غزل شمارهٔ ۱۲۵
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عشق و تمایل شاعر به معشوق است. شاعر ابتدا به بیان قدرت عشق می‌پردازد و می‌گوید که اگر خود را از وابستگی‌ها آزاد کند، می‌تواند معشوق را به دست آورد. او عشق را بالاتر از قوانین و مذهب‌ها می‌داند و برای رسیدن به عشق، حتی حاضر است از اصول خود دور شود. همچنین بیان می‌کند که وجودش به معشوق وابسته است و در صورت نیاز، می‌تواند مانند لشکری به حمایت و طرفداری از معشوق بپردازد. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که در دنیا تنها عشق است که او را زنده نگه می‌دارد.
اول از خود بری توانم شدپس تو را مشتری توانم شد
هوش مصنوعی: ابتدا باید خودم را قوی و توانمند کنم، سپس میتوانم به تو خدمت کنم و نیازهایت را برآورده سازم.
بر سر تیغ عشق سر بنهمگر پی‌ات سرسری توانم شد
هوش مصنوعی: اگر عشق به این مرحله برسد که مجبور شوم برای تو جانم را در خطر بیندازم، حتی اگر به صورت گذرا و سطحی به تو نزدیک شوم، این کار را انجام میدهم.
عشق تو چون خلاف مذهب‌هاستخصمِ مذهب‌گری توانم شد
هوش مصنوعی: عشق تو به قدری عمیق و ویژه است که حتی اگر به اصول و عقاید مختلف احترام بگذارم، میتوانم در برابر آنها ایستادگی کنم.
تا به اسلام عشق تو برسمبندهٔ کافری توانم شد
هوش مصنوعی: برای رسیدن به عشق تو، ممکن است حتی به کفر هم گرایش پیدا کنم.
جان من تا ز توست آنجائیمن کجا ایدری توانم شد
هوش مصنوعی: جان من تا زمانی که به تو وابسته است، جایی میتوانم رفت که تو بتوانی به من رسیدگی کنی.
یار چون لشکری شود من نیزبر پی‌اش لشکری توانم شد
هوش مصنوعی: وقتی که یار به مانند یک ارتش قوی و آماده باشد، من نیز میتوانم با او همراه شوم و به او بپیوندم.
گفت خاقانی از خدا برَهمگر ز عشق بری توانم شد
هوش مصنوعی: خاقانی می‌گوید اگر بر اثر عشق از خدا دور شوم، میتوانم در زندگیام دچار مشکلات و سختیها شوم.