شمارهٔ ۳۳۲ - در جواب مردی سروده که عنصری را بر او ترجیح داده است
هوش مصنوعی: در این متن شاعر به تعریف و تمجید از خود و آثارش می‌پردازد. او به مقایسه خود با شاعران دیگر می‌پردازد و از مهارت‌های خاص خود در نظم و نثر سخن می‌گوید. شاعر به توانایی‌هایش در مدح و غزل اشاره می‌کند و به این نکته تأکید می‌کند که هیچ کس مانند او توانایی خاصی در خلق شعر و بیان ندارد. همچنین به اوضاع اجتماعی و نوع گذران زندگی‌اش اشاره کرده و در مورد بخیل بودن برخی از مردم زمانه‌اش سخن می‌گوید. او در نهایت به برتری‌های علمی‌اش اشاره کرده و از دستاوردهای خود در زمینه‌ی شعر و ادب صحبت می‌کند، که باعث شده او در مقامی خاص قرار گیرد.
به تعریض گفتی که خاقانیاچه خوش داشت نظم روان عنصری
هوش مصنوعی: در اشارهای غیرمستقیم، به خاقان گفته شده است که چقدر شعرهای زیبا و روان عنصری را میپسندد.
بلی شاعری بود صاحب‌قرانز ممدوح صاحب‌قران عنصری
هوش مصنوعی: بله، شاعری وجود داشت که به کتابی بزرگ و ارزشمند (قرآن) مانند است. او همانند ممدوح خود که نیز دارای مقام و شرف است، دارای مقام و منزلتی است.
ز معشوق نیکو و ممدوح نیکغزل‌گو شد و مدح‌خوان عنصری
هوش مصنوعی: از معشوقی زیبا و ستوده، غزلسرا شدن و به ستایش او پرداختن، نشاندهندهی عشق و ارادت عمیق شاعر است.
جز از طرز مدح و طراز غزلنکردی ز طبع امتحان عنصری
هوش مصنوعی: جز به شیوه ستایش و قالب غزل، از طبیعت خود چیزی را آزمایش نکردهای.
شناسند افاضل که چون من نبودبه مدح و غزل درفشان عنصری
هوش مصنوعی: افراد بافضیلت میدانند که کسی به مانند من در ستایش و شعر سرودن وجود ندارد.
که این سحر کاری که من می‌کنمنکردی به سحر بیان عنصری
هوش مصنوعی: من از قدرت سحر و جادو بهرهای دارم که تو هرگز نتوانستهای به آن دست پیدا کنی.
ز ده شیوه کان حیلت شاعری استبه یک شیوه شد داستان عنصری
هوش مصنوعی: شیوههای مختلفی برای شاعری وجود دارد، اما در یک سبک خاص، داستان عنصری شکل گرفت.
مرا شیوهٔ خاص و تازه است و داشتهمان شیوهٔ باستان عنصری
هوش مصنوعی: من شیوهای نو و منحصر به فرد دارم، در حالی که همان روش قدیمی و سنتی را عنصری حفظ کرده است.
نه تحقیق گفت و نه وعظ و نه زهدکه حرفی ندانست از آن عنصری
هوش مصنوعی: نه بحث و گفتگو و نه نصیحت و نه زهد، هیچیک از اینها نمیتواند درباره آن عنصر (حقیقت) چیزی بگوید.
به دور کرم بخششی نیک دیدز محمود کشور ستان عنصری
هوش مصنوعی: در اطراف کسی که خوب میبخشد، خوشبختی و نعمتهای خوب مشاهده میشود، همانطور که از محمود، پادشاه کشور، نماد خوبی و بخشش نمایان است.
به ده بیت صد بدره و برده یافتز یک فتح هندوستان عنصری
هوش مصنوعی: در ده بیت شعر ارزشمند زیادی وجود دارد و از یک پیروزی بزرگ مانند فتح هندوستان، دستاوردهای زیادی به دست میآید.
شنیدم که از نقره زد دیگدانز زر ساخت آلات خوان عنصری
هوش مصنوعی: گفته شده که دیگدان از نقره ساخته و ابزار موسیقی را از طلا درست کرده است.
اگر زنده ماندی در این دور بخلخسک ساختی دیگدان عنصری
هوش مصنوعی: اگر به حیات خود ادامه دادی، یعنی در این زمان که به سختی میگذرد و دچار تنگدستی هستی، فرزندانت را از چیزی مانند دیگ عنصر افزودهای پرورش دادهای.
نخوردی ز خوان‌های این مردمانپری‌وار جز استخوان عنصری
هوش مصنوعی: از سفرههای این مردم که مانند پریها هستند، چیزی جز استخوانی از عنصر و ماده نچشیدی.
به بوی دو نان پیش دونان شدیزدی بوسه چون پرنیان عنصری
هوش مصنوعی: با عطر دو نان، نزد کسانی که نان میخورند، رفتی و مانند پر نان، بوسهای زدی.
ز تیر فلک تیغ چستی نداشتچو من در نیام دهان عنصری
هوش مصنوعی: سرنوشت یا تقدیر به شدت بر زندگی افراد تأثیر میگذارد و من در این میان، تیزهوشی و ذکاوت خاصی دارم که در دوران زندگی خود به کار گرفتهام.
ز نی دور باش دو شاخی نداشتچو من در سه شاخ بنان عنصری
هوش مصنوعی: در اینجا سخن از این است که اگر از چیزهای دور و بیفایده دور باشی، نمیتوانی مثل من که در جایی با امکانات بیشتر و با شرایط مناسب تری قرار دارم، خواستهها و ایدههایم را به خوبی بیان کنم.
نبوده است چون من گه نظم و نثربزرگ آیت و خرده‌دان عنصری
هوش مصنوعی: هیچ کسی به اندازه من در هنر نظم و نثر بزرگ نیست و تنها برخی در این زمینه قابل توجه هستند.
به نظم چو پروین و نثر چو نعشنبود آفتاب جهان عنصری
هوش مصنوعی: انگار که نظم مانند ستاره پروین است و نثر مانند جسدی بیجان، زیرا آفتاب وجود تنها به عناصر وجودی وابسته است.
ادیب و دبیر و مفسر نبودنه سَحبان یعرب زبان عنصری
هوش مصنوعی: نویسندۀ بزرگ و نویسندهٔ توانایی نبود، و نه آنکه سحبان یعرب به زبان عنصر خود تفسیر کند.
چنانک این عروس از درم خرم استبه زر بود خرم روان عنصری
هوش مصنوعی: این عروس که به زیبا و شاداب بودنش میبالد، به مانند طلا درخشان و خوشحال است و همچون روحی نشاطآور به چشم میآید.
دهم مال و پس شاد باشم کنونستد زرّ و شد شادمان عنصری
هوش مصنوعی: من مال و ثروت را میدهم و حالا خوشحالم که به دست آوردهام.
به دانش بر از عرش گر رفته بودبه دولت بر از آسمان عنصری
هوش مصنوعی: اگر علم به عرش و بلندای آسمان برود، باز هم ارزش فردی که دارای شایستگی و مقام است بالاتر است.
به دانش توان عنصری شد ولیکبه دولت شدن چون توان عنصری
هوش مصنوعی: با دانش میتوان به ویژگیهای خاص دست یافت، اما برای رسیدن به موفقیت و مقام بالا نیاز به تلاش و نیروی بیشتری است.