بخش ۵ - باور مکن
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی شرایط سیاسی و اجتماعی جامعه‌ای می‌پردازد که در آن امنیت و عدالت برقرار شده است. شاعر به مردم هشدار می‌دهد که به شایعات گوش ندهند و تجربه‌های تلخ گذشته را تکرار نکنند. او تأکید می‌کند که کشور از امنیت و آرامش برخوردار است و دیگر ظلم و ستم وجود ندارد. همچنین اشاره می‌کند که نیت‌های بد و ارتجاعی جایی در حکومت و بین مردم ندارند. شاعر از مردم می‌خواهد که به وعده‌های اصلاحات و ابتکارات نوین اعتماد کنند و بر وحدت و همبستگی ملی تأکید دارد. او در نهایت مردم را از نگرانی‌های بی‌جهت و تفکرات منفی برحذر می‌دارد و بر ضرورت ایستادگی برای مصالح عمومی تأکید می‌کند.
جان پسر، گوش به هر خر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: بچه جان، به حرف هر کسی گوش نده و هر چیزی را که میشنوی، حتماً قبول نکن.
تجربه باز مکرر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: تجربه گذشته را دوباره تکرار نکن، بلکه به شنیدههایت گوش بده و به آنها ایمان داشته باش.
مملکت ما شده امن و اماناز همدان تا طبس و سیستان
هوش مصنوعی: کشور ما اکنون در امنیت و آرامش است و از همدان تا طبس و سیستان همه جا آرام و بیخطر است.
مشهد و تبریز و ری و اصفهانششتر و کرمانشه و مازندران
هوش مصنوعی: شهرهای مشهد، تبریز، ری و اصفهان، همچنین کرمان و مازندران، همگی از مناطق مهم و شناختهشده ایران هستند.
امن بود، شکوه دگر، سر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: اگر در امنیت هستی، درگیر مشکلات و نداهای جدید نشو، فقط بشنو اما به آنها اعتماد نکن.
یافته اجحاف و ستم خاتمهنیست کسی را ز کسی واهمه
هوش مصنوعی: ظلم و ستم به معنای پایان و سرانجام نیست و هیچکس از دیگری نمیترسد.
هست مجازات برای همهحاکم مطلق چو بود محکمه:
هوش مصنوعی: هر حاکم مطلقی باید پاسخگو باشد و برای اعمالش مجازات تعیین شده است، زیرا در نهایت، قاضی و دادگاه وجود دارد.
محکمه را مسخره دیگر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: دیگر دادگاه را جدی نگیرید و به حرفهای آن توجه نکنید.
نسخ شد آئین ستم گستریهیچ دخالت نکند لشکری
هوش مصنوعی: تمامی قوانین ظلم و ستم لغو شده و هیچ نیرویی نمیتواند در این امر دخالت کند.
در عمل مذهبی و کشورینیست به قانون شکنی کس جری
هوش مصنوعی: در امور مذهبی و کشور، هیچکس مجاز نیست که بیقانونی کند و تخلف نماید.
شکوه سپس بر سر منبر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: حرفهای بزرگ و ادعاهای خود را در جمع نزن؛ توجه کن و قبول نکن.
عصر نو، آئین تجدد بودفکر نو و صحبت نو مد بود
هوش مصنوعی: عصر جدید، دورهای بود که به نوآوری و تغییرات فکری اهمیت میداد و همواره ایدهها و گفتگوهای تازهای مطرح میشد.
گرچه کله های سپهبد بوداصل ندارد ز تعمد بود
هوش مصنوعی: اگرچه سرداران و فرماندهان بزرگی وجود دارند، اما اصل این مسئله به عمد از سوی کسی نیست.
فکر اطاعت تو ز سر در مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: به فکر اطاعت از تو نباش، فقط بشنو و به آن باور نکن.
نیت ملت چه بود: ارتجاع!کهنه پرستیش محل نزاع
هوش مصنوعی: هدف و آرزوی مردم چه بود؟ بازگشت به عقب! و وابستگی به گذشته باعث بروز اختلافات شد.
قصد وزیران نبود: انتفاعدولتیان ده نکنند ابتیاع
هوش مصنوعی: نیت وزیران این نبود که فقط به دنبال سود شخصی خود باشند و برای دولتیها امکاناتی فراهم نکنند.
نیت بد، جان برادر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: بد نیت نداشته باش و به برادر خود آسیب نرسان. این موضوع را بشنو و به آن ایمان نیاور.
صحبت جمهوریت از بین رفتغصه مخور این نیت از بین رفت
هوش مصنوعی: نگران نباش که بحث دربارهٔ جمهوریت پایان یافته است؛ چون در واقع هدف و نیت اصلی این گفتگو دیگر وجود ندارد.
فرقه بی تربیت از بین رفتزمزمه عاریت از بین رفت
هوش مصنوعی: گروه بیسواد و ناآگاه از بین رفت و صدای ناپایدار و غیرمعتبر نیز خاموش شد.
