شمارهٔ ۸۳ - قصیده
هوش مصنوعی: شعر درباره ناامیدی و حسرت در زندگی است. شاعر اشاره می‌کند که هیچ انسانی نمی‌تواند به آرامش و خوشبختی واقعی دست یابد و همه در جستجوی گنجی هستند که در ویرانی‌ها گم شده است. او بیان می‌کند که در این دنیا، تلاش و امید انسان‌ها به سرابی می‌ماند و در نهایت، انصاف و پاسخ به زحمات نخواهد بود. دنیا از وفا خالی است و بسیاری از فرصتها و نعمت‌ها مورد غفلت قرار می‌گیرند، به طوری که حقایق و زیبایی‌های زندگی کمتر دیده می‌شود. شاعر از بی‌فایده بودن برخی تلاش‌ها و بدبختی‌های انسانی سخن می‌گوید و می‌خواهد تا عمق ناامیدی و تلخی تجربه‌های آدمیان را به تصویر بکشد.
به جوی سلامت کس آبی نبیندرخ آرزو بی‌نقابی نبیند
هوش مصنوعی: در جوی سلامت، کسی هیچگاه آبی نخواهد دید و آرزو هم بدون نقاب نخواهد نمایان شد.
نبیند دل آوخ به خواب اهل دردیکه در دیدهٔ بخت خوابی نبیند
هوش مصنوعی: دل، به خواب نمیرود وقتی که درد را در چشمان کسی میبیند، زیرا در دل بخت، خواب خوشی دیده نمیشود.
همه نقب دل بر خراب آید آوخچرا گنجی اندر خرابی نبیند
هوش مصنوعی: همه حفرههای دل به ویرانی میرسند، ای کاش چرا هیچ گنجی در این ویرانی دیدار نمیشود.
اگر عالم خاک طوفان بگیرددل تشنه الا سرابی نبیند
هوش مصنوعی: اگر زمین پر از طوفان شود، دل آدمی هرگز جز یک سراب نخواهد دید.
کسی برنیارد سر از جیب دولتکه در گردن از زه طنابی نبیند
هوش مصنوعی: هیچکس جرأت نمیکند که از ثروت و امکاناتش خرج کند، مگر اینکه به خوبی از شرایط و محدودیتهایش آگاه باشد و بداند چه خطراتی ممکن است او را تهدید کند.
دل افسرده مانده است چون نفسرد دلکه از آتش لهو تابی نبیند
هوش مصنوعی: دل در حالت افسردگی قرار دارد، مانند کسی که از ناراحتی رنج میبرد. زیرا دل به خاطر آتش خوشیها و سرگرمیها نمی‌تواند آرامش پیدا کند.
رطب سبز رنگ است کی سرخ گرددکه آب مه و ماه آبی نبیند
هوش مصنوعی: رطب به رنگ سبز است، چه زمانی رنگش به قرمزی گرایش پیدا می‌کند، در حالی که هرگز آب مه و ماه را نمیبیند.
همه عالم انصاف جویند و ندهنداز این جا کس انصاف یابی نبیند
هوش مصنوعی: همه انسان‌ها عدالت و انصاف را طلب میکنند، اما هیچکس از این مکان انصاف نمیگیرد و کسی آن را نخواهد دید.
اگر سال‌ها دل در داد کوبدبجز بانگ حلقه جوابی نبیند
هوش مصنوعی: اگر سال‌ها دل به کسی بدهی و صبر کنی، جز صدای حلقههای کوبه چیزی نخواهی شنید.
چو موقوف رزق است عمر آن نکوترکه رزق آمدن را شتابی نبیند
هوش مصنوعی: زندگی انسان به اندازه روزی که برایش مقدر شده است، دوام میآورد؛ بنابراین بهتر است که انسان در زندگی خود شتاب نکند و صبر داشته باشد تا روزی در مسیرش بیفتد.
جهان کشت زرد وفا دارد آوخکز ابر کرم فتح بابی نبیند
هوش مصنوعی: دنیا نیرنگ و فریب را به رنگ زردی نشان میدهد و افسوس که از فراوانی مهربانی، هنوز از آغاز و فرصتهای جدید خبری نیست.
به ترک سخن گفت خاقانی ایراطراز سخن را بس آبی نبیند
هوش مصنوعی: خاقانی در این شعر بیان می‌کند که به خاطر ابهت و زیبایی سخن، دیگران قادر به دیدن واقعیات و جزئیات نخواهند بود. او به نوعی می‌گوید که سخن او چنان عمیق و پرمحتواست که نیازمند دقت و توجه بیشتری است تا به خوبی درک شود.
نگوید عزل و آفرین هم نخواندکه معشوق و مالک رقابی نبیند
هوش مصنوعی: نمیگوید کسی که او را از مقام و مقامش برکنار کردهاند، و هم از زیبایی‌های او چیزی نمیگوید، چرا که معشوق و صاحباختیار زیبایی را نمیبیند.
لسان الطیورش فرو بست ازیراجهان را سلیمان جنابی نبیند
هوش مصنوعی: زبان پرندگان به خاطر اینکه سلیمان، پیامبر بزرگ، دیگر این دنیا را نخواهد دید، خاموش شد.
بسا آب کافسرده ماند به سایهکه بالای سر افتابی نبیند
هوش مصنوعی: بسیاری از آبها در سایه باقی میمانند و هرگز نور خورشید را نمیبینند.
بسا تین که ضایع شود در بساتینکز انجیر خواران غرابی نبیند
هوش مصنوعی: بسیاری از باغها و زمینهای خوب ممکن است خراب و بیثمر شوند، زیرا کسانی که درختان انجیر را میخورند، به دلیل کمتوجهی و نادانی، از طرف پرندگان بدبختی حاصل نمیکنند.