شمارهٔ ۱۷۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر احساسات و زیبایی‌های بهاری را به تصویر می‌کشد. او می‌گوید که بوی خوش سحر و شوق دیدار یار به او می‌رسد و جنون عشق از سایه‌های ابر بهار برمی‌خیزد. نگاه به یار او را به شوق می‌آورد و از زلف یار، قطره‌های باران سرازیر می‌شود. دل عاشقان مانند ابرها در کوهستان‌ها در حرکت است و زیبایی‌ها از هر طرف به کمک عاشقان می‌آیند.
شاعر همچنین به چالش‌های عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که حتی در فقدان وصال یا در غم فراق، عشق جای خود را دارد. لذتی که در سماع و گشت و گذار وجود دارد، بسیار با ارزش است. او می‌گوید که وقتی فرصتی پیش می‌آید، باید آن را غنیمت شمرد، زیرا فرصت‌ها زودگذر هستند. در نهایت، شاعر خاطرنشان می‌کند که هیچ چیز نمی‌تواند ذهن انسان را از دنیای زیبای عشق و احساس دور کند.
ز نکهت سحری شوق یار می‌خیزدجنون ز سایه ابر بهار می‌خیزد
هوش مصنوعی: از عطر و بوی دلانگیز سحر، شوق و عشق معشوق در دل بیدار می‌شود و از زیر سایه ابرهای بهاری، حالت جنون و شور و شوق به وجود می‌آید.
به روی یار نگه، رشحه بیز می‌افتدز زلف یار شکن قطره بار می‌خیزد
هوش مصنوعی: زمانی که به چهره معشوق نگاه میکنم، اشکهایی همچون قطرات باران از موی او پایین میریزد.
سحاب دلشده در کوهسار می‌گرددغزال شیفته از مرغزار می‌خیزد
هوش مصنوعی: ابرها در کوهها به حرکت درآمدهاند و غزال عاشق از دشتها برمی‌خیزد.
به دستگیری عشاق ناتوان احوالز زیر هر شجری صد نگار می‌خیزد
هوش مصنوعی: برای کمک به عاشقان ناتوان، از زیر هر درخت، صد چهره زیبا سر برمیآورد.
تنی که رفت ز پا بر عذار می‌غلتدسری که رفت ز دوش از کنار می‌خیزد
هوش مصنوعی: بدنی که از پا افتاده، بر صورت به زمین میافتد و سری که از روی دوش برداشت شده، از کنار برمی‌خیزد.
نه از وصال ملولان ملول می‌گیردنه از فراق حریفان خمار می‌خیزد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که نه خوشبختی و لقای معشوق باعث خستگی و یکنواختی می‌شود و نه دوری از دوستان و عزیزان باعث می‌شود که انسان دچار غم و ناراحتی شود. در واقع، فرد به نوعی از هر دو حالت، یعنی وصل و فراق، تاثیر ناپذیر است.
سماع رندی و گلگشت لذتی داردکه پادشه ز سر اعتبار می‌خیزد
هوش مصنوعی: لذت گوش دادن به موسیقی و گشتوگذار با دوستان، به قدری خوشایند است که حتی پادشاهان از مقام و اعتبار خود دست میکشند.
همین که طایر فرصت رسید صیدش کنکه صیدافکنش از هر کنار می‌خیزد
هوش مصنوعی: به محض اینکه فرصت مناسب پیش آمد، از آن بهرهبرداری کن، زیرا هر کجا که باشی، نیروهای حامی آن فرصت در حال فعالیت و حرکت هستند.
همین که قسمت خود یافتی غنیمت دانکه از کمین گه شیران شکار می‌خیزد
هوش مصنوعی: زمانی که به چیزی دست پیدا میکنی که متعلق به توست، آن را ارزشمند بشمار. زیرا ممکن است در هر لحظه خطراتی از جانب دشمنان وجود داشته باشد و فرصت‌ها محدود باشند.
درین هوا در خلوت حکیم نگشایدکه هوش می‌رود و اختیار می‌خیزد
هوش مصنوعی: در این فضا و شرایط، حکیم نتواند رازها را در میان خود فاش کند، زیرا در چنین حالتی، عقل و اختیار انسان از دست می‌رود.
جهان خوش است «نظیری » قلم به جلوه درآرکه گلشکر ز سر نوک خار می‌خیزد
هوش مصنوعی: جهان زیباست و نظیری باید با قلم خود آن را به تصویر بکشد، زیرا زیبایی‌ها حتی از دل ناخوشیها و سختیها هم برمیخیزند.