رباعی شمارهٔ ۲۹۹
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر خاقانی به وضعیت خود اشاره میکند که بدون قلم و نویسندگی، همچون انگشتانش به دلیل درد و عذاب آتشین، دچار مشکل شده است. او در غم و اندوهی عمیق به حال بیقلمی خود میگرید و احساس میکند که زندگیاش به نوعی کاتب و نویسنده‌ی همیشگی سرنوشتش است، اما اکنون در غم و اندوه غرق شده است.
خاقانی را بی‌قلم کاتب شاهانگِشت شد انگُشت و قلم ز آتش آه
هوش مصنوعی: خاقانی بدون وجود قلم و نویسنده‌ی شاه، انگشتش به شدت عذاب کشید و قلمش به خاطر آتش اشک‌هایش آسیب دید.
هم بی‌قلمش کاتب گردون صد راهبگریست قلم‌وار به خوناب سیاه
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف حالتی می‌پردازد که در آن، حتی بدون وجود نویسنده‌ای که سرنوشت انسان‌ها را بنویسد، مشکلات و دشواری‌ها به حدی زیاد است که مانند قلمی که با جوهر سیاه نوشته شده، اشک و غم از آن سرازیر می‌شود. به عبارت دیگر، نشان‌دهنده‌ی درد و رنجی است که در زندگی وجود دارد و به صورت نمادی از نوشته‌های غم‌انگیز و سرنوشت تلخ انسان‌ها به تصویر کشیده می‌شود.