غرق نشد.
شنیده ام سخنی نی بطنز بلکه شده استدرون نامه پیران باستان عنوان
هوش مصنوعی: شنیدهام که مطلبی نه به شوخی، بلکه در نامههای قدیمی حکیمان و دانشمندان به طور جدی بیان شده است.
که شد جوانی روزی بکار مزدوریبکاخ هندو بشد هند شیفته بجوان
هوش مصنوعی: روزی جوانی به کارگری مشغول شد و در کاخی متعلق به هندیها زندگی میکرد. در آنجا، جوان به زیبایی و جذابیت هند شیفته و دلبسته شد.
مر آن جوان را صباح نام بود و ببردصباحتش ز دل وی شکیب و تاب و توان
هوش مصنوعی: آن جوان را نامی به نام صباح بود و زیبایی او شکیبایی و تاب و توان را از دلش ربود.
بکوه اجیاد اندر همی شدی شب و روزکه دست در کمر آرد بدان بت خندان
هوش مصنوعی: در کوه اجیاد، شب و روز به دنبال هم میرفتند و آنجا شخصی با دست بر کمر، در کنار مجسمهای خندان ایستاده بود.
فکند در عوض صخر صخره در بن چاهنهاد از قبل فخر حلقه بر حمدان
هوش مصنوعی: در عوض زحماتی که کشیده، سنگی بزرگ در عمق چاه قرار داده و از پیش، حلقهای برای افتخار در حمدان گذاشته است.
چکاند قطران اندر تنور و در برابر آنز لیف هند جلب دوخت جامه قطران
هوش مصنوعی: در اینجا، شخصی قطران را در تنور میریزد و در مقابل آن، با استفاده از برگهای گیاه هند جلب، لباسهایی از قطران میدوزد.
پس از زمانی از ثقبه اسافل ویدر آن معاویه چون عاویات گشت عیان
هوش مصنوعی: پس از مدتی، او به پایینترین نقطهها رسید و در آن زمان مانند معاویه، به وضوح مشخص شد.
وگر بخواهی این داستان کنی ثابتیکی نظاره درافکن بنامه حسان
هوش مصنوعی: اگر بخواهی این داستان را نقل کنی، باید یک نگاه بر نام حسان بیندازی.
زمخشری بکتابش رقم نموده چنینوگر ابوالفرج اندر ورق نوشته چنان
هوش مصنوعی: زمخشری در کتابش اینگونه نوشته است و اگر ابوالفرج هم در صفحهای چنین چیزی نوشته باشد.
که چارتن پدرستی مرآن معاویه راز راستی بجز آن قلتبان ابوسفیان
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که پدر معاویه (ابوسفیان) به هیچ عنوان از راستگویی و صداقت پیروی نکرده و تنها به خاطر نفوذ و قدرتش شناخته شده است. به عبارتی، او از کلمات و رفتارهای نادرست در سیاست استفاده کرده و به همین دلیل نمیتوان او را فردی معتبر و راستگو دانست.
مسافربن ابی عمر و دویمین صباحکه نام بردم و گفتم چه کرد و در چه مکان
هوش مصنوعی: مسافر بن ابی عمر در صبح دوم به یاد من آمد و به یاد آوردم که چه کاری انجام داد و در کجا این کار را کرد.