غزل شمارهٔ ۱۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به احساسات عمیق عاشقانه و درد فراق اشاره دارد. شاعر بیان می‌کند که دلش آرامی ندارد و به شدت تشنه محبت و وصال محبوب است. او به طور مکرر از ناله و زخم دل می‌گوید و نشان می‌دهد که در غم عشق چنان غرق شده که حتی اگر زخم‌ها و دردها وجود داشته باشد، باز هم نمی‌تواند از عشق خود دست بکشد. اشاره می‌شود که دل هرگز نمی‌تواند از این عشق فرار کند و مانند پروانه‌ای که به شمع نزدیک می‌شود، به زندگی در کنار محبوب خود ادامه می‌دهد، حتی اگر این کار به او آسیب برساند. در نهایت، شاعر خود را مانند سگی وفادار به یارش می‌داند که هر روز در غم فراق او ناله می‌کند.
دل از آن راحت جان نشکیبدتشنه از آن آب روان نشکیبد
هوش مصنوعی: دل هرگز آرام نمیگیرد، چون جانش را از دست داده است، و هیچگاه تشنه از آن آب زنده سیراب نخواهد شد.
چه کنم هرچه کنم دل کند آنکدل از آن جان جهان نشکیبد
هوش مصنوعی: هر کاری که انجام دهم، دل از من هیچ نمیکَند و آن دل از جان و جهان خود به راحتی فرار نمیکند.
دل نیارامد و هم معذور استکز دلارام چنان نشکیبد
هوش مصنوعی: دل من آرامش ندارد و حق دارد که آرام نباشد؛ چون از دلبرم آنچنان درد و رنجی را تحمل می‌کند.
گرچه خون ریزد دل دار نهاندل ز خونریز نهان نشکیبد
هوش مصنوعی: هرچند دل به شدت زخمی و خونین است، اما عشق و احساسات عمیق آن را نمیتوان پنهان کرد و این زخم‌ها در سکوت خود را نشان میدهند.
سینه از زخم سنانش نالیدوآنگه از زخم سنان نشکیبد
هوش مصنوعی: دل از درد تیرهایی که به آن زده شده ناله می‌کند و سپس از جراحتهایی که به آن وارد آمده، به شدت رنج میبرد.
گرچه پروانه کند عمر زیانتا نسوزد ز زیان نشکیبد
هوش مصنوعی: هرچند پروانه عمر خود را بر اثر عشق و افروختگی از دست می‌دهد، اما تا نچشد از آتش عشق، دل نمیسوزد.
دل چنان با غم او انس گرفتکه ز غم نیم‌زمان نشکیبد
هوش مصنوعی: دل تا حدی به غم او عادت کرده که حتی در نیمه شب هم از این غم رنج نمیبرد.
چند گوئی که ز وصلش بشکیبمن شکیبم، دل و جان نشکیبد
هوش مصنوعی: هرچند که بگویی از وصل او صبر میکنم، اما دل و جانم نمیتوانند صبر کنند و همیشه در تب و تاب هستند.
من سگ اویم و نالم به سحربه سحر سگ زَفْغان نشکیبد
هوش مصنوعی: من مانند سگی برای او هستم و در صبحگاهان فریاد میزنم، اما صدای من به گوش کسی نمیرسد.
دل خاقانی از آن یار که نیستمی‌زند لاف و از آن نشکیبد
هوش مصنوعی: دل خاقانی به خاطر یاری که در دسترسش نیست، به خود می بالد و از آن غم و دردش را پنهان نمیکند.
چون گدا را نرسد دست به کامهم ز لافی به زبان نشکیبد
هوش مصنوعی: وقتی کسی که در نیاز است، به خواستههایش نمیرسد، نباید فقط به سخن گفتن و ادعاهای توخالی اکتفا کند.