غزل شمارهٔ ۳۶۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از غم و درد دل خویش سخن می‌گوید و از محبوبش می‌خواهد که حال او را بپرسد. او احساس می‌کند که محبوب، از حال او بی‌خبر است و حتی دردی که دارد را درک نمی‌کند. شاعر با استفاده از تصاویری از عشق و وفاداری به توصیف غم خود پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه در تشنگی دیدار محبوبش غرق شده و در بی‌خبری محبوب از حالش می‌سوزد. او همچنین از دیگران – حتی سگ‌ها – ذکر می‌کند که از او حالش را می‌پرسند، و این بی‌توجهی محبوب او را بیش از پیش رنج می‌دهد. در نهایت، شاعر با لحنی گله‌آمیز از محبوب می‌خواهد که به جای بی‌توجهی، از او بپرسد که "چگونه‌ای".
مرا روزی نپرسی کآخر ای غم‌خوار من چونیدل بیمار تو چون است و تو در تیمار من چونی
هوش مصنوعی: از تو نمیپرسم که حال من چگونه است، اما میخواهم بدانی که دل بیمار من چه حالی دارد و تو چطور به فکر من هستی.
گرفتم درد دل بینی و جان دارو نفرمائیعفی الله پرسشی فرما که ای بیمار من چونی
هوش مصنوعی: من در اینجا از تو خواهش میکنم که از درد دل و مشکلات من آگاه باشی و به من کمک کنی. به همین خاطر از تو میخواهم که درباره حال و احوال من سوال کنی.
زبان عشق می‌دانی ز حالم وانمی‌پرسیجگر خواری مکن واپرس که‌ای غم‌خوار من چونی
هوش مصنوعی: تو که زبان عشق را می‌دانی، چرا از حال من نمیپرسی؟ به خودت زحمت نده و نپرس، فقط بگو که حال من چطور است، چون تو تنها غم‌خوار من هستی.
در آب دیده می‌بینی که چون غرقم به دیدارتنمی‌پرسی مرا که‌ای تشنهٔ دیدار من چونی
هوش مصنوعی: در آب چشمانم، خود را غرق یاد تو مییابم، اما تو هرگز نمیپرسی که حال من، این تشنهٔ ملاقات تو، چگونه است.
امیدم در زمین کردی که کارت بر فلک سازمزهی فارغ ز کار من چنین در کار من چونی
هوش مصنوعی: امیدم را در زمین به خوبی قرار دادی تا من بتوانم کارهایم را در آسمان انجام دهم. چه خوب است که تو از کارهای من بیخود هستی و در کار من به چه شکل هستی.
میان خاک و خون چون صید غلطان است خاقانینگوئی که‌ای وفادار جفا بُردار من چونی
هوش مصنوعی: در میان خاک و خون، حالتی مانند شکار بیقرار دارم. ای وفادار، چرا به من سختی میکشی و مرا رنج میدهی؟
تو دانی کز سگان کیستم هم بر سر کویتسگ کویت نمی‌پرسد مرا که‌ای یار من چونی
هوش مصنوعی: تو می‌دانی من کی هستم که از سگان توام. اما سگ کوی تو هیچ وقت نمی‌پرسد حال من را، که ای دوست، حال و روزت چطور است؟
تو نیز آموختی از شاه ایران کز خداوندینمی‌پرسد که ای طوطی شکر بار من چونی
هوش مصنوعی: تو هم یاد گرفتهای که شاه ایران از خداوند نمی‌پرسد که ای طوطی شیرینزبان من، حالا چطور هستی؟