شمارهٔ ۳۵ - ماده تاریخ فتح قندهار
هوش مصنوعی: شعر درباره شاه جم حشمت سلیمان است که با قدرت و عدل خود حکومت می‌کند. او با چشمان آتشینش دشمنان را به وحشت می‌اندازد و در عین حال دوستی و مهر به دوستانش دارد. در زمان او، کشور قندهار به خوشبختی و آبادانی رسید و از ستم و ظلم دور بود. او همچون سلیمان پیامبر عادل و بخشنده است که بر دشمنانش غلبه می‌کند و دوستانش را در رفاه قرار می‌دهد. شعر به ستایش صفات برجسته او و موفقیت‌هایش در ایجاد صلح و عدل در مملکت می‌پردازد.
شاه جم حشمت «سلیمان » جاهکه بود چشم بد ز ملکش دور
هوش مصنوعی: شاه جم، که به مقام و عظمت سلیمان معروف است، به گونهای بود که چشمهای حسود از سلطنت و ملک او دور بود.
آن که باشد ز پرتو مهرشچون دل دوستان جهان پر نور
هوش مصنوعی: کسی که به واسطهی محبتش، همانند دل دوستان، جهان را روشن کند.
بسکه دارد بحال خلق نظرنیستش جرم مجرمان منظور
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که به خاطر حال و وضعیت انسانی که دردها و مشکلات زیادی دارد، کسی به خطاها و اشتباهات مجرمان توجهی نمیکند. در واقع، وضعیت نامناسب و دشوار جامعه باعث شده است که افراد به جرم و جنایت بیتوجه باشند.
گاه از آن شعله ور شود غضبشکز کمان ستم ستاند زور
هوش مصنوعی: هر از گاهی خشمش به اندازهای شعلهور میشود که همانند تیر از کمان، قدرتی بینظیر را به نمایش میگذارد.
تخم شورش ز بس فگند از دهرغیر دیوانه کس ندارد شور
هوش مصنوعی: از بس که دنیا پر از ناامیدی و بیتحرکی است، هیچ کس جز دیوانگان نمیتواند شور و هیجان داشته باشد.
اهل آزار بسکه زو ترسندنیش پنهان شده است در زنبور
هوش مصنوعی: افرادی که به آزار و اذیت مشغولند، از ترس دیگران، به شکلی پنهانی و زیرکانه عمل میکنند؛ مانند نیش یک زنبور که در ظاهر قابل مشاهده نیست اما در موقع لازم میتواند خطرناک باشد.
گشته در روزگار معتدلشاز طبایع ز بس گرفتن دور
هوش مصنوعی: در دوران خوش و آرامش، به دلیل تأثیرات طبیعت، از بسیاری چیزها دور شده است.
آب شمشیر او، مگر گیردآتش چشم دشمن مغرور
هوش مصنوعی: آب شمشیر او مانند آتشی میباشد که در چشم دشمن مغرور تأثیر میگذارد.
او «سلیمان » و هند وادی نملگر سپاهش بر آن کنند عبور
هوش مصنوعی: او به قدرتی مانند سلیمان و مهارت در فرماندهی سپاه خود دارد، به طوری که میتواند بر سرزمین هند و مخلوقات آن تسلط یابد.
دور نبود ز هندیان دغاگر بسوراخ در خزند چو مور
هوش مصنوعی: دور از انتظار نیست که هندیها در نقشههای نادرست و فریبدهنده خود، همچون مورهایی که به سوراخهای خود میخزند، عمل کنند.
ز آب عدل «نجف قلی خان » کردکشور «قندهار» را معمور
هوش مصنوعی: نجف قلی خان با عدالت خود به آبادانی کشور قندهار کمک کرده است.
آن بمردی زبانزد عالمو آن بجوهر مسلم جمهور
هوش مصنوعی: این شخص به خاطر ویژگیهای برجستهاش در بین مردم معروف شده و آن دیگری به عنوان یک اصل و حقیقت مورد قبول همگان شناخته میشود.
نیست از ضبط او در آن کشورسرکشی غیر خوشه را مقدور
هوش مصنوعی: در آن سرزمین، هیچ چیز نمیتواند از کنترل او خارج شود، به جز خوشهای که خود از آن خواسته باشد.
کس در او از ضعف پروریشنتواند گرفت دانه ز مور
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند از ضعف و ناتوانی او بهرهبرداری کند، همانطور که نمیتوان دانهای از یک مورچه گرفت.
خصم اگر برد جان زتیغش، کردزنده از گرد کلفتش در گور
هوش مصنوعی: اگر دشمن جان کسی را با شمشیرش بگیرد، او را در گور زنده نگه میدارد و این دیگرت اثر میگذارد.
برق تیغش چو داغ لاله کنددشمن روسیاه را محصور
هوش مصنوعی: زمانی که تیغ آن شخص مانند درخشش قرمز لالهای سوزان شود، دشمن بدبخت و سیاهرو را در تنگنا قرار می‌دهد.
خصم در کین او دو دل گرددتیغ او در دلش کند چو خطور
هوش مصنوعی: زمانی که دشمن در کینهاش دو دل میشود، شمشیرش به دلش نفوذ می‌کند مانند خطری که ناگهان پیش میآید.
بر عدو از نهیب او، گرددوسعت هند همچو دیده مور
هوش مصنوعی: اگر دشمن از خشم او بترسد، وسعت هند به اندازهی چشم یک مور کوچک میشود.
این ایالت، براو مبارک بادآن ولایت ز عدل او معمور
هوش مصنوعی: این سرزمین، به برکت وجود او، تحت تأثیر عدالت او رونق یافته و آباد است.
بر احبا همیشه فیض رسانبر اعادی مظفر و منصور
هوش مصنوعی: همیشه بر دوستان نعمت و بر دشمنان پیروزی عطا کن.
دوستش، سربلند باد و عزیزدشمنش، دلشکسته و مقهور
هوش مصنوعی: دوستش همیشه در رفاه و سربلندی باشد و دشمنش دلی شکسته و تحت تسلط باشد.
مرو سان چون ز عدل و احسانشگشت دارالقرار، دار سرور
هوش مصنوعی: به جایی نرو که با انصاف و نیکوکاری، مکانی برای آسایش و شادی فراهم شده است.
گفت واعظ برای تاریخش:«شد ازو قندهار هم معمور»
هوش مصنوعی: واعظ گفت که به خاطر او، قندهار هم آباد و پر رونق شده است.