هوش مصنوعی: رسول خدا (ص) فرمودند که هیچکس به خاطر تواضع خود از جانب خدا عزت نیافتاده است و کسی که تکبر کند، از عزت دور میشود. او تواضع را نشانهای از بزرگمنشی و صبر بیان کرد و تأکید کرد که افراد متواضع در قیامت جایگاه بالایی خواهند داشت.
همچنین در روایتی آمده است که رسول خدا (ص) در حالی که مهمان بود، از خوردن شیر با عسل پرهیز کرد تا نشان دهد افرادی که به خداوند تواضع میکنند، برکات بیشتری از او دریافت میکنند.
ایشان همچنین به تواضع در برابر درویشان و نیازمندان تأکید کردند و فرمودند که تواضع به معنای درک جایگاه خود و احترام به دیگران است. در این زمینه، بسیاری از پیشوایان دین و عالمان بر اهمیت تواضع و دوری از تکبر تأکید کردهاند و گفتهاند که تواضع نشانهای از صداقت و تقوا است.
در نهایت، اهمیت تواضع بهعنوان یک ویژگی برتر در ارتباط با دیگران و نزد خداوند بیان شد و توصیه شد که مسلمانان باید خود را از تکبر دور کنند و در زندگی روزمره به تواضع پایبند باشند.
هوش مصنوعی: پیامبر اسلام (ص) فرمودند که هیچکس تواضع نکند مگر اینکه خداوند عزوجل به او عزت و بزرگی میبخشد. همچنین اشاره کردند که هر فردی بر سرش دو فرشته هستند که او را رهبری میکنند. اگر فردی تواضع کند، این فرشتهها او را به سمت بالا میکشند و میگویند خداوند او را بالا برده است، اما اگر فردی تکبر کند، آنها او را به سمت پایین میکشند و میگویند خداوند او را پایین بیاورد. ایشان همچنین فرمودند که خوشا به حال کسی که به خاطر تنگدستی تواضع نکند، و مالی که به دست آورده را در نافرمانی به کار نگیرد، به بیچارگان کمک کند و با افراد حکیم و عالم معاشرت کند.
هوش مصنوعی: بومسلم مدینی روایت میکند که از جد خود شنیده است که او گفت: روزی پیامبر (ص) به نزد ما مهمان بود و روزه داشت. ما برای او قدحی شیر با عسل آوردیم. وقتی پیامبر طعم شیرینی آن را امتحان کرد، پرسید: «این چیست؟» پاسخ دادیم: «عسل داخل آن است.» ایشان قدح را گذاشت و نخورد و فرمود: «نمیگویم که این حرام است، اما هرکسی که به خداوند تواضع کند، او را بزرگ کند و بالا ببرد. و هرکه متکبر باشد، خداوند او را کوچک میکند. همچنین هرکه در بخشندگی نیکو باشد، خداوند او را بی نیاز میگرداند و هرکه در این امر نیکو عمل نکند، خداوند او را درویش میدارد. و هرکس به خداوند توجه کند، خداوند کارهای او را فراوان میکند و به او محبت میورزد.»
هوش مصنوعی: یک درویش در درب اتاق پیامبر (ص) سوال کرد در حالی که ایشان در حال خوردن غذا بودند. پیامبر او را دعوت کرد و همه خود را آماده کردند. پیامبر او را بر روی زانوی خود نشاند و فرمود: «بخور.» یکی از قریش به او بیاحترامی کرد و با نارضایتی به او نگاه کرد. درویش تا حدی مضطرب شد. پیامبر فرمود: «خدای تعالی به من اختیار داد که بین این دو انتخاب کنم: اینکه بندهای باشم رسول یا اینکه نبوتی از نوع فرشتگان داشته باشم. من درنگ کردم و به جبرئیل (ع)، که دوستم بود، نگاه کردم. او به من گفت که در برابر حق تعالی تواضع کن. من گفتم که خواستهام این است که هم بنده باشم و هم رسول.»
هوش مصنوعی: خداوند به موسی وحی کرد که نماز کسی را قبول میکند که متواضع باشد و با مردم بزرگمنشی نکند، دل خود را از ترس پر کند و در تمام ایام به یاد او باشد و خود را از تمام خواهشها و تمایلات دور نگه دارد. پیامبر (ص) نیز فرمود: «کرامت در پرهیزگاری است و شرافت در تواضع و ثروت در یقین». عیسی (ع) بیان کرد که «خوش به حال متواضعان در دنیا، زیرا که در قیامت از اصحاب منبر خواهند بود و خوش به حال کسانی که در میان مردم صلح برقرار میکنند، زیرا که دیدار خداوند پاداش آنهاست». همچنین پیامبر (ص) فرمود: «هر کسی که خداوند او را به اسلام هدایت کند، چهرهاش را زیبا گرداند و حالش را به گونهای قرار دهد که از او خجالت نکشند و به او تواضع بدهد، او از برگزیدگان خداوند است».
