غزل شمارهٔ ۲۹۲
هوش مصنوعی: این شعر به بیان درد و اندوه شاعر می‌پردازد. او از غصه‌های درون خود سخن می‌گوید و می‌خواهد دیگران رازهای نهانش را بشنوند. شاعر با استفاده از تشبیهات به صورتی زیبا از هیجانات و احساساتش صحبت می‌کند، از دردهایی که در دل دارد و ناله‌هایی که از رعد و امتحانات زندگی ناشی می‌شود. او وضعیت خود را با دیگران مقایسه می‌کند و به اهمیت تندرستی و حال انسان‌ها اشاره می‌کند. در نهایت، به شب‌های تنهایی و هجران خود می‌پردازد و می‌خواهد دیگران نیز از حال او باخبر شوند.
درد دل گویم از نهان بشنوراز، بی‌زحمت زبان بشنو
هوش مصنوعی: درد و دلهایم را با کسی در میان میگذارم و از رازهای پنهانم صحبت میکنم. بدون هیچ زحمتی، فقط به سخنان من گوش کن.
جوش دریای غصه باور کنموج خون بنگر و فغان بشنو
هوش مصنوعی: دریای غم و اندوه را ببین که چطور در حال خروش است، و موجهای خونین را که از آن برمیخیزند، به دقت نگاه کن و صدای نالهها را بشنو.
بر کنار دو جوی دیدهٔ منبانگ دولاب آسمان بشنو
هوش مصنوعی: در کنار دو جوی، صدای چرخهای آسمان را بشنو که در حال گردش است.
لرزهٔ برق در سحاب دل استنالهٔ رعد ز امتحان بشنو
هوش مصنوعی: در دل ابر، لرزش نور برق وجود دارد و صدای رعد، نشانهای از آزمون و آزمایش را به گوش میرساند.
پیش کوه ار غمان من گوییکوه را بانگ الامان بشنو
هوش مصنوعی: اگر غمهای من را ببینی، انگار کوه به صدا در آمده و فریاد میزند "کمک!"
چون بخندد عدو ز گریهٔ مندل به خشمم کند که هان بشنو
هوش مصنوعی: وقتی دشمن از گریهام میخندد، دل من متاثر و خشمگین می‌شود و به او می‌گوید که بداند چه میگویم.
تندرستی ورای سلطانی استاز دو تن پرس و شرح آن بشنو
هوش مصنوعی: سلامتی ارزشی بالاتر از سلطنت و قدرت دارد. برای درک بهتر این موضوع، با دو نفر صحبت کن و داستانشان را بشنو.
یا ز دربان تن‌درست بپرسیا ز سلطان ناتوان بشنو
هوش مصنوعی: از دربان سالم بپرس یا از پادشاه ناتوان بشنو.
حال شب‌های هجر خاقانیچون بخواهی ز این و آن بشنو
هوش مصنوعی: وقتی که بخواهی از دیگران بشنوی، حال و روز شب‌های دوری خاقانی را درک کن.