شمارهٔ ۵۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به زیبایی‌های بهار و طبیعت اشاره کرده و احساس شادی و سرور را به تصویر می‌کشد. او به باغ و گل‌ها و جلوه‌های بهاری می‌پردازد و با توصیفاتی زیبا به وصف گل‌ها و حال و هوای عروسان بهاری می‌بالد. بلبل خوش‌لحن در شوق گل‌های دو رنگ سرود می‌خواند و زیبایی گل‌ها و می را به معشوقه‌اش تشبیه می‌کند.
شاعر از می و باغ و دوستی و عشق سخن می‌گوید و اشاره به لذت بردن از زندگی و زیبایی‌ها دارد. او بر این نکته تأکید می‌کند که در زمان بهار، زندگی کردن و لذت بردن از باده و گل بهترین کار است.
شاعر در ادامه به ستودن و عرض ادب به شخصیتی بزرگ و توانا پرداخته و موفقیت‌های او را توصیف می‌کند. در نهایت، او آرزو می‌کند که روزگار توام با کامیابی و شرف باشد و بدخواهانش در عذاب و زحمت باشند.
در شد چمن باغ به دیبای ملمعپیروزه گل گشت به یاقوت مرصع
هوش مصنوعی: در باغ سبز، چمنها به رنگی زیبا و دلنشین درآمدهاند و گل‌ها به شکل جواهرات قیمتی و درخشان به نظر میرسند.
گر باغ نه روم است و نه بغداد چرا شدپر اطلس واکسون ز دبیقی و ملمع
هوش مصنوعی: اگر نه باغ است و نه بغداد، پس چرا اینجا با پارچههای اطلس و زربافت از دبیقی و ملمع پر شده است؟
در جلوه نگه کن به عروسان بهاریبر پشت و سر از سبزه و گل چادر و مقنع
هوش مصنوعی: به زیبایی به عروسان بهاری نگاه کن که بر تن آنها لباس گل و سبزی است و دور تا دورشان را گل و گیاه فرا گرفته است.
این باد سحرگاه بدین قطره باراناز چاه همی ماه برآرد چو مقنع
هوش مصنوعی: این باد در صبحگاه، با این قطره باران از چاه، ماه را مانند مقنعهای بیرون میآورد.
در شوق شد این بلبل خوش لحن چو صوفیتا دید که دارد گل دو رنگ مرقع
هوش مصنوعی: این بلبل خوش صدا به شوق و هیجان آمده است، مانند صوفی که در حال عبادت است، زیرا وقتی متوجه میشود که گلی با دو رنگ زیبا در دست دارد، شوق او افزایش پیدا می‌کند.
در وقت بهاران چه به از باده و بارانمی در کف و در زیر گلی ساخته مجمع
هوش مصنوعی: در روزهای بهاری، چه چیز بهتر از نوشیدن شراب و باران است؟ در دستانم لیوانی نوشیدنی است و زیر گل‌های زیبا نشستهام.
گل چون رخ معشوقه و می بر صفت گلدل بر گل و معشوقه و می فتنه و مولع
هوش مصنوعی: گل مانند چهره معشوق است و شراب هم مانند گل. دل انسان به خاطر گل، معشوق و شراب مملو از شوق و زیبایی میشود.
در بردن غم باغ رفیقی است موافقبر خوردن می لاله شفیعی است مشفع
هوش مصنوعی: در کنار نگرانی و غم، دوستی وجود دارد که در میان ما است و نوشیدن شراب لذتبخش است و به نوعی ما را تسکین میدهد و شفیع ما در این مسیر میباشد.
ما و چمن و باغ و می لعل مصفاما و رخ معشوق و سر زلف مقطع
هوش مصنوعی: ما در کنار چمن و باغ و شراب خوشرنگ هستیم و درکنار آن، زیبایی چهره محبوب و رشته موهای خاص او نیز وجود دارد.