هوش مصنوعی: یکی از افراد مبتلا به آبله وارد شد و مردم مشغول خوردن غذا بودند. هرجا که او نشسته بود، کسانی که آنجا بودند از کنارش بلند میشدند. پیامبر (ص) او را به نزد خود نشاند و گفت: «من کسی را که نیازها را با دستان خود برطرف کند و به خانه ببرد، بسیار دوست دارم. خانوادهاش به او افتخار میکنند و به خاطر کبر و غرور او چیزی از ارزشش کاسته نمیشود». سپس به صحابه گفت: «چرا طعم شیرین عبادت را در شما نمیبینم؟» آنها پاسخ دادند: «شیرینی عبادت چیست؟» پیامبر فرمود: «تواضع». و ادامه داد: «همیشه هنگامی که فردی متواضع را میبینید، با او تواضع کنید و وقتی متکبران را میبینید، با آنها تکبر کنید تا حقارت و ذلت آنها آشکار شود».
هوش مصنوعی: عایشه رضی الله عنه میگوید که یکی از بهترین عبادات، تواضع است. فضیل بیان میکند که تواضع یعنی پذیرش حق از هر کسی، حتی اگر آن فرد کودک یا نادان باشد. ابن مبارک میفرماید تواضع یعنی اگر کسی در دنیا از تو کمتر دارد، خود را از او پایینتر ببینی تا نشان دهی که برتریات به دلیل برتری دنیا نیست، و اگر کسی در دنیا از تو بیشتر دارد، خود را از او بالاتر ببینی تا ثابت کنی که او به خاطر داراییاش نزد تو ارزش ندارد. خداوند به عیسی (ع) وحی فرستاد که اگر به نعمتهایت تواضع کنی، آن نعمتها را بر تو کامل میکند. ابن السماک به هارون الرشید گفت که کسی که خداوند به او مال، زیبایی و مقام میدهد، باید در مال با دیگران سهیم باشد، در مقام تواضع کند و در زیبایی پارسا باشد. خداوند وعده میدهد که نام او را در دیوان خالصان ثبت کند. هارون نیز قلم و کاغذ خواست و این نکته را نوشت.
هوش مصنوعی: سلیمان (ع) هر صبح دربریان ثروتمندان را میپرسید و سپس به نزدیک درویشان میرفت و میگفت که مسکینان با یکدیگر نشستهاند. در این جمع، بزرگانی درباره تواضع سخن میگفتند. حسن بصری اظهار داشت که تواضع به این معناست که وقتی از خانه بیرون میروی، هیچکس را بهتر از خود ندانی. مالک دینار نیز گفت که اگر کسی در برابر مسجد اعلام کند که بدترین شما باید بیرون بیاید، هیچکس دوست ندارد خود را در برابر او ضعیف ببیند مگر به زور. ابن المبارک این سخنان را شنید و گفت که بزرگی مالک از همین نکته ناشی میشود.
هوش مصنوعی: یک نفر به نزد شبلی آمد و گفت: «من انس هستم. تو چه کسی هستی؟» شبلی پاسخ داد: «من همان نقطهای هستم که زیر پا قرار دارد و هیچ چیزی پایینتر از آن نیست.» آن شخص گفت: «خداوند را گواه میگیرم، خدای تو را از پیش رویت بردارد، زیرا تو خودت را به پایینترین جایگاه قرار دادهای.» سپس یکی از بزرگان، حضرت علی (ع) را در خواب دید و از او خواست که پندی دهد. حضرت علی (ع) گفت: «خوشا به حال توانگران که در برابر درویشان تواضع کنند به خاطر ثواب آخرت، و از آن بهتر، تکبر درویشان بر توانگران به خاطر اعتماد بر فضل خداوند متعال است.» یحیی بن خالد میگوید که وقتی فردی نیکوکار و پارسا میشود، متواضع میگردد، ولی اگر کسی بیاحترامی کند و سفاهت داشته باشد، زمانی که سعی کند نیکوکار شود، به تکبر میرسد.
هوش مصنوعی: بایزید میگوید که اگر کسی خود را از بقیه خلق بهتر بداند، در واقع متکبر است. جنید در روز جمعه گفت که اگر مشخص نبود که در آخر زمان افراد با فضیلتتر، بدتر از دیگران خواهند بود، ما نمیتوانستیم جمع شویم و صحبت کنیم. او همچنین میگوید که تواضع نزد اهل توحید همانند تکبر است، به این معنا که تواضع واقعی این است که انسان خود را پایین بیاورد، اما این کار زمانی معنا دارد که نیاز به پایین آمدن باشد و انسان در جایی قرار گرفته باشد تا بتواند خود را پایین بیاورد.
هوش مصنوعی: سلمی وقتی وزش باد و رعد و برق را میدید، به خاطر ناراحتیاش دستانش را بر شکمش میگذاشت و میگفت: «آه، این همه بدبختی به خاطر من است که به دیگران میرسد». عدهای به سلمان افتخار میکردند. او در پاسخ گفت: «من از نطفه آغاز شدهام و به مرداری ختم میشوم. اگر چیزی بدتر از من به وجود آید، بدین معناست که من بزرگترم و اگر چیزی بدتر پیدا نشود، به معنای این است که من به چه اندازه ناتوان هستم».
