شمارهٔ ۱۹ - تتبع خواجه
هوش مصنوعی: این متن به نوعی شعر عاشقانه و حکمت‌آمیز اشاره دارد. شاعر به عشق و دل‌باختگی می‌پردازد و می‌گوید که دل و جان او به خاطر عشق معشوق از دست رفته‌اند. او به رند لاابالی اشاره می‌کند که باید قبل از گرفتار شدن در بلایا، هوشیار باشد و در عشق به معشوق باید درد را تحمل کرد و دنبال درمان نباشد. شاعر همچنین به پنهانی بودن گنج عشق و مشکلات ناشی از آن اشاره می‌کند و به این نکته تأکید می‌کند که در صحنه زندگی، وفاداری و عشق واقعی ارزشمندتر از هر چیز دیگری است. او از پیر مغان یاد می‌کند که همواره قدردان رندان بی‌نوای عشق است. در نهایت، او دعوت می‌کند که در مسیر عشق، فنا و از خودگذشتگی را بپذیریم و آن را مغتنم شماریم.
گفتی برم دلت را جان هم فدات یاراگویم دلت نماند دل خود کجاست ما را
هوش مصنوعی: تو گفتی که عشق من را دوست داری و جانم را برایت فدا میکنم، اما حالا که دلت را به من نمیدهی، دل من کجاست؟
دل رفت و جان هم از پی در وجه مطرب و میاین هردو لیک بی‌وی گو بزم ما میارا
هوش مصنوعی: دل و جانم را به دنبال مطرب و میرفتم، اما بیاو بگذر و بزم ما را تماشا نکن.
ای رند لاابالی پیش از بلا ننالیعاشق به بی‌بلایی باید کشد بلا را
هوش مصنوعی: ای آدم با روح آزاد، پیش از اینکه مشکل یا مصیبتی برایت پیش بیاید، ناله و شکایت نکن. عاشق کسی است که باید در برابر سختیها و مشکلات صبر کند و آنها را تحمل نماید.
در توست گنجِ پنهان، زانی به چشمْ ویرانبین گرد خویش گردان این هفت اژدها را
هوش مصنوعی: در جستجوی گنجی که پنهان است، به دقت به اطراف خود نگاه کن و به آن هفت اژدها که به نوعی نمادها یا موانع هستند، توجه کن.
با عشرتم چه قوت کین چرخ کم فتوتهم هست بی‌مروت هم هست بی‌مدارا
هوش مصنوعی: با یاری من چه نیازی به قدرت است؛ چون دنیا هم بیانصافی و بیرحمی وجود دارد و هم بیخودی و بی‌مروت.
ای دل به دوست رو کن جان را فدای او کنبا درد عشق خو کن لیکن مجو دوا را
هوش مصنوعی: ای دل، به سوی دوست برگرد و جان خود را فدای او کن. با درد عشق آشتی کن، اما به دنبال درمان آن نرو.
پیر مغان که گردون عمرش کناد افزوندارد همیشه ممنون رندان بی‌نوا را
هوش مصنوعی: پیر مغان، کسی است که عمرش در حال گذر است و همیشه قدردان و سپاسگزار رندان بیبضاعتی است که در زندگی با سختیها مواجهاند.
در دیر اگرچه مستم زنار کفر بستمباری ز خویش رستم صد شکر ازین خدا را
هوش مصنوعی: هرچند در میخانه مست هستم و ارتباطی با دین ندارم، اما به دلیل لطف و رحمت خداوند، خود را از زحمتها و مشکلات رهایی بخشیدهام و به او شکرگزارم.
فانی ره وفا جو سر منزل رضا جودر عشق او فنا جو دان مغتنم فنا را
هوش مصنوعی: برای پیدا کردن وفا و صداقت، باید به آرامش و رضایت قلبی دست یافت و در عشق او غرق شد. این فنا و از خودگذشتگی را مغتنم بشمار و بدان که در این راه، ارزش واقعی نهفته است.