۱۰۰- آیه ۲۱۳
هوش مصنوعی: در ابتدا، همه مردم یک امت واحد بودند. خداوند پیامبرانی را فرستاد تا مردم را بشارت دهند و از عذابی که ممکن است به آن دچار شوند، بترسانند. او کتابی نازل کرد تا در میان مردم در مسائل اختلافی حکم کند. اختلافات میان مردم به دلیل بخل و حسد کسانی بود که بعد از آمدن نشانههای روشن، دچار انحراف شدند. خداوند کسانی را که ایمان آوردند به حق هدایت کرد و هر کس را که بخواهد به راه راست رهنمون میشود.
انسانها به طور طبیعی و فطری در ابتدا متحد بودند، اما بعدها بر اثر اختلافاتی که بر سر دین و طبیعت بروز کرد، به گروههای مختلف تقسیم شدند. این اختلافات نتیجه تمایلات طبیعی و قضا و قدر بود. خداوند پیامبران را فرستاد تا مردم را به وحدت و محبت دعوت کنند و از عداوت و انکار بپرهیزند. این مسیر به سوی وحدت و رحمت خداوند منجر میشود.
اختلافات بزرگی که میان مردم ایجاد شد، به دلیل حسد و لجاجت بود و به تبع آن، برخی از مردم از اصل فطری خود منحرف شدند. اما مستعدان راستین، که با پاکی دل به دنبال حق بودند، از خداوند هدایت یافتند و بر صراط مستقیم قرار گرفتند. در نهایت، آنچه خداوند مقرر کرده، این است که هدایت تنها برای کسانی است که با نیت خالص و ایمان به سوی حق بازگشت کنند.
کٰانَ اَلنّٰاسُ أُمَّةً وٰاحِدَةً فَبَعَثَ اَللّٰهُ اَلنَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ وَ أَنْزَلَ مَعَهُمُ اَلْکِتٰابَ بِالْحَقِّ لِیَحْکُمَ بَیْنَ اَلنّٰاسِ فِیمَا اِخْتَلَفُوا فِیهِ وَ مَا اِخْتَلَفَ فِیهِ إِلاَّ اَلَّذِینَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مٰا جٰاءَتْهُمُ اَلْبَیِّنٰاتُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ فَهَدَی اَللّٰهُ اَلَّذِینَ آمَنُوا لِمَا اِخْتَلَفُوا فِیهِ مِنَ اَلْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَ اَللّٰهُ یَهْدِی مَنْ یَشٰاءُ إِلیٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِیمٍ (۲۱۳)
هوش مصنوعی: انسانها در ابتدا یک امت واحد بودند. سپس خداوند پیامبران را فرستاد تا بشر را بشارت دهند و از عذاب الهی برحذرشان کنند. همچنین او کتابی را به حق نازل کرد تا در اختلافات میان مردم قضاوت کند. اختلافی که به وجود آمد تنها ناشی از کسانی بود که بعد از آمدن نشانههای روشن، بر سر آن کینهورزی کردند. خداوند کسانی را که ایمان آوردند به حقهایی که در آن اختلاف داشتند، راهنمایی کرد و خداوند هر که را بخواهد به راه راست هدایت میکند.
بودند مردمان گروهی تنها پس برانگیخت خدا پیغمبران را مژده دهنده و بیم دهنده و فرو فرستاد با ایشان کتاب را براستی و درستی تا حکم کند میان مردمان در آنچه اختلاف کردند در آن و اختلاف نکردند در آن مگر آنان که داده شدند بعد از آنچه آمد ایشان را معجزها از راه سرکشی میانشان پس هدایت کرد خدا آن کسانی را که گرویدند مر آنچه را اختلاف کردند در آن از حق بفرمان او و خدا هدایت میکند هر که را میخواهد بسوی راه راست (۲۱۳)
هوش مصنوعی: مردمی بودند که تنها بودند، سپس خدا پیامبران را برانگیخت تا نویدبخش و هشداردهنده باشند. او کتابی را به راستی و درستی برای آنها فرستاد تا در میان مردم در مسائلی که اختلاف داشتند، قضاوت کند. اختلافی که در آن وجود داشت، تنها مربوط به کسانی بود که پس از دیدن معجزات، سرکشی کردند. خداوند کسانی را که ایمان آورده بودند، هدایت کرد تا در مسائلی که در آن اختلاف داشتند، به حق عمل کنند. و خدا هر کس را که بخواهد به راه راست هدایت میکند.
مردمان بودند یک امّت همهاندر اول از ره فطرت همه
هوش مصنوعی: مردم در ابتدا یک جماعت بودند و همه به طور طبیعی و فطری به هم وابسته بودند.
