شمارهٔ ۶۲۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تواضع و خودسازی اشاره میکند و میگوید که برای رسیدن به مقام والای انسانی و معرفت باید از خودگذشتگی کرد. او به فردی که به دنبال علم و مقام است توصیه میکند که تنها به خاطر دنیوی درگیر نشود و به جای آن سعی کند خود را از رذائل دور کند و به کمالات نزدیک شود. همچنین به اهمیت ارتباط با پاکان و نیکان اشاره میکند و هشدار میدهد که در صورت دوری از دیانت و معنویت، ممکن است عبرتهایی که از عالم میتوان آموخت، نادیده گرفته شوند. به طور کلی، این شعر به تلاش برای بهبود خود و پرهیز از دنیاگرایی دعوت میکند.
بنده عالم چرا از بهر ده درهم شوی؟بنده یک خواجه شو، تا خواجه عالم شوی؟!
هوش مصنوعی: چرا یک انسان با علم و دانش باید به خاطر ده درهم ذلیل شود؟ اگر خدمتگزار یک آقا و بزرگ شوی، میتوانی خود را بزرگ و با علم بشماری!
داد خود بستان ز آیین تواضع، ای جوانکاین سعادت نیست ممکن چون ز پیری خم شوی
هوش مصنوعی: ای جوان، آنچه را که بر اساس ادب و فروتنی به دیگران میدهی، بگیر؛ زیرا این خوشبختی ممکن نیست اگر بخواهی مانند افراد پیر و ناتوان عمل کنی.
نطفه از پشت پدر، صورت نبندد بی سفرقطره ها باید زدن، خواهی اگر آدم شوی!
هوش مصنوعی: برای اینکه انسان به وجود بیاید، تنها وجود نطفه کافی نیست و باید راهی را طی کند. باید دانهها را برداشت و تجربههایی را کسب کرد تا به هویت واقعی خود برسد.
نخل را جا عالم بالا شد از پیراستنگر فزونی خواهی آنجا، باید اینجا کم شوی
هوش مصنوعی: نخل (درخت خرما) به خاطر زینت و زیباییاش در عالم بالا جا پیدا کرده است. اگر میخواهی در آنجا (عالم بالا) بیشتر ترقی کنی، باید در اینجا (دنیا) از خودت کم کنی و رنجهای دنیا را تحمل کنی.
پیش پاکان ره نداری، تا ز خود سازی زنیمرد شو، خواهی به مردان خدا محرم شوی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به جمع پاکان و مردان خدا راهی پیدا کنی، ابتدا باید خود را اصلاح کنی و به شخصی با فضیلت تبدیل شوی. برای این کار نیاز است که تلاش کنی و از خودپسندی دست بکشۍ.
بی غمی هرجا که بینی، گریه کن بر حال ویوا شود هر جا گلی، باید برو شبنم شوی
هوش مصنوعی: هر کجا که بیخیالی و بیغم را میبینی، برای حال او غمگین باش و گریه کن. و هر جا گلی وجود دارد، باید مانند شبنم بر آن بنشینی و لطافت را برسانی.
واعظ از عالم ترا خود عبرتی حاصل نشدسخت میترسم تو آخر عبرت عالم شوی
هوش مصنوعی: واعظ و روحانی با گفتارهایش نتوانست تو را به یادآوری و درس عبرت بکشاند. من به شدت نگرانم که تو هم در نهایت به یک عبرت برای دیگران تبدیل شوی.