۴۳- آیات ۹۲ تا ۹۳
هوش مصنوعی: در این متن به داستان حضرت موسی (ع) و قوم او اشاره شده است. حضرت موسی با دلایل و نشانه‌های روشن به قوم اسرائیل آمد، اما آنها بعد از او گوساله‌ای را پرستیدند و به ستمکاری خود ادامه دادند. خداوند با برگزاری پیمانی، کوهی را بر بالای سر آنان قرار داد و از آنها خواست که به دستوراتش گوش دهند و از آنها اطاعت کنند. اما قوم موسی به رغم شنیدن، نافرمانی کردند و به پرستش گوساله روی آوردند. در اینجا یادآوری می‌شود که اگر دلشان به ایمان حقیقی بود، هرگز دست به چنین عملی نمی‌زدند. متن نکاتی از حکمت و تفسیرهای عرفانی درباره مقامات روحی و جسمی انسان را نیز در بر دارد و تأکید می‌کند بر ضرورت پذیرش الهامات و دستورات الهی به وسیله قدرت‌های درونی که خداوند در وجود انسان قرار داده است.
وَ لَقَدْ جٰاءَکُمْ مُوسیٰ بِالْبَیِّنٰاتِ ثُمَّ اِتَّخَذْتُمُ اَلْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَنْتُمْ ظٰالِمُونَ (۹۲) وَ إِذْ أَخَذْنٰا مِیثٰاقَکُمْ وَ رَفَعْنٰا فَوْقَکُمُ اَلطُّورَ خُذُوا مٰا آتَیْنٰاکُمْ بِقُوَّةٍ وَ اِسْمَعُوا قٰالُوا سَمِعْنٰا وَ عَصَیْنٰا وَ أُشْرِبُوا فِی قُلُوبِهِمُ اَلْعِجْلَ بِکُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَمٰا یَأْمُرُکُمْ بِهِ إِیمٰانُکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ (۹۳)
هوش مصنوعی: موسی با دلایل روشن به نزد شما آمد، اما پس از او، شما گوساله را پرستیدید و این ظلمی بود از سوی شما. و زمانی که ما با شما میثاق گرفتیم و کوه طور را بر فراز شما بلند کردیم، گفتیم آنچه را که به شما دادهایم، با قدرت بگیرید و به سخنان ما گوش دهید. آنها گفتند: شنیدیم، اما نافرمانی کردیم. و به خاطر کفرشان، محبت گوساله در دلهایشان جا گرفت. بگو: ایمان شما اگر واقعاً مؤمن هستید، چه بد دستوری به شما میدهد.
و هر آینه بتحقیق آمد شما را موسی بحجتها پس گرفتید گوساله را از بعدش و شما ستمکارانید (۹۲) و هنگامی که گرفتیم پیمان شما را و بلند کردیم بالای شما طور را بگیرید آنچه دادیم شما را بتوانایی و بشنوید گفتند شنیدیم و نافرمانی کردیم و آمیخته کرده شد در دلهایشان گوساله بکفرشان بگو بد چیزیست آنچه امر می‌کنند بآن ایمان شما اگر هستید گروندگان (۹۳)
هوش مصنوعی: واقعاً موسی با دلایل و نشانههایش برای شما آمد، اما شما بعد از او، گوساله را پرستش کردید و شما ستمکار بودید. و زمانی که ما با شما پیمان بستیم و کوه طور را بر سر شما بلند کردیم، به شما گفتیم که آنچه به شما دادهایم، را بگیرید و به آن گوش فرا دهید. اما شما پاسخ دادید که شنیدیم اما نافرمانی کردیم. در دلهایشان عشق به گوساله، به خاطر کفرشان، ریشه دوانده بود. بگوید که این ایمان شما، اگر واقعاً ایمان دارید، چیز بدی است که بدان امر میکنید.
هم محقق موسی کامل صفاتمر شما را آمد او با بیّنات
هوش مصنوعی: حضرت موسی، که صفات کامل را دارد، به همراه دلایل روشن به سوی شما آمده است.