این عیش عدوی شرف الدوله مبینادخود دشمن او کی بود از عیش ممتع
هوش مصنوعی: این خوشی و لذت که برای شرفالدوله فراهم آمده، نشاندهنده این است که دشمن او چه کسی میتواند باشد، در حالی که او از این لذتها بهرهمند است.
بوالفخر عمر فخر کفات آن که کفایتملک است مر او را و جز او را همه مودع
هوش مصنوعی: اکنون با افتخار میتوان گفت که عمر، همانا همان کسی است که به اندازه کافی برای اداره امور سلطنت وجود دارد و سایر افراد تنها در حکم سپردههایی در خدمت او هستند.
گردون معالی ز دلش یافته دورانخورشید مکارم ز کفش ساخته مطلع
هوش مصنوعی: آسمان بلند، دوران خورشید را از دل خود گرفته و فضایل عالی را از دست او ساخته است.
خاک قدمش جاه و شرف را شده معدننوک قلمش فضل و ادب را شده منبع
هوش مصنوعی: خاک زیر پای او مظهر شخصیت و مقام شده و فضایل و ادب او منبعی از دانش گردیده است.
از حادثه دهر پناهی است مبارکوز نکبت ایام حصاری است ممنع
هوش مصنوعی: در زندگی پر از مشکلات و حوادث، وجود یک پناهگاه خوشیمن و امن، به دور از بدبختیها و سختیهای زمان، باعث آرامش و حفاظت میشود.
ای گوهر آزادگی و تاج کریمیدر روضه فضلت فضلا را همه مرتع
هوش مصنوعی: ای دُرّ گرانبهای آزادی و تاج بزرگمنشی، در باغ فضایل تو، فضلا و دانشمندان همه در حال پرورش و شکوفاییاند.
صد شاعر استاد به صد سال دوگانیاز مطلع یکی شعر تو نایند به مقطع
هوش مصنوعی: اگر صد شاعر و استاد به مدت صد سال بر روی یک شعر کار کنند، باز هم نمیتوانند در نهایت به زیبایی و عمق شعر تو برسند.
گر همت والات کند قصد به بالافرق سرش از سودن کیوان شود اصلع
هوش مصنوعی: اگر عزم و ارادهات بلند باشد و بخواهی به اوج بلندیها برسی، آنگاه موهای سرت مثل ستاره کیوان کمپشت خواهد شد.
گر نام گرفتی سبب آن هنر توستآری به هنر نام گرفت ابن مقفع
هوش مصنوعی: اگر نامی کسب کردی، دلیلش هنر توست. بله، به سبب هنر، ابن مقفع معروف شد.
مدحت چه کند آن که دنی باشد و ممسکشانه چه کند آن که خصی باشد و اقرع
هوش مصنوعی: ستایش چه فایدهای دارد برای کسی که دنیا را با خود ندارد و چه راهی دارد کسی که ناتوان و بدون قوا است؟
در خاطر تو بخل نگشته است چو عصیاندر خاطر یحیی و در اندیشه یوشع
هوش مصنوعی: در دل تو حسادت جایی ندارد، مانند تردید و نافرمانی که در دل یحیی یا در فکر یوشع وجود نداشت.
در عهد تو اهل هنر و طایفه فضلرستند ز تیمار و نشستند مربع
هوش مصنوعی: در زمان تو، هنرمندان و اندیشمندان شکوفا شدند و از رنج و مشکلات دور شدند و به آرامش رسیدند.
تا مسند خورشید بود گنبد رابعتا اصل عناصر نبود بیش ز اربع
هوش مصنوعی: تا زمانی که خورشید بر فراز گنبد آسمان است، و عناصر اصلی هیچگاه بیشتر از چهار نوع نمیشوند.
ایام تو از ذل فنا باد مسلمبدخواه تو از عز بقا باد مودع
هوش مصنوعی: روزهای تو از ذلت زوال بگذرد و بدخواهان تو از عظمت پایداری دور باشند.