شمارهٔ ۴ - آزمند خسیس
هوش مصنوعی: در این داستان، کدخدای ده یک مرغ طلا با تخم‌های زرین دارد. او هر روز تخم مرغ را می‌فروشد و ثروت جمع می‌کند، اما به طمع افزایش ثروتش تصمیم می‌گیرد تا مرغ را بکشد و از داخل آن گنج پیدا کند. وقتی مرغ را می‌کشد، به جای طلا تنها رودهایی پیدا می‌کند و متوجه می‌شود که طمعش او را به فریب و ورشکستگی کشانده است.
این داستان به‌عنوان پند، به افراد هشدار می‌دهد که از طمع و حرص بپرهیزند، زیرا می‌تواند به نابودی و فقر منجر شود. در نهایت، قناعت و دوری از طمع به آرامش و سعادت واقعی منتهی می‌شود.
آزمندی هواپرست و خسیسدر دهی بود کدخدا و رئیس
هوش مصنوعی: در یک روستا، کسی وجود داشت که علاوه بر آنکه به خوبیش معروف بود، همچنین به دلیل حسد، بخل و حرص خود به دیگران آسیب میزد و بهنوعی در آنجا رئیس و کدخدا به حساب میآمد.
داشت مرغی ظریف و زرین بالتیز پرهمچو شاهباز خیال
هوش مصنوعی: مرغی زیبا و ظریف با پرهای طلایی و تیز، شبیه به شاهینی که در عالم خیال پرواز می‌کند.
هر زمان زاغ شب بچرخ بلندخایه زر بطشت سیم افکند
هوش مصنوعی: هر زمان که زاغ شب به پرواز درآید، بخت و اقبال خوب خود را مانند طلای ناب در دستانت میبینی.
مرغ او هم در آشیان زمینهشتی از مهر بیضه زرین
هوش مصنوعی: پرنده او نیز در آشیانهای بر زمین، نشانهای از محبت با تخم طلایی دارد.
وزن آن بیضه از هزار درمنه فزون آمدی بسنگ و نه کم
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وزن آن چیز (بیضه) نه بیشتر از هزار درم شده و نه کمتر. یعنی وزن آن ثابت و معین است و هیچ تغییری نکرده است، نه به سمت بالا و نه به سمت پایین.
آزمند سفیه و ابله خامیافت زین مایه ثروتی بدوام
هوش مصنوعی: ناشنای نادان و احمق به طور دائم از این دارایی ثروتی به دست آورد.
هر سحرگه ز خواب بر می خواستبخت دادی نویدش از چپ و راست
هوش مصنوعی: هر صبح وقتی که انسان از خواب بیدار می‌شود، بخت و نصیبش به او خبرهای خوشی را از هر طرف می‌دهد.
چون خروس سحر گشودی پربود در زیر مرغ بیضه زر
هوش مصنوعی: هنگامی که خروس صبح را اعلام کرد و پرهایش را گشود، در زیر مرغ تخم طلایی وجود داشت.
خواجه آن بیضه را باستعجالبرگرفتی ز مرغ زرین بال
هوش مصنوعی: ای خواجه، تو آن تخم طلایی را بیدرنگ از پرنده طلایی گرفتی.
سوی بازار برده می بفروختهر چه افزون ز خرج بود اندوخت
هوش مصنوعی: او هر چیزی را که بیشتر از هزینههایش بود، به بازار میبرد و میفروخت.
روزی آن آزمند با خود گفتچند باشم بدین قناعت جفت
هوش مصنوعی: یک روز، آن شخص طمعکار با خود گفت: تا کی باید به این قناعت زندگی کنم؟
تا بکی زین شکار دست آموزبستانم وظیفه روز بروز
هوش مصنوعی: تا کی باید به شکار این کارها بپردازم و هر روز به مسئولیتهایم ادامه دهم؟
تا بکی آب برکشم از چاهجست باید بسوی دریا راه
هوش مصنوعی: تا کی باید وقت خود را صرف کشیدن آب از چاه کنم؟ باید راهی به سوی دریا پیدا کنم.
بیشک این مرغ را بخانه دلکارگاهی است ما از آن غافل
هوش مصنوعی: مسلماً این پرنده برای دل ما جایی دارد که ما از آن بیخبر هستیم.
بیشک از چینه دان و قلب و جگرراه دارد بسوی معدن زر
هوش مصنوعی: حتماً از دل و احساسات عمیق و همچنین از وجود انسان، راهی به سمت ثروت و جاه و مقام وجود دارد.
