شمارهٔ ۳۰۶ - در مدح سلطان مسعود
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به خیانت و بی‌وفایی معشوق اشاره می‌کند و از اینکه او به وعده‌هایش عمل نکرده، گلایه دارد. او از درد و رنج خود به خاطر این بی‌وفایی صحبت می‌کند و احساس می‌کند که دلش را به معشوق داده و اکنون رها شده است. شاعر همچنین به ستایش و تمجید از پادشاه و صفات او می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه عشق و وفا باید در زندگی حاکم باشد. در نهایت، شاعر از حسرت و ناامیدی می‌نالد و از معشوق می‌خواهد که به وعده‌هایش وفا کند و به عشقش احترام بگذارد.
گفتی که وفا کنم جفا کردیوز خود همه ظن من خطا کردی
هوش مصنوعی: تو گفتی که به تو وفا میکنم، اما در عمل به من جفا کردی و از خودت تصویری نادرست از من به نمایش گذاشتی.
زآن پس که بر آنچه گفته بودی توصد بار خدای را گوا کردی
هوش مصنوعی: پس از اینکه تو بارها و بارها خدا را شاهد بر قول و سخن خویش قرار دادی، والی چگونگی آنچه که گفته بودی.
در آب دو دیده آشنا کردمتا با غم خویشم آشنا کردی
هوش مصنوعی: چشمانم را در آب غمگین غرق کردم تا اینکه تو هم مرا با آرزوهای خود آشنا کردی.
شرمت ناید ز خویشتن کز منبرگشتی و یار ناسزا کردی
هوش مصنوعی: تو از خودت شرم نمیکشی که به خاطر من از کنارم رفتی و به یار من ناسزا گفتی؟
کردی تو مرا به کام بدگویانای بی معنی چنین چرا کردی
هوش مصنوعی: تو با آوردن نام من به زبان بدگویان، مرا به دام آنها انداختی، ای بیمعنی! چرا چنین کردی؟
من چون دل خود به تو رها کردمای دوست چرا مرا رها کردی
هوش مصنوعی: من وقتی که دل خود را به تو سپردم، ای دوست، چرا مرا ترک کردی؟
آن دل که ز من به قهر بربودیاز بهر خدای را کجا کردی
هوش مصنوعی: دل من که به خاطر قهر و کینهات از من دور کردی، حالا برای خدا کجا رفته است؟
از من دل خویش بستدی ترسمآن را به دگر کسی عطا کردی
هوش مصنوعی: شما دل من را از من گرفتید و میترسم که آن را به شخص دیگری بدهید.
ای عاشق خسته دل جفادیدیزآن کش به دل و به جان وفا کردی
هوش مصنوعی: ای عاشق دلسوخته، تو در زندگی رنج و سختی کشیدی، اما با قلب و روح خود به عشق و وفاداری ادامه دادی.
شاید که ز عشق دل بپردازیچون قصد ثنای پادشا کردی
هوش مصنوعی: شاید به خاطر عشق، دل را رها کنی، وقتی که تصمیم به ستایش پادشاه بگیری.
مسعود که نام او چو برگفتیوالله که بر او همه ثنا کردی
هوش مصنوعی: وقتی نام مسعود را بردی، قسم میخورم که همه از او تمجید و ستایش کردند.
شاهی که ز خدمت همایونشهر کام که داشتی روا کردی
هوش مصنوعی: پادشاهی که به خاطر خدمت و بزرگیاش، هر خواستهای که داشتی را برآورده کردی.
شاهی که ز خاک صحن میدانشاندر کف بخت کیمیا کردی
هوش مصنوعی: پادشاهی که با قدرت و شانس خود، زمین میدان را به طلا تبدیل کرد.
شاهی که غبار مرکب او رادر دیده عمر توتیا کردی
هوش مصنوعی: پادشاهی که غبار نوشتههای او، در زمان عمر تو، مانند خاکستر در چشمانت نشسته است.
چرخی که ز مدح او همه گیتیمانند اثیر پر ضیا کردی
هوش مصنوعی: چرخش دنیا به خاطر ستایش او، تمامی جهان را مانند نوری روشن کرده است.
مهری که چو وصف ذات او گفتیاز فخر نشست بر سما کردی
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به زیبایی و عظمت وجودی شخصی است که مانند ماه میدرخشد و توصیف آن به قدری عمیق و دلنشین است که باعث میشود برتری و افتخار آن را در آسمان بلند کند. به نوعی، این توصیف به قدری شگفتانگیز است که تحسین و اعجاب برمیانگیزد.
بحری که چو غور طبع او جستیدر موج جلال آشنا کردی
هوش مصنوعی: دریایی که با عمق و وجود خویش، در امواج عظمت، حال و هوای آشنایی را به وجود آوردی.
بر جان مخالفان به مدح اوهر بیتی تیری از بلا کردی
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر بیان می‌کند که هر بیتی که در ستایش او (معشوق یا شخصیت مورد نظر) گفته شود، به مانند تیری بر جان دشمنانش عمل می‌کند و آنها را دچار درد و رنج میسازد. به عبارتی، ستایش از او به نوعی به ضرر مخالفانش تمام میشود و احساسات منفی را در آنها به وجود میآورد.
از شه به رضای خود ثنا دیدیجان زود فدای آن رضا کردی
هوش مصنوعی: با دیدن رضایت و خرسندی از طرف کسی بزرگ، جان خود را به سرعت فدای آن رضایت کردی.
وآنگاه عروس مدح خوبش راپیرایه ز دره پر بها کردی
هوش مصنوعی: و سپس تو زیباییهای شخصیت او را با شکوه و جلال خاصی تزیین کردی.
کرد از گردون فریشته آمینچون ملک و بقاش را دعا کردی
هوش مصنوعی: از آسمان فرشتهای به زمین آمد و چون دعا برای ملک و ماندگاری او کردی، به تو پاسخ مثبت داد.