۵۹- آیه ۱۱۸
هوش مصنوعی: در این بخش از متن، افرادی که به علم و معرفت دست نیافتهاند، از خداوند میپرسند چرا با آنها سخن نمیگوید یا معجزهای را نمیآورد. این سوال مشابه سوالاتی است که پیشینیان نیز مطرح کرده بودند. پاسخ به این پرسشها در واقع به بیان نشانهها و آیات الهی اختصاص دارد که برای کسانی که به یقین و ایمان رسیدهاند، روشن و واضح است.
نویسنده به این نکته اشاره میکند که اگر این افراد واقعاً به توحید و علم الهی آگاهی داشتند، هرگز چنین شک و تردیدی را مطرح نمیکردند. او به قدرت خداوند و خلق موجودات اشاره میکند و میگوید که فهم آیات و نشانههای الهی برای افرادی که در خودشان تردید دارند، دشوار است. این افراد از درک واقعی حقیقت دور هستند و در دل و روح خود به انکار رسالتهای الهی پرداختهاند.
در نهایت، متن بر ضرورت یقین و ایمان در درک آیات الهی و راهنماییهای پیامبران تأکید دارد و بیان میکند که این آیات فقط برای کسانی که به درک واقعی و یقین رسیدهاند، روشن و واضح است.
وَ قٰالَ اَلَّذِینَ لاٰ یَعْلَمُونَ لَوْ لاٰ یُکَلِّمُنَا اَللّٰهُ أَوْ تَأْتِینٰا آیَةٌ کَذٰلِکَ قٰالَ اَلَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشٰابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَیَّنَّا اَلْآیٰاتِ لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ (۱۱۸)
هوش مصنوعی: افرادی که ناآگاه هستند میگویند: "چرا خدا با ما سخن نمیگوید یا معجزهای به ما ارائه نمیدهد؟" این جمله شبیه به سخنان کسانی است که قبل از آنها بودند. دلهای آنها نیز مشابه هم است. ما نشانهها و آیات خود را برای قومی که به حقیقت ایمان دارند، روشن کردهایم.
و گفتند آنان که نمیدانند چرا سخن نمیکند ما را خدایا بیاورد ما را حجتی همچنین گفتند آنان که پیش از ایشان مثل گفتار ایشان شباهت داشته بهم دلهاشان بتحقیق بیان کردیم آیتها را برای گروهی که یقین کنند (۱۱۸)
هوش مصنوعی: آنها که نمیدانند، میگویند: "چرا خداوند با ما صحبت نمیکند؟" آنهایی که قبل از اینها بودند هم همین حرفها را گفته بودند. ما قطعاً نشانهها را برای گروهی که ایمان دارند، به وضوح بیان کردهایم.
گوید آن کس که به دانش نیست جفتحق چرا با ما نمی آید به گفت
هوش مصنوعی: کسی میگوید که اگر آدمی دانایی نداشته باشد، نباید در مورد حقایق با ما وارد گفتگو شود.
نیست چون از علم توحیدش نشانبر گمانش حق چو او دارد بیان
هوش مصنوعی: هیچچیز مانند علم توحید نمیتواند دلیلی بر گمان او باشد، زیرا حقیقت مانند او به روشنی بیان دارد.
علم گر می داشت بر توحید اوکی چنین می گفت از تردید او
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت علم و دانش دست یافته بودی و به یکتایی خداوند پی میبردی، هرگز به چنین تردید و دودلیای در مورد او نمیافتادی.
حق اراده کرد عالم هست شدعرش و فرش از نیم جامش مست شد
هوش مصنوعی: خداوند خواست و جهان پدید آمد، عرش و زمین از یک جرعه از جام او سرمست شدند.
