شمارهٔ ۱۱۵ - در مدح سلطان محمد بن محمود غزنوی
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به وصف لذت‌های زندگی و شادکامی در دوران جوانی می‌پردازد. شاعر از نوشیدن شراب و خوش‌گذرانی در شب‌های طولانی صحبت می‌کند و همچنین به زیبایی و صفات نیکوکارانه شاه محمد محمود اشاره می‌کند. او ویژگی‌های خوب شاه، از جمله بخشندگی و عدم خساست را ستایش کرده و او را نمونه‌ای از مردان نیکوکار و مردمی می‌داند. شاعر در نهایت از شاه می‌خواهد که در همه زمان‌ها شاد و سعادتمند باشد و عید قربان را به او تبریک می‌گوید و بر این نکته تأکید می‌کند که امیدها و آرزوها به شاه وابسته است.
دوش تا اول سپیده باممی همی خورد می به رطل و به جام
هوش مصنوعی: دیشب تا سپیده صبح، شراب مینوشیدم؛ هم از پیمانهی بزرگ و هم از لیوان.
با سماعی که از حلاوت بودمرغ را پایدام ودل را دام
هوش مصنوعی: با شنیدن لذت بخش، پرنده در دام میافتد و دل نیز گرفتار میشود.
با بتانی که می ندانم گفتکه از ایشان هوای من به کدام
هوش مصنوعی: با معشوقانی که نمیشناسم، صحبت کردم و پرسیدم که احساس من نسبت به آنها چگونه است.
همه با جعدهای مشکین بویهمه با زلفهای غالیه فام
هوش مصنوعی: همه با موهای مجعد و خوشبو، و با زلفهای رنگین و زیبا، در کنار هم هستند.
گرهی را نشانده بودم پیشبرنهاده به دست جام مدام
هوش مصنوعی: من گرهای را به عنوان نشانهای قرار داده بودم که در دست جامی دائم و همیشگی است.
گرهی رابپای تا همه شبکارمی را همی دهنده نظام
هوش مصنوعی: اگر به سختی کار و تلاش کنی، در نهایت میتوانی نظم و نظامی به زندگیات ببخشی و در طول شب، نتیجه تلاشهایت را ببینی.
ز ایستاده به رشک سرو سهیوز نشسته به درد ماه تمام
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی زیباییشناسی و احساساتی اشاره دارد. در آن، به شکوه و زیبایی سرو بلند و رشکانگیز اشاره شده است که در ایستادگی و قامتش نمایان است. همچنین، درد و غم ناشی از مداوم نشستن و تنهایی به تصویر کشیده میشود. این مضمون میتواند از تضاد زیبایی و غم نشأت بگیرد، به طوری که یکی در تماشای زیباییها و دیگری در حسرت و فراق باشد.
حال ازینگونه بود در همه شبزین کس آگه نبود، تا گه بام
هوش مصنوعی: در تمام طول شب، هیچکس از این حال و وضع خبر نداشت تا آن زمان که صبح شد.
چون چنین بودپس چرا گفتمقصه خویش پیش شاه انام
هوش مصنوعی: اگر اینطور بود، پس چرا داستان خود را پیش پادشاه جهانیان بیان کردم؟
شاه گیتی محمد محمودزینت ملک ومفخر ایام
هوش مصنوعی: محمد محمود، پادشاه جهان، زینت کشور و افتخار روزگار است.
آنکه دولت بدو گرفت قرارآنکه گیتی بدو گرفت قوام
هوش مصنوعی: کسی که نعمت و ثروت به او داده شده است، باید بدانید که تکیهگاه واقعی او چیزی غیر از دنیای مادی است.
دولت او را به ملک داده نویدوآمده تازه روی و خوش بخرام
هوش مصنوعی: خوشبختی و نعمت به او نوید داده شده و به تازگی چهرهای زیبا و خوشحال به زندگیاش آمده است.
همه امیدها بدوست قویخاصه امید آنکه جوید نام
هوش مصنوعی: تمام امیدها به اوست و این امید به ویژه قوی است که کسی نام او را جستجو کند.
میر ما را خوییست، چون خوی که ؟چون خوی مصطفی علیه سلام
هوش مصنوعی: ما را خویی است مانند خوی پیامبر مصطفی (ص)، که از ویژگی‌های اوست.
