بخش ۶۰ - رجوع آن جناب به خیمه گاه در وداع آخر
هوش مصنوعی: در این متن شاعر به توصیف حال و هوای خیمه‌گاه امام حسین (ع) پس از کربلا می‌پردازد. شاه دین (امام حسین) به خیمه بازگشته و می‌خواهد سلطنت را به فرزندانش تفویض کند. کودکانی معصوم با شنیدن صدای اسب ذوالجناح از خیمه بیرون می‌آیند و به دامان او می‌چسبند. آن‌ها مانند پروانه‌ها به دور شمع عشق می‌چرخند. زنان ناتوان نیز مانند پروانه‌ها در اطراف او پرواز می‌کنند. در این حال، ناله زینب (س) به گوش نمی‌رسد و غم این روزها بر دل‌ها سنگینی می‌کند. شاعر از غم و درد مرگ سخن می‌گوید و بر لزوم گذشت از اندوه و مشکل زندگی تأکید می‌کند. در نهایت، به این باور می‌رسد که مرگ، هرچند تلخ است، بهتر از تحمل غم‌های طولانی‌مدت است.
شاه دین برگشت اندر خیمه‌گاهتا نماید ملک را تفویض شاه
هوش مصنوعی: شاه دین به خیمه‌گاه برگشت تا به ملک نشان دهد که سلطنت را به دیگری واگذار کرده است.
کودکان پاک معصوم از جناحچونکه بشنیدند بانگ ذوالجناح
هوش مصنوعی: کودکان بیگناه و پاک وقتی صدای ذوالجناح را شنیدند، متوجه شدند.
جملگی از خیمه بیرون ریختندخوش به دامانش چو گرد آویختند
هوش مصنوعی: همه به سرعت از خیمه خارج شدند و به دور او جمع شدند، مانند گردی که به یک دامن میچسبد.
همچو لوح معتدل دامان شاهکسرها ر ا داد اندر خویش راه
هوش مصنوعی: مانند لوحی متعادل، سرزمین شاهی کسری را در خود جای داده و به آن مسیر و راهی داده است.
گشت از آن پروانگان خسته جاندامن آن شمع دین پروانه دان
هوش مصنوعی: از آن پروانگان که جانشان خسته شده، دامن آن شمع دین را به عنوان پروانه بشناس.
آری آنان کز دو کون آواره انددائماً غم پرور و غم خواره اند
هوش مصنوعی: بله، آنان که از دو جهان رنجیده و آوارهاند، همیشه در غم و اندوه زندگی می‌کنند و دچار مشکلات هستند.
بی‌مکان گردیده از فرمان حق‌جایشان نبود به جز دامان حق
هوش مصنوعی: بی‌مکان شدهاند و به خاطر اراده الهی جایی برای آن‌ها جز در آغوش حق وجود ندارد.
وآن زنان مستمند ناتوانهمچو پروانه به دورش پر زنان
هوش مصنوعی: زنانی که نیازمند و ناتوان هستند، مانند پروانههایی به دور او پرواز می‌کنند.
ذوالجناح عشق از سر تا به دُمزیر بوسه آل عصمت گشت گم
هوش مصنوعی: اسب عشق، از سر تا دمش زیر بوسههای آل عفت گم شد.
ناله زینب(س) نمی‌آید به گوشاندر اینجا رفته پنداری ز هوش
هوش مصنوعی: زینب (س) در اینجا فریادی ندارد و انگار از هوش رفته است.
نیست زینب(س) وقت بی هوشی توتنگدل شد شه ز خاموشی تو
هوش مصنوعی: زینب (س) زمانی که تو بیهوش هستی، دل شاه بر اثر سکوت تو تنگ و ناراحت شده است.
بلبل عشقی تو بر گل زنده ایپیش گل بر صد نوا زیبنده ای
هوش مصنوعی: پرنده عشق تو، در کنار گل زندگی می‌کند و در حضور گل، صدای نغمهاش زیبا و دلنشین است.
گل به دست آمد کجا شد جوش تویا ز بوی گل ز سر شد هوش تو
هوش مصنوعی: گل به دست آمد، اما حالا تو چه شدی؟ یا از عطر گل، حواست رفته و بیهوش شدهای؟
بر تو گرید دیدة گل بی حساب‌بهر بی هوشان روا باشد گلاب
هوش مصنوعی: چشم گل به خاطر بیخبری عاشقان بیدلیل میبارد و این بارش برای آن‌ها که در عشق غرق شدهاند، موجه و قابل قبول است.
ای صفی بگذار این هنگامه راسوختی هم دفتر و هم خامه را
هوش مصنوعی: ای صفی، اجازه بده که این شلوغی را تحمل کنم، چرا که هم دفتر (نوشتهها) و هم قلم (ابزار نوشتن) را سوزاندهای.
جان همی خواهد کند تن را وداعزندگی ما را بود زین پس صداع
هوش مصنوعی: جان از تن می‌خواهد جدا شود، زیرا زندگی ما را از این پس دچار درد و رنج کرده است.
مرگ باشد گرچه تلخ اندر عیانخوشتر است از استماع این بیان
هوش مصنوعی: مرگ اگرچه تلخ و دردناک است، اما بهتر از شنیدن این سخنهاست.
اول و آخر نداند مرد دین‌بگذر از شرح وداع آخرین
هوش مصنوعی: مرد دین از ابتدا تا انتهای امور آگاهی ندارد و بهتر است از توضیح وداع نهایی بگذرد.
خود مشو زین بیش آتش‌کش، بس است‌سوزش دل را همین آتش بس است
هوش مصنوعی: از این بیشتر بر آتش غم خود نیفزای، همین آتش کافی است که دل را میسوزاند.