گنجها را بگنجخانه نهدتخمی از آن در آشیانه نهد
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره شده است که گنجها به جایی امن و محفوظ منتقل میشوند و تخمهایی از همان گنجها در جایی دیگر قرار داده میشوند تا از آنها بهرهبرداری شود. به عبارت دیگر، هر چیزی که ارزشمند است، باید در مکان مناسب و مطمئنی نگهداری شود تا محفوظ بماند و در آینده نیز از آن استفاده شود.
در دل اندوخته است مایه زرمی فریبد مرا بخایه زر
هوش مصنوعی: در دلش گنجی از طلا نهفته دارد و این طلاست که مرا به خود جلب می‌کند و فریب می‌دهد.
باید آن گنج خانه را دریافتشکمش بر درید و سینه شکافت
هوش مصنوعی: باید به عمق وجود شخصی که به دنبال گنج و حقیقت است نفوذ کرد و با شجاعت به مشکلات و چالشها مواجه شد تا به آنچه میخواهد دست یابد.
تا بکان زر درست رسمسوی انجام از نخست رسم
هوش مصنوعی: باید از ابتدا به درستی و با دقت عمل کنی تا در نهایت به نتیجهای مطلوب دست پیدا کنی.
پس دل مرغ را درید از همجستجو کرد از اندرون و شکم
هوش مصنوعی: دل مرغ را پاره کرد و به داخلش نگاه کرد و دنبال چیزی گشت.
دید جز رودهای پرخم و پیچنیست وز زر خبر ندارد هیچ
هوش مصنوعی: فقط رودهای پرپیچ و خم دیده میشوند و هیچ خبری از طلا نیست.
طمع خام را زدم دامنآتشش سوخت نان پخته من
هوش مصنوعی: من به امیدی بیهوده به آتش طمع خود نزدیک شدم و این باعث شد تا نان پختهام بسوزد.
این مثل با تو گفتم ای فرزندتا نیندازدت طمع دربند
هوش مصنوعی: من این سخن را برای تو میگویم تا طمع و آرزوی غیر ممکن در دلت شکل نگیرد.
تا نیفتی چو غافلان در راهبهوای هریسه اندر چاه
هوش مصنوعی: تا زمانی که در دام وسوسهها و غفلتها نیفتی، باید مراقب باشی تا به سرنوشت کسانی که بدون تفکر و آگاهی در چاهها میافتند دچار نشوی.
گر فتادی درون چنبر آزنرهی زان بروزگار دراز
هوش مصنوعی: اگر در دام آزمایش و آزمون گرفتار شدی، از آن روزهای سخت و طولانی نجات نخواهی یافت.
تا توانی بگرد آز مگردکه سیه روزی آرد آز بمرد
هوش مصنوعی: تا جایی که میتوانی از آزمونها و آزمایشها دوری کن، زیرا آزمایشهای بیفکر ممکن است به بدبختی و سیهروزی منجر شود.
دل بزنجیر حرص و آز مبندریسمان طمع دراز مبند
هوش مصنوعی: دل خود را به زنجیر حرص و آز نزن و به امید و آرزوهای بیپایان خود را نبند.
بامید خزانه وهمیزرت از کف مده ز کج فهمی
هوش مصنوعی: امید خود را به دارایی و ثروت کم ارزش نگذار و آن را به دلیل نادانی و سوءتفاهم از دست نده.
با کم خود بساز تا ز طمعنشوی مبتلای سوک و جزع
هوش مصنوعی: با کمی که داری بساز و قناعت کن تا گرفتار آرزوهای ناپسند و دلسردی نشوی.
میوه شاخ حریص بی برگی استاشتها مایه جوانمرگی است
هوش مصنوعی: میوهای که از شاخههای شاخ حریص به دست میآید، بدون برگ خواهد بود و اشتیاق و تمایل به آن می‌تواند باعث نابودی جوانی و زندگانی شود.
مصطفی عز من قنع فرمودهم چنین ذل من طمع فرمود
هوش مصنوعی: مصطفی به من عزت و شان بخشید و به همین ترتیب از من خواسته است که از طمع و حرص دوری کنم.
کز قناعت بزرگوار شویوز طمع رو سیاه و خوار شوی
هوش مصنوعی: اگر قانع باشی و به داشتههایت راضی، بزرگوار و محترم خواهی شد، اما اگر به طمع و آرزوهای بیپایان دچار شوی، به ذلت و خواری میافتی.