قصیدهٔ شمارهٔ ۱۰۵ - در مدح شمس‌الدین بهروز
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از پیروزی بر دشمنان و وفاداری به دوستان سخن می‌گوید. او به قدرت الهی اشاره می‌کند که باعث موفقیت او در زندگی می‌شود. شاعر به نوعی توصیف می‌کند که در مواجهه با سختی‌ها و ناملایمات، سرانجام خوشی و نوروزی تازه برایش به ارمغان آمده است. او همچنین به تأثیر رفتار نیک و کرامت بر روابط انسانی اشاره کرده و به شادی و سرزندگی حاصل از پیروزی‌ها و حمایت‌های الهی می‌پردازد. در نهایت، شاعر بر اهمیت هماهنگی بین عالم مادی و معنوی تأکید کرده و نویدبخش آینده‌ای روشن برای خود و دوستانش است.
ای بر اعدا و اولیا پیروزدر مکافات این و آن‌شب و روز
هوش مصنوعی: ای کسی که در برابر دشمنان و دوستان پیروز هستی و در هر زمان و مکان از پس آزمایشها برمیایی.
بر یکی جود فایضت غالبوز دگر جاه قاهرت کین‌توز
هوش مصنوعی: در یکی از سخنهایت بخشش و نعمت تو حاکم است و در دیگری قدرت و تسلط تو بهگونهای خشن و سرسختانه وجود دارد.
بذل نزدیک همت تو چو وامکرمت وام تو ز شکر اندوز
هوش مصنوعی: به محض اینکه همت و تلاش تو نزدیک می‌شود، سخاوت و generosity تو نیز نمایان می‌شود و این سخاوت به خاطر شکرگزاری و قدردانی از نعمتهایت است.
داده بی‌میل و کرده بی‌کینهدور این مایه‌ساز صورت‌سوز
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که یک چیز یا یک فرد را بدون رغبت و بدون حس انتقامجویی به کار میبرند و این به نوعی در زندگی یا هنر تأثیر منفی میگذارد. به بیانی دیگر، انجام کارها بدون عشق و علاقه، ممکن است به زیبایی و کیفیت آن آسیب بزند.
قالب دوستانت را دل شیرحال دشمنانت را سگ و یوز
هوش مصنوعی: دوستانت را با جسارت و اعتماد به نفس کنار خود داشته باش، اما نسبت به دشمنانت باید محتاط و هوشیار باشی.
ای بحق هر دو تصرف تومالک هر دوی بدر و بدفوز
هوش مصنوعی: ای حق، تو به تمام معنا بر هر دو دنیا سلطه داری؛ یعنی بر خیر و شر، بر روشنایی و تاریکی.
زانکه اقبال خویش را دیدمبا رخ دلگشای جان‌افروز
هوش مصنوعی: چون چهرهی دلنشین و شاداب زندگی را دیدم، خوشبینی و آیندهام را روشنتر یافتم.
گفتمش هان چگونه داری حالزیراین ورطه تاب حادثه‌سوز
هوش مصنوعی: به او گفتم: حالا چطور زیر این خطر بزرگ دوام میآوری؟
گفت ویحک خبر نداری توکه بگو بازگشت آخر گوز
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که شخصی به دیگری می‌گوید: "به تو میگویم که تو از چیزی که در نهایت اتفاق خواهد افتاد بیاطلاع هستی." به نوعی این جمله به نادانی یا عدم آگاهی فرد اشاره دارد.
حدثان کرد رای پای‌افزارآسمان گشت مرغ دست‌آموز
هوش مصنوعی: دو داستان برای ما رخ داده که یکی از آنها درباره پایین آمدن از آسمان است و دیگری درباره یک پرندهای که به راحتی تحت آموزش قرار گرفته است.
شب محنت به آخر آمد و شدشب من روز و روز من نوروز
هوش مصنوعی: شب سختی‌ها و دردها به پایان رسید و حالا شب من به روزی روشن تبدیل شده است و روز من همچون نوروز، نو و شاداب است.
روزم از روز بهترست اکنوناز مراعات شمس دین بهروز
هوش مصنوعی: روز من اکنون از روزهای پیشین بهتر است، زیرا که تحت توجه و حمایت مذهب و دین قرار دارم.
باد عمرش چو جاه روز افزونعمر اعداش عمر روز سپوز
هوش مصنوعی: باد عمرش مانند مقام و جاه اوست که به تدریج افزایش مییابد، ولی عمر دشمنانش روز به روز کاهش مییابد.
حاسدانش همیشه سرگردانغم بر ایشان ز بخت بد فیروز
هوش مصنوعی: حسودان او همیشه در ناراحتی و سردرگمی هستند، زیرا به خاطر بدشانسی، خوشبختی او را نمیتوانند ببینند.
وقت بر آبریز سبلتشانآنکه گویند صوفیانش گوز
هوش مصنوعی: در لحظهای که آب به سمت ریشههای پریشان آنها روانه می‌شود، برخی میگویند که صوفیها از آن سر در میآورند.
جاودان از فلک خطابش اینکای بر اعداد و اولیا پیروز
هوش مصنوعی: خداوندی به او می‌گوید که تو بر تمام اعداد و بر منتخبین پیروز هستی و این پیروزی همیشگی و از طرف آسمان است.