شمارهٔ ۲۸
هوش مصنوعی: این متن درباره یک واقعه در دربار شاهان است که در یازدهم ربیع الاول سال ۱۳۰۸ هجری شمسی اتفاق افتاده است. نویسنده با دعوت از سوی کارگزاران دربار، به شعرخوانی می‌پردازد و در حضور ولیعهد و دیگر نجبا شعری را قرائت می‌کند. شعری که به توصیف سلطان علی خان می‌پردازد و ویژگی‌های او را با کنایه و تشبیه بیان می‌کند. نویسنده به تضادهای شخصیتی سلطان اشاره می‌کند و او را به عنوان فردی با خوی نیک و رنگ و رویی مختلف توصیف می‌کند. شاعر در نهایت بیان می‌کند که زیبایی‌های ظاهری نمی‌تواند معیاری برای ارزش واقعی باشد و بندگی نیکو در رفتار مهمتر از ظاهر است.
یکشنبه یازدهم ربیع الاول یکهزار و سیصد و هشت بود که کارگزاران حضرت مستطاب اقدس والا روحی فداه این چاکر خانزاد را در دربار آسمان مدار بخواستند تا شعرخوانی کنم سلطان علیخان که یکی از محترمین محارم خلوت و منشیان آستان اقدس آن حضرت است حاضر بود حضرت ولیعهدی روحی فداه بر سبیل مطایبه بیتی دو سه از چاکر خواستند که مشارالیه را هجا گویم و من چون اطاعت فرمان را ناگزیر بودم با اینکه هجو مردمان گفتن خاصه بزرگان را از قانون فضل و رویت خود دور میدانستم این قطعه را در همان ساعت بگفتم و همگان را باعث آفرین بر من گردید.
هوش مصنوعی: در روز یازدهم ربیع الاول سال ۱۳۰۸، کارگزاران حضرت خواستند که من، به عنوان یکی از چاکران دربار، شعری بخوانم. در این میان، سلطان علیخان که از شخصیتهای محترم و منشیان دربار بود، نیز حضور داشت. حضرت ولیعهد به شوخی از من خواستند چند بیتی را بخوانم و چون نمیتوانستم از فرمان اطاعت کنم، با اینکه میدانستم هجو کردن افراد، به ویژه بزرگان، کار درستی نیست، همان لحظه این شعر را سرودم و مورد تحسین همگان قرار گرفتم.
مهین رتبه سلطان علی خان رادکه رخ سرخ بادا در این سبز کشت
هوش مصنوعی: مرتبه و مقام علی خان راد مانند ماهی درخشان است، که چهره سرخش در این دشت سبز میدرخشد.
ندانم چرا روی و خویش بودیکی همچو دوزخ یکی چون بهشت
هوش مصنوعی: نمیدانم چرا برخی افراد حال و رفتارشان مانند دوزخ است و برخی دیگر مانند بهشت.
روانها بیاساید از خوی نیکدرونها بفرساید از روی زشت
هوش مصنوعی: اگر انسانها از ویژگی‌های خوب درونی خود آرامش بگیرند، با رفتارهای زشت و ناپسند خود را رنج نمیدهند.
درونش دل مؤمنان در حرمبرونش رخ مشرکان در کنشت
هوش مصنوعی: در دلش، مؤمنان به مکه و حرم خدا عشق میورزند و از سوی دیگر، در ظاهرش هزاران چهره ناپسند و بیاعتنا به خدا وجود دارد.
جمالش چو صحرا به هنگام دیخصالش چو بستان به اردی بهشت
هوش مصنوعی: زیبایی او مانند صحرا در زمستان است و خصوصیاتش مانند باغ در فصل بهار.
تو گوئی مران مصحف پاک رایکی کاتبی زشت خط بر نبشت
هوش مصنوعی: انگار که کسی با خطی زشت و ناپاک، متن زیبای نوشته شده را تحریف کرده است.
و یا گنجی از گوهر شاهوارنمودند بنهفته در خاک و خشت
هوش مصنوعی: یا گنجی از جواهر با ارزش را نشان دادند که در خاک و آجر پنهان شده بود.
خداوند هرچ از جمالش بکاستببالای فضل و کمالش بهشت
هوش مصنوعی: هرچقدر زیبایی‌های خداوند کم شود، باز هم به خاطر فضل و کمال او، بهشت وجود دارد.
نه دولت ابا زحمت آید بکف؟نه گل را کشاورز با خار کشت؟
هوش مصنوعی: آیا بدون زحمت و تلاش میتوان به خوشبختی دست پیدا کرد؟ آیا گل را کشاورز بدون خار و مشکلات پرورش میدهد؟
به نزدیک من زنگی نیک خوینکوتر ز حوری که با خوی زشت
هوش مصنوعی: به من بگو که یک فرد نیکوخصال، از حوری با خلق و خوی بد، بهتر و باارزشتر است.