بخش ۴ - نالیدن حسنخان حضور ظل السلطان
هوش مصنوعی: این شعر از حسرت و درد و ناامیدی سخن می‌گوید. شاعر به مظلومیت و بی‌عدالتی اشاره دارد و از پادشاهی می‌خواهد که به وضعیت ظلم‌زده‌اش رسیدگی کند. او از وضعیت خود ابراز نارضایتی می‌کند و می‌گوید که رفاقت‌های نادرست و بی‌مهری‌ها به او آسیب زده است. شاعر در نهایت به این نکته اشاره می‌کند که آینده‌ای دلتنگ‌کننده در انتظار اوست و درد و رنجش ادامه خواهد داشت، در حالی که دیگران به راحتی ادامه می‌دهند.
ستمدیده برداشت فریاد و آهکه ای رفته عدلت ز ماهی بماه
هوش مصنوعی: فرماندهی به حالت درماندگی فریاد میزند و با آهی عمیق ابراز ناراحتی می‌کند که عدالت از زندگی ما رخت بر بسته است.
ز جفتم که با ناله جفت آمدمشب و روز بی خورد و خفت آمدم
هوش مصنوعی: از دلتنگی و غم ناشی از بیمحلی، شبها و روزها را بدون آرامش و خواب سپری کردهام.
مرا جفت بیگانه خویش گشتکه در آشنائی بداندیش گشت
هوش مصنوعی: من دچار احساس عجیبی شدم؛ آن کسی که زمانی نزدیک و آشنا بود، حالا به نظر من غریبه و دور افتاده است و در این نزدیکی، افکار منفی و بدی نسبت به او شکل گرفته است.
مرا یار بی مهر ازکید دهرچنان مار بی مهره افکند زهر
هوش مصنوعی: دوست من که در حقم بیرحم بود، مرا در این دنیا مانند ماری بیمهر و بدون قدرت بر زمین انداخت.
نشاید بعهد تو ای پادشاهباین فر و نیرو و تاج و کلاه
هوش مصنوعی: ای پادشاه، با این همه قدرت و عظمت و تاج و گیسو، به عهد و پیمان تو احترام گذاشتن شایسته نیست.
که کدبانوئی کدخدائی کندکه خرمهره ای کهربایی کند
هوش مصنوعی: بیت اشاره به این دارد که زنی ماهر و توانمند میتواند کارهای بزرگ و ارزشمندی انجام دهد، همانطور که گوهرهای باارزش و زیبا میتوانند به شکلهای دلپذیری شکل بگیرند. این نشاندهنده قدرت و خلاقیت زنان در ایجاد زیبایی و حسن مدیریت است.
پریشان کند برگرا زردیشزن آن به که نبود جوانمردیش
هوش مصنوعی: اگر ورق زرد شود و پریشان گردد، بهتر است که جوانمردی نباشد.
شها دارم اندر سخن تاب و پیچبر این خسته این ظلم مپسند هیچ
هوش مصنوعی: ای پادشاه، کلام من در خود نیرویی دارد که میتواند دلهای خسته را به حرکت درآورد، اما ای یار، نباید کاری کنی که این ظلم و ستم ادامه پیدا کند.
که می بگذرد بر من امروز روزبماند بر او تا ابد آه و سوز
هوش مصنوعی: امروز روز من میگذرد، اما برای او تا ابد باقی خواهد ماند، در حالی که من در حسرت و درد به سر میبرم.