آمدند اندر ظهور اشیاء همهقطرة تو چیست زآن دریا همه
هوش مصنوعی: هر چیزی که به وجود آمده، به نوعی از آن دریای بزرگ الهی نشأت گرفته است. در واقع، همه موجودات تنها تجلیات و نمودهایی از آن دریای وسیع هستند. حال، تو به عنوان یک قطره از آن دریا چه معنایی داری؟
پیش موجی لاشی و دلخون شویپیش دریا آفرین تا چون شوی
هوش مصنوعی: در برابر امواج دریا ممکن است احساس ناتوانی و ناراحتی کنی، اما با این حال، باید از عظمت دریا و زیبایی آن شگفتزده شوی و به آن عشق بورزی.
گر ز توحیدت خبر بود ای دبنگمی شنیدی حرف او از چوب و سنگ
هوش مصنوعی: اگر از حقیقت یکتایی خدا باخبر بودی، ای دلقک، میشنیدی که او با چوب و سنگ چه سخنها میگوید.
پس چه گفتند انبیاء و آن کرامکه نکردی فهم و نشنیدی کلام
هوش مصنوعی: پس پیامبران و افراد بزرگ چه گفتند که تو همچنان بیخبر و ناآگاه از کلمات آنها باقی ماندهای؟
سد نمودی هر چه بودت رابطهپس سخن خواهی ز حق بی واسطه
هوش مصنوعی: هر چه رابطهای که با آن داشتی را مانع قرار دادی، پس برای سخن گفتن از حقیقت به واسطه نیاز نداری.
مست بودی یا نبودت هیچ گوشکاین همه گفتار ناوردت به هوش
هوش مصنوعی: مستی یا هوشیاری تو هیچ تأثیری در این قضیه ندارد، زیرا که این همه صحبتها هیچ نفعی برای تو نداشت.
این بر آن ماند که مِی بردت ز هوشپرسی آنگه نشئه را از مِی فروش
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که این حالت مانند این است که وقتی شراب تو را مست کرده و از حال خود بیخبر شدهای، از میفروشی که آن را به تو داده است، حال مستیات را میپرسی.
کآن نشاط باده اندر وی کجاستجای آن بنما اگر گویی تو راست
هوش مصنوعی: کجاست آن شادابی و لذت نوشیدن که در اوست؟ اگر راست میگویی، نشان بده کجاست.
گوید او با چون تو خامی گیج و مستمن چه گویم نشئه مِی در تو است
هوش مصنوعی: او میگوید: با این آدم ناپخته و گنگ که مثل توست، من چه بگویم؟ حالت مستی و سرخوشی در تو وجود دارد.
چشم پوشیدی ز نور وحدتشباز خواهی از رسولان آیتش
هوش مصنوعی: اگر از نور یگانگیاش غافل شوی، دوباره از پیامبران نشانهاش را طلب خواهی کرد.
کز چه ناید آیتی ما را متیناین چنین گفتند قومی پیش از این
هوش مصنوعی: چرا نشانهای محکم و واضح به ما نمیرسد؟ گروهی قبلاً چنین سخنی گفتهاند.
در عناد و شرک باشد سر به سرقلبهاشان بر شبیه یکدگر
هوش مصنوعی: در مخالفت و نفاق، دلهایشان به یکدیگر شبیه است.
جمله یعنی در هوای نفس دونشبه هم باشند اندر آزمون
هوش مصنوعی: همه چیز یعنی اینکه در تأثیر خواهشهای نفسهای پست، همگان باید در امتحان قرار بگیرند.
نفس سرکش دارد اندر جزء و کلاز هواها نفی و انکار رسل
هوش مصنوعی: نفس سرکش انسان در تمامی جزئیات و کلیات زندگی، تحت تأثیر خواستهها و هوای نفس قرار دارد و به راحتی پیامهای الهی را انکار میکند.
ما بیان کردیم آیت های دینبهر آن قومی که دارند آن یقین
هوش مصنوعی: ما نشانههای دین را برای کسانی که ایمانی استوار دارند، توضیح دادیم.