شمارهٔ ۴۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی ظریف و عمیق زندگی، مرگ و وضعیت انسانی می‌پردازد. شاعر از بهشت و جنت به عنوان یک سفره‌ی درویش یاد می‌کند و می‌گوید که دنیا و آخرت جایگاه آرامش و راحتی هستند، اما در حقیقت، هیچ‌کس بدون تلاش نمی‌تواند از زیبایی‌های آن بهره‌مند شود. او به تضادهای دنیا اشاره می‌کند، از جمله دیوانگی‌های بشر و خونی که در پسِ رخسار سیاهِ آن نهفته است.
شاعر همچنین به سرنوشت حاکمان و قدرت‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که در نهایت همه چیز به خاک و استخوان ختم می‌شود. او به بزرگانی که با غرور در عالم سلطنت می‌کنند، اشاره و هشدار می‌دهد که سرانجام باید با حقایق تلخ زندگی روبرو شوند. در آخر، به این نکته می‌رسد که نیازی به تحسین برای صحبت‌های عالمانه وجود ندارد و فقط شنیدن حقیقت برای دوستان کافی است.
بهشت سفره درویش و، کاسه چو بینشدروست مائده جنت، آش کشکینش
هوش مصنوعی: در این دنیا، بهشت و نعمتهای آن برای درویشها و کسانی که به سادگی زندگی می‌کنند، فراهم است. سفرهای که برای آنها چیده شده، به دور از تجملات است و به همان اندازه که آنها با واقعیتها و سادگیهای زندگی آشنا هستند، مائدههای بهشتی نیز برایشان ساده و واقعی است.
بود فراغت دنیا و آخرت باغیکه غیر دست تهی، نیست هیچ گلچینش
هوش مصنوعی: در دنیا و آخرت، آرامش و آسایش مانند باغی است که فقط کسی میتواند از آن گل بچیند که دستش پر باشد و از درآمد و امکانات بیبهره نمانده باشد.
جهان زنی است بخون تو چشم کرده سیاهبغیر موج بلا نیست زلف پر چینش
هوش مصنوعی: جهان مانند زنی است که با چشمهای سیاه و پر از نگرانی به خون تو نگاه می‌کند و غیر از موجهای ناامیدی، چیزی در زلفهای پیچیدهاش وجود ندارد.
شهی که دی بجهان سر فرو نیاوردیبجای پر، شده امروز سنگ ببالینش
هوش مصنوعی: شاهی که دیروز در دنیا برتری و قدرتش را نشان نداد، امروز به جای تاج و تخت، سنگی بر روی سرش است.
برو بمقبره ها، خرده استخوانها بینکه استخوان بزرگیست، هر کدامینش!
هوش مصنوعی: به قبرستان ها برو و بقایای کوچک استخوان ها را مشاهده کن، چرا که هر یک از این استخوان های کوچک نشانی از یک انسان بزرگ است.
شهی که بسته دو صد اسب بر درش، غافلکه سر طویله آنهاست، اسب چوبینش!
هوش مصنوعی: پادشاهی که دروازهاش را با دویست اسب بسته است، غافل از این است که سرنوشت و اصلیّت این اسبها در طویلهای که او نمیبیند، نهفته است.
شهی که بسته چو جوزا کمر بجباریبنات نعش شود در دو روز پروینش
هوش مصنوعی: شاهی که همچون جوزا کمرش بسته است، در دو روز میتواند به بیدادگری بپردازد و ستاره پروین را در دامن خود بگیرد.
سبک سری، که هزارش امید ز امسالستدو روز دیگر آینده است پارینش
هوش مصنوعی: سبک از دلشوره و نگرانی، که امید هزاران شادمانی را برای امسال در دل دارد، در دو روز آینده، شوق و امیدش به حقیقت خواهد پیوست.
کلام واعظ تحسین ز کس نمیخواهدهمین شنیدن یاران بس است تحسینش
هوش مصنوعی: واعظ برای جلب توجه نیازی به تعریف و تمجید ندارد؛ همین که دوستانش سخنانش را بشنوند، برای او کافی است.