خاطر آسوده مکدر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: دل خود را آرام نگهدار و نگذار چیزهای ناپسند آن را به هم بریزد. گوش کن، اما آنچه را میشنوی باور نکن.
نیست بر این ملت یک لاقبافکر اجانب پس از این رهنما
هوش مصنوعی: این ملت نیازی به افکار بیگانه ندارد و بعد از این، باید به راهنماییهای خود اتکا کند.
هست دگر موقع صلح و صفانیست ز هم دولت و ملت جدا
هوش مصنوعی: زمان صلح و صفا به پایان رسیده و اکنون دیگر دولت و ملت از یکدیگر جدا هستند.
واهمه از توپ شنبدر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: نگران حرفهای بیاساس نباش و به آنها اهمیت نده.
گر بشود مجلس شوری ظنینزود ببرید سر مفسدین
هوش مصنوعی: اگر در مجلس شورای حساسیتی یا شکی پیدا شود، به سرعت باید با مفسدین برخورد شود و آنها را از سر راه برداشت.
پر خط آهن شود ایران زمینملک شود رشک بهشت برین
هوش مصنوعی: ایران با ایجاد خطوط آهن، به سرزمینی تبدیل میشود که باعث حسرت بهشت برین خواهد شد.
تکیه تو بر عدل مظفر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: به امید عدالت و فرهنگ حاکم نباش، چرا که تنها به شنیدن و باور کردن بسنده نکن.
تکیه دولت همه بر ملت استملت از آن، حامی این دولت است
هوش مصنوعی: دولت بر پایه حمایت و قدرت مردم استوار است و مردم نیز از آن دولت حمایت میکنند.
لندن از این حادثه در حیرت استمسکو از این واقعه در زحمت است
هوش مصنوعی: لندن از وقوع این حادثه شگفتزده و متعجب است، در حالی که مسکو به خاطر این رویداد دچار مشکل و زحمت شده است.
دولت حقه است، فغان سر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: خوشی و سعادت واقعی فریبنده و ناپایدار است، پس فریاد نزن و به آن اعتماد نکن.
آن که نکردست جوانان به گور!زر نستاندست ز مردم به زور!
هوش مصنوعی: کسی که جوانان را به گور نمیبرد، به زور از مردم طلا نمیگیرد.
پا زده زیر چهل و یک کرور!لندنیان را بنمودست بور!
هوش مصنوعی: با فهمی از این بیت، میتوان گفت که شخصی به اندازهای شجاع و نترس است که پا بر روی چیزی گذاشته که دیگران از آن ترس دارند، و این عمل او توجه مردم لندن را به خود جلب کرده است.
زو طلب خویش مکرر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: از درخواست مکرر خودداری کن، فقط بشنو و به آن اعتماد نکن.
عصر تجدد بود و بلشویکخلق به اموال تو یکسر شریک
هوش مصنوعی: در دوران مدرنیته، بلشویکها به طور کامل در داراییهای تو شریک شدند.
از پی زر کس نکند آنتریکمقصد احرار بود نام نیک
هوش مصنوعی: هیچکس به دنبال زر و زراندوزی نمیرود؛ هدف آزادیخواهان تنها نام نیک بر جای گذاشتن است.
حمل تو بر مقصد دیگر مکن!بشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: به مسیر و هدف خودت استوار بمان و اجازه نده که نظرات دیگران تو را منحرف کند. فقط شنیدار باش ولی به آنچه میشنوی، اعتماد نکن.
خارجه، انهار خراسان نبرداسکله و شیله گیلان نبرد
هوش مصنوعی: در خارج، رودهای خراسان مانند دو رقیب با هم در نبرد هستند و در گیلان نیز جنگ بین اسکله و شیله جریان دارد.
خطه بحرین به عمان نبردآبروی ملت ایران نبرد
هوش مصنوعی: سرزمین بحرین به عمان نرفت و آبروی ملت ایران را زیر سوال نبرد.
دیده ازین غصه دگر تر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: دیگر به خاطر این غصه گریه نکن، فقط بشنو و به آن ایمان نیاور.
نیمه شبها سر بیراهه راهکشته شد ار چند نفر بی گناه
هوش مصنوعی: در نیمه شبها، در جادهای ناهموار، انسانی جان خود را از دست داد، هرچند که چند نفر بیگناه نیز در این حادثه دچار آسیب شدند.
بود غرض راحت خلق الههست سفارت سخنم را گواه
هوش مصنوعی: هدف من از بیان سخن، آرامش و راحتی مردم است و این سخن گواهی بر این مطلب است.
جان بده و مفسده شر مکنبشنو و باور مکن
هوش مصنوعی: جان خود را تحویل بده و به فتنه و فساد دامن نزن، فقط بشنو و آنچه میشنوی را باور نکن.