غزل شمارهٔ ۳۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف درد و محنت عشق می‌پردازد و از ناامیدی و استیصال خود سخن می‌گوید. او بیان می‌کند که هیچ نشانه‌ای از آرامش و آسایش وجود ندارد و صبر در برابر این بلا بی‌فایده است. شاعر از رنج‌ها و زخم‌های عاطفی‌اش شکایت دارد و به تأمل در وضعیت خود می‌نشیند، همچنین به عدم معناداری رنج و دردهایش اشاره می‌کند. در نهایت، او از سرزمین خاکی خود برمی‌خیزد، چرا که در این وضعیت که او در آن است، هیچ‌گونه راحتی وجود ندارد.
چه نشینم که فتنه برپای استرایت عشق پای برجای است
هوش مصنوعی: نشستن و سکوت کردن در این زمان که مشکلات و فتنهها در حال وقوع است، مناسب نیست. اما در عوض باید بر عشق و ایمان خود استوار بایستیم و پایدار باشیم.
هرچه بایست داشتم الحقمحنت عشق نیز می‌بایست
هوش مصنوعی: هر چیزی که لازم بود تا داشته باشم، واقعاً باید سختی و زحمت عشق را هم میداشتم.
صبر با این بلا ندارد پایبگریزد نه بند بر پای است
هوش مصنوعی: صبر در برابر این سختی نمیتواند فرار کند، زیرا هیچ بندی بر پای او نیست.
راستی به، که صبر معذور استبر سر تیغ، چون توانْ پایَست
راستش، شکیبایی هم معذور است. [آخر] چگونه میتوان روی تیغ دوام آورد؟
بیخ امید من ز بن برکندآنکه شاخ زمانه پیرای است
هوش مصنوعی: کسی که امید و آرزوهایم را از ریشه قطع کرد، همان کسی است که زیباییهای زمانه را تزیین می‌کند.
کار من بد شده است و بدتر ازینهم شود، تا فلک بر این رای است
هوش مصنوعی: کاری که من انجام میدهم به شدت خراب شده و احتمالاً اوضاع از این هم بدتر خواهد شد، زیرا تقدیر چنین است.
از که نالم بگو ز کارگزاریا از آن کس که کارفرمای است
هوش مصنوعی: از کی شکایت کنم؟ از کارگزاران یا از کسی که آنها را به کار گماشته است؟
ناله دارد ز زخم، مار سلیممار از آن کس که ماراَفسای است
هوش مصنوعی: ناله این مار زخمخورده به خاطر آسیبهایی است که از آن کسی خورده که به ما آزار میرساند.
خیز خاقانی از نشیمن خاککه نه بس جای راحت‌افزای است
هوش مصنوعی: برخیز و از محل زندگی مادی خود فاصله بگیر، چرا که اینجا جایگاه راحتی نیست و تو را به پیشرفت و آرامش نمیرساند.