شمارهٔ ۱۵ - یک قصیده
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به ناپایداری دنیا و مال آن اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که تمام دارایی‌ها تنها عاریه هستند و بقا ندارند. او می‌گوید که در کارهای خوب و نیک، نفع به شخص بازمی‌گردد و غفلت می‌تواند سبب از دست رفتن آنها شود. همچنین، به اهمیت تلاش و همت در زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که انسان به اندازه همت و بخلش ارزشمند است. در نهایت، او بر این نکته تأکید دارد که در دنیای پر تغییر، هر چیزی ارزش خاص خود را دارد و بخل و همت می‌تواند تأثیرگذار باشد.
هرچه در معرض فنا باشددل درو بستن از خطا باشد
هوش مصنوعی: هر چیزی که در معرض نابودی و زوال باشد، آویزان کردن دل و وابستگی به آن اشتباه است.
مال دنیا تمام عاریت استعاریت را بقا کجا باشد؟
هوش مصنوعی: داراییهای دنیایی که داریم، همهاش موقتی و امانتی است؛ پس دوام و ماندگاری این چیزها چگونه ممکن است؟
لیک این عاریت که می گویمدست افزار کارها باشد
هوش مصنوعی: اما این ابزاری که میگویم تنها برای انجام کارهاست و به من تعلق ندارد.
هرچه در خیر کار فرمایینفع آن کار مر تو را باشد
هوش مصنوعی: هر کار خوبی که انجام دهی، نفع و سود آن به خودت برمیگردد.
ور به غفلت معطلش داریرود و غفلت از قفا باشد
هوش مصنوعی: اگر به طور ناخواسته او را معطل کنی، او همچنان به سمت خودش پیش میرود و غفلت از پشت سرش خواهد بود.
مال دنیا چو سیل درگذرستسیل در خانه کی روا باشد؟
هوش مصنوعی: داراییهای دنیوی مثل سیلابی هستند که به سرعت عبور میکنند. آیا این درست است که این سیلاب در خانه بماند؟
سر به صحرا و کشت زارش دهتا تو را حاصل و نما باشد
هوش مصنوعی: به دل صحرا برو و در کشت زراعت خود تلاش کن تا محصولی به دست بیاری و نتیجه زحماتت را ببینی.
هرچه ده در عوض بود یک راحسرت از رفتنش چرا باشد؟
هوش مصنوعی: اگر هر چیزی که به دست میآوریم، به نوعی جایگزین شده باشد، پس چرا باید از رفتن چیزهایی که از دست میدهیم ناراحت باشیم؟
بخل و همت چو بوی نیک، بد استشهرتش در کف صبا باشد
هوش مصنوعی: حسادت و تلاش اگرچه ممکن است در ظاهر خوب به نظر برسند، اما در واقعیت زشت و ناپسند هستند. شهرت آنها مانند عطری خوشبوست که در دست نسیم قرار دارد و به سرعت پخش میشود.
به خوشی بو ز ناف ها آردگرچه در چین و در خطا باشد
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است در جایی اشتباه یا نقصی وجود داشته باشد، اما خوشی و لذت از جزء اصلی آن به دست میآید.
به بدی بو برد ز مزبله هاگرچه در خانه و سرا باشد
هوش مصنوعی: اگرچه در خانه و محل زندگی انسان ممکن است بوی ناخوشایند و کثیفی وجود داشته باشد، اما نیروی تشخیص و درک ما به ما اجازه میدهد تا از میان آن، بدیها را تشخیص دهیم.
آدمی را به قدر همت و بخلهمه جا قیمت و بها باشد
هوش مصنوعی: انسان به اندازهی تلاش و تلاش نکردن خود، در هر جا ارزشی دارد و مورد احترام قرار میگیرد.
زین کریمان اگرچه سایل راخاک در دیده توتیا باشد
هوش مصنوعی: هرچند در برابر این بزرگان و مهربانان، درخواستکنندگان ممکن است در نظر بیایند که در دل خود غبار و ناپاکی دارند، اما کریمان همواره با مهربانی و بزرگی به آنها نگاه میکنند.
مرد را همت بلندخوش استگر شهنشه اگر گدا باشد
هوش مصنوعی: انسان با اراده و هدف بلند خود، در هر جایگاهی که باشد، چه پادشاه و چه فقیر، احساس خوشایندی و ارزشمندی می‌کند.
هفت دریا به جنب خاطر منژاله در کام اژدها باشد
هوش مصنوعی: هفت دریا به یاد من، مانند قطرهای در دهان اژدها به نظر میرسد.
سایلان کفم که هرچه دهدکمش افزون ز مدعا باشد
هوش مصنوعی: سکوت میکنم و هرچه که دریافت کنم، کمتر از خواستهام خواهد بود.