غزل شمارهٔ ۸۴
هوش مصنوعی: شعر به تصویر کشیدن عشق و دلتنگی است. شاعر با استفاده از تصاویری چون "بتی" و "عشق"، به توصیف احساسات خود می‌پردازد. او می‌گوید که عشق او همچون سنگی سنگین است و دل او از عشق به محبوب سنگین شده است. همچنین، از دست شستن از دل و زخم‌هایی که عشق به او زده، صحبت می‌کند. حسرت و اندوه ناشی از عشق، در ابیات بسیار بارز است و شاعر خود را به کرمی تشبیه می‌کند که به دست خودش به دام افتاده است. در نهایت، شاعر از درد و رنجی که عشق برایش به ارمغان آورده، ناله می‌کند.
بتی کز طرف شب مه را وطن ساختز سنبل سایبان بر یاسمن ساخت
هوش مصنوعی: شب، بتی را به وجود آورد که مه را خانه خود قرار داد و سایهبانش را از گل سنبل بر روی یاسمن ساخت.
نه بس بود آنکه جزعش دل‌شکن بودبشد یاقوت را پیمان‌شکن ساخت
هوش مصنوعی: نه کافی بود که او به خاطر دردش دل کسی را بشکند، بلکه یاقوت را نیز به دلیل بیوفاییاش، از پیمانش دور کرد.
دروغ است آن کجا گویند کز سنگفروغ خور عقیق اندر یمن ساخت
هوش مصنوعی: درست نیست که بگویند از سنگ، نور خورشید در یمن عقیق ساخته شده است.
دل یار است سنگین پس چه معنیکه عشق او عقیق از چشم من ساخت
هوش مصنوعی: دل یار شاد و سنگین است، پس چرا عشق او اشکهای من را به مانند عقیق زیبا می‌کند؟
من از دل آن زمانی دست شستمکه شد در زلف آن دلبر وطن ساخت
هوش مصنوعی: من از زمانی که دلبرم موهایش را در کوچهها ریخت و چون وطنم به آن زلفها آراسته شد، از دلش کنارهگیری کردم.
کنون اندوه دل هم دل خورد ز آنکهلاک خویشتن از خویشتن ساخت
هوش مصنوعی: اکنون دل از درد و اندوه خود رنج میبرد، زیرا باعث نابودی خود شدهام.
به کرم پیله می‌ماند دل منکه خود را هم به دست خود کفن ساخت
هوش مصنوعی: دل من شبیه پیلهای است که با دستان خود پیلهاش را بافته و خود را در آن محبوس کرده است.
ز خاقانی چه خواهد دیگر این دلنه بس کو را به محنت ممتحن ساخت
هوش مصنوعی: دل من از سختیها و رنجهای زیادی که متحمل شده است، دیگر تاب و توان ندارد و نمیخواهد بیشتر آزمایش شود.