در عطا دادن و سخاست مقیمدر کریمی و مردمیست مدام
هوش مصنوعی: آن کس که همواره در بخشش و سخاوت است، علامت کرامت و انسانیت اوست و همیشه در این صفات پایدار است.
از بخیلی چنان کند پرهیزکه خردمند پارسا ز حرام
هوش مصنوعی: از بخیل باید دوری کرد، همانطور که انسانهای عاقل و پارسا از چیزهای حرام دوری میکنند.
تا بود ممکن و تواند کردنکند جز به کار خیر قیام
هوش مصنوعی: هر زمان که امکانپذیر باشد و کسی بتواند کار نیک انجام دهد، جز به کار خیر نباید اقدام کند.
سالی از خویشتن خجل باشدگر کسی را به حق دهد دشنام
هوش مصنوعی: اگر کسی به حق کسی دیگر فحش بدهد، سالی از خود شرمنده خواهد بود.
خشم ز انسان فرو خوردکه خوردمردم گرسنه شراب و طعام
هوش مصنوعی: خشم انسان را به دور بریز، زیرا که در کنار آن، مردم گرسنه در انتظار نان و آب هستند.
گر مثل خصم را بیازاردخویشتن را خجل کندبه ملام
هوش مصنوعی: اگر کسی به مانند دشمنان به دیگران آزار برساند، خود را در پیش آنها شرمنده می‌کند و مورد سرزنش قرار میگیرد.
عاشق مردمی و نیکخوییستدشمن فعل زشت وخوی لئام
هوش مصنوعی: عاشق افرادی هستی که خوب و پرهیزگارند و با اعمال زشت و خصلتهای بد مخالف هستی.
تازه رویی و راد مردی وشرمباز یابی ازو بهر هنگام
هوش مصنوعی: تو به تازگی جوان و خوشرو هستی، و با شجاعت و مردانگی خود، همیشه در هر لحظه به نام نیکو و شرم و ادب پایبند خواهی بود.
گر تکلف کندکه این نکندباز ازین راه بر گذارد گام
هوش مصنوعی: اگر کسی در تلاشی برای نادیده گرفتن آنچه هست، تکلیف و زحمت بکشد، باز هم نمیتواند از این مسیر عبور کند.
هر کجا گرم گشت، با خوی اوراد مردی برون دمد ز مسام
هوش مصنوعی: هر جا که اوضاع بهتر و خوشایندتر شد، مردان با شخصیت و بااخلاق از دل مشکلات بیرون میآیند.
هیچ مرد تمام وپخته نگفتکه ازو هیچ کاری آمد خام
هوش مصنوعی: هیچ مرد کاملی نگفته که از او هیچ کاری سر نزده و بیهوده بوده است.
لاجرم هر چه در جهان فراخشیر مردست و رادمرد تمام
هوش مصنوعی: بنابراین، هر چیزی که در دنیا وجود دارد، به جز مردان شجاع و راستین، ارزشی ندارد و این افراد تنها نمونههای واقعی رنج و جوانمردی هستند.
همه چون من فدای میر منندهمه از بهر او زنند حسام
هوش مصنوعی: همه مانند من برای محبوبشان فدا میشوند و همه به خاطر او اقدام میکنند.
جاودان شاد بادو در همه وقتناصرش ذوالجلال و الاکرام
هوش مصنوعی: او همیشه شاد و خوشحال باشد و همواره یاریگر او، پروردگار بزرگ و با کرامت باشد.
کاخ او پر بتان آهو چشمباغ او پر بتان کبک خرام
هوش مصنوعی: کاخ او پر از زیباییهای چشمنواز است و باغش مملو از دلبرانی است که مانند کبک، با ناز و ادا در حرکتند.
در همه شغلها که دست بردنیکش آغاز و نیکتر انجام
هوش مصنوعی: هر کاری که با نیت خوب آغاز شود و به نحوی بهتر پایان یابد، موفقیت بیشتری به همراه خواهد داشت.
عید قربان بر او مبارک بادهم بر آنسان که بودعید صیام
هوش مصنوعی: عید قربان بر همه مبارک باشد، به ویژه بر کسانی که روزهدار بودهاند.