شمارهٔ ۳۴ - ایضا این قصیده بعد از مراجعت مکه معظمه به هندوستان در نعت سیدالمرسلین مذیل به مدح ابوالفتح بهادر عبدالرحیم خان خانان بن بیرام خان فایض گردیده مطلع اول در تعریف بهار
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به توصیف حال و هوای اشعار عاشقانه و احساسات عمیق و گاهی دردناک می‌پردازد. شاعر به توصیف عشق، جدایی و تأثیرات آن بر زندگی خویش اشاره می‌کند. او از ویرانی و خرابی‌هایی که عشق به بار آورده سخن می‌گوید و اینکه چگونه هر چه از او بوده، بر اثر این عشق نابود شده است. در این بین، اشاراتی به ندامت و عفو نیز وجود دارد و به موضوعاتی چون گذر زمان، تغییرات روحی و ناامیدی پرداخته می‌شود. در نهایت، شاعر به حسرت‌های دوران جوانی و تأثیرات آن بر زندگی خود اشاره می‌کند و در نهایت به چرخه‌های زندگی و تغییرات فصول می‌پردازد.
او بخرامش چو سیل ما همه ویران اوهرچه ز ما شد خراب رفت به جولان او
هوش مصنوعی: او مانند سیل میخروشد و ما همه از بین میرویم. هرچه از ما خراب شد، به خاطر جولان اوست.
در ره خون ریزد هر غاشیه داران رمندقصد سواران کند شیر نیستان او
هوش مصنوعی: در مسیر، خون ریخته می‌شود و کسانی که از میدان میگریزند، قصد دارند سواران را به چالش بکشند؛ همچنین شیر نیستان، هدفی را دنبال می‌کند.
ناوک تدبیر ملک در کف ما گو مباشخون جهان می چکد از سر پیکان او
هوش مصنوعی: تدبیر و مدیریت کشور در دستان ماست؛ نگذار که خون مردم به خاطر تصمیمات نادرست ریخته شود.
طرفه اساس امل بر سر هم چیده بودشکر که آتش فتاد در سر و سامان او
هوش مصنوعی: شخصی با دقت و تدبیر، زندگی خود را بر پایهها و اصولی مستحکم بنا کرده بود، اما ناگهان مشکلات و سختیها بر او هجوم آورد و همه چیز را به هم ریخت.
خاطر پر شغل ما گشت ز ما ساده ترکلبه درویش شد عرصه میدان او
هوش مصنوعی: دل پر از کار و اندیشه ما، به قدری تحت تأثیر قرار گرفت که سادهترین کلبه درویش، به میدان زندگیاش بدل شد.
حاصل عمر ابد از نم چشمست و بسچشمه غلط کرده است خضر بیابان او
هوش مصنوعی: حاصل عمر ابد فقط اشک و اندوه است و هیچ چیز دیگری نیست. گویی خضر، آن راهنمای مشهور، در بیابان به اشتباه عمل کرده و به اشتباه به دنبال چیز دیگری رفته است.
هرکه به دریای عفو روی ندامت نهادموج عقوبت ندید کشتی عصیان او
هوش مصنوعی: هر کس که به دریاى بخشش رو آورد و از اشتباهات خود پشیمان شد، دیگر طعم عذاب و کیفر را نخواهد چشید و کشتی گناهش در امان میماند.
پیش که از قصر تن طایر جان برپردروزن چشمم کند روی به ایوان او
هوش مصنوعی: قبل از اینکه روح من از این قصر جسم خارج شود، چشمانم به سمت درگاه او مینگرد.
آتش عهد شباب رفت چو دودم به سربس که دماغم گداخت از تف هجران او
هوش مصنوعی: شعلههای جوانی من به سرعت از بین رفته و اکنون مانند دودی در فضا پراکنده شدهام. به قدری از حسرت او رنج میبرم که احساس میکنم ذهنم در آتش غم او سوخته است.
دایه انده چو دید چاشنی گریه امخون سیه شیر شد در سر پستان او
هوش مصنوعی: وقتی دایه با دیدن حال و هوای غمانگیز من، متوجه شد که اشکهایم به مانند خون سیاه هستند، شیرش به خاطر من به تلخی تبدیل شد.
مرهم زخم مرا یک نمکستان کم استیک تنه تازد دلم بر صف مژگان او
هوش مصنوعی: زخم من به یک نمکستان کافی نیست و دل من به خاطر دیدن مژگان او به شدت میتپد.
خضر گر آب آورد سنگ به جامش زنمتشنه خون خودم بر سر میدان او
هوش مصنوعی: اگر خضر آب بیاورد، من سنگ را به جام او میزنم، چون در میدان او، تشنه خون خودم هستم.
عشق «نظیری » بلاست تا نگریزی ازودوست ز غیرت ببست جان تو بر جان او
هوش مصنوعی: عشق مانند بلای سختی است که نمیتوان از آن فرار کرد. دوستی تو با دیگری به خاطر غیرت، جان تو را به جان او پیوند میزند.
رفته و آینده است رنگ دگرگون کنداینک نوروز شد فصل زمستان او
هوش مصنوعی: رفتن او باعث تغییر و تحول در آینده می‌شود؛ اکنون که نوروز فرا رسیده، فصل زمستان نیز پایان مییابد.