پس شما گوساله را ساجد شدیدبر کلیم خوش نفس جاحد شدید
هوش مصنوعی: شما به گوساله سجده کردید و بر روی موسی که با نَفَس خوب و پاکش، در مقابل کفر و نفاق ایستاده بود، مغرور شدید.
بعد او بر عِجل کردید اعتباروضع شیء بر غیر موضع گشت عار
هوش مصنوعی: پس از او، بر عجل آمدید و ارزش قرار گرفتن چیزی در غیر مکان خود، زشت و ناپسند شد.
گر به موسی جانتان پیوسته بودبر پرستش عِجل کی شایسته بود؟
هوش مصنوعی: اگر جانتان به موسی متصل بود، آیا پرستش گوساله طلا سزاوار بود؟
بود هنگامی که بگرفتیم مادر اطاعت عهد و میثاق از شما
هوش مصنوعی: زمانی بود که ما در پیروی از وعده و پیمان شما قرار گرفتیم.
طور را دادیم رفعت فوقتانتا فزاید بر اطاعت شوقتان
هوش مصنوعی: ما مقام و مرتبهی بلندی را به شما بخشیدیم تا اشتیاقتان به اطاعت افزایش یابد.
طور را گفتیم سابق در بلاغجای ادراک است آن یعنی دماغ
هوش مصنوعی: ما قبلاً گفتیم که در بلاغت، کوه به معنی فهم و عقل به کار میرود.
قوّه و حس از دماغ اندر تن استحکمتش بر اهل دانش روشن است
هوش مصنوعی: قدرت و حس انسان در بدن او وجود دارد و حکمت این موضوع برای دانشمندان واضح و روشن است.
روح حیوانی ز قلب آنگه که خاستاول آمد بر دماغ از قلب راست
هوش مصنوعی: زمانی که روح حیوانی از قلب آغاز به فعالیت کرد، ابتدا به سمت دماغ هدایت شد و از قلب راست نشأت گرفت.
پس درآمد بر ریه از امر ربوآن ریه باشد تنفس را سبب
هوش مصنوعی: هوای تازه به ریهها وارد می‌شود که این به کمک خواست خداوند است و ریهها موجب تنفس و زنده ماندن انسان میشوند.
پس در اعضاء منشعب گردد تمامهست قوّت ها به ترتیب و نظام
هوش مصنوعی: پس قدرتها به طور منظم و منسجم در تمام اجزای وجود تقسیم میشوند.
قوّت اینسان در شما بنهاده ایمتا بگیرید آنچه را ما داده ایم
هوش مصنوعی: قدرت انسان را در وجود شما قرار دادهایم تا بتوانید آنچه را که ما به شما عطا کردهایم، به دست آورید.
یعنی اندر جای خود سازید صرفتا مگر زین قوّه ها بندید طرف
هوش مصنوعی: یعنی در جای خودش استفاده کنید تا شاید از این نیروها فرار کنید.
قوّة سمع است زآن یک در شمابشنوید آن را که میگوییم ما
هوش مصنوعی: قدرت شنیداری شما از آن نشأت میگیرد، بنابراین به آنچه که میگوییم، گوش دهید.
گفت هر کس ما به سمع ارزانی ایممعترف بر ظلم و نافرمانی ایم
هوش مصنوعی: او میگوید هر کسی که ما را میشنود، میداند که ما به ظلم و نافرمانی اعتراف داریم.
عِجلشان پس شد به قلب آمیختهکه به کفر خفیه بود انگیخته
هوش مصنوعی: گوسالهٔ آنها در دلشان جا گرفته است، چرا که کفر پنهانی در وجودشان وجود داشت و به این انگیزه دلسوزی کردند.
گو بد است امری که بر ایمانتانمی کنید ار هست مؤمن جانتان
هوش مصنوعی: اگر چه کاری که انجام میدهید بد است، اما اگر حقیقتاً ایمان دارید، این عمل در جان شما مؤمنانه است.
هست تکرار بیان از عِجل طوراز برای حجتی، وین نیست دور
هوش مصنوعی: تکرار گفتار و بیان به منظور ارائه دلیل و حجت، هیچگاه قدیمی و بیفایده نیست.