یا به طفلی یا به عهد بوالبشراختلاف آنجا نبود اندر نظر
هوش مصنوعی: یا به کودکی یا به زمان حضرت آدم، آنجا هیچ اختلافی در نظر نبود.
پس شدند اندر طبیعت مختلفوز طریق دین واحد منحرف
هوش مصنوعی: پس انسانها به دلایل مختلفی از یکدیگر متفاوت شدند و از مسیر واحد دین منحرف گشتند.
داشت اهواء طبیعت اقتضاءبر تشتُّت یا که آن بود از قضاء
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که آیا خواستهها و تمایلات طبیعی انسان باعث پراکندگی و بینظمی میشود یا اینکه این پراکندگی نتیجه تقدیر و قضا و قدر است؟
هم قضاء باشد به وفق مقتضیمقتضی بود آنچه شد در مامضی
هوش مصنوعی: سرنوشت همیشه با توجه به شرایط خاصی که وجود دارد، رقم میخورد و هر آنچه در گذشته اتفاق افتاده، ناشی از همان شرایط بوده است.
حق تعالی هِشت در طبع بشراین خلاف از جلب نفع و دفع ضر
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که خداوند در طبیعت انسان، دو ویژگی اصلی قرار داده است: یکی جلب منفعت و دیگری دفع ضرر. به عبارت دیگر، انسانها به طور طبیعی به دنبال کسب نفع و جلوگیری از ضرر هستند.
مصلحت بود از پی نشو و نمااین عناد و اختلاف و ماجرا
هوش مصنوعی: بهتر بود که به جای کینهورزی و اختلاف، به عقلا و تدبیر فکر کنیم و از این مسائل فاصله بگیریم.
انبیاء را پس برانگیزاند حقتا بخواندشان به دین ماسبق
هوش مصنوعی: خداوند پیامبران را برانگیخت تا مردم را به دینی که پیش از این بوده است هدایت کنند.
از خلاف و حقد یعنی بر وفاقوز عداوت بر محبت و اتفاق
هوش مصنوعی: انسان باید از دشمنی و حسادت دوری کند و به جای آنها، به دوستی و همدلی بپردازد.
وآن ز کثرت سوی وحدت رجعت استواندر این رجعت ز حق بس رحمت است
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم بازگشت از کثرت به یگانگی اشاره دارد. در این بازگشت، از جانب حق و خداوند، رحمت عظیمی وجود دارد. یعنی پس از تجربههای مختلف و گوناگونیهای زندگی، انسان به وحدت و هماهنگی حقیقی دست مییابد و در این مسیر، رحمت الهی او را همراهی میکند.
پس بر ایشان گشت امّت مختلففرقه ای در راه و قومی منحرف
هوش مصنوعی: سپس مردم به گروههای مختلف تقسیم شدند؛ برخی در راه راست قرار گرفتند و برخی دیگر از راه خود منحرف شدند.
آنچه سفلیّون بدند از این رمهبر طباع خود بدی راسخ همه
هوش مصنوعی: آنچه که مردم پایینی از این گروه (رمه) دارند، بر اساس ویژگیها و تمایلات خود بسیار محکم و ریشهدار است.
رفت استعدادشان یکجا به بادشد زیاد انکار و اجحاف و عناد
هوش مصنوعی: تواناییها و استعدادهای آنها به یکباره نابود شد، به خاطر انکار، بیعدالتی و دشمنی زیاد.
وآنچه می کردند در حق اختلافنزد بعثت ها و حکم بی خلاف
هوش مصنوعی: آنچه در مورد تفاوتها و اختلاف نظرها درباره پیامبران پیش از بعثت آنها انجام میشد و احکام بدون هیچگونه اختلافی که وجود داشت.
بود انشاء از حسدها و از لجاجمیفزود آن حقدشان بر اعوجاج
هوش مصنوعی: حسادت و لجاجت باعث میشد که دشمنی و کینهتوزیهای آنها بیشتر شود و باعث انحراف و کجرفتاریهایشان گردد.
وآنکه علوی بود اندر فصل خویشماند باقی بر صفای اصل خویش
هوش مصنوعی: کسی که از نسل علی (ع) است، در زمان و موقعیت خود باقی میماند و اصل و ریشهای پاک و روشن دارد.
اندر استعداد اول برقرارپس هدایت یافتند از کردگار
هوش مصنوعی: در آغاز وجود و قابلیت انسان، خداوند او را به هدایت و راهنمایی برگزید.
سوی حق شد آن صفاشان رهنمابی خلاف افزودشان ضوء و بها
هوش مصنوعی: آنانی که به سمت حق رهنما شدند، بدون هیچ تردیدی نور و ارزششان افزوده شد.
گشت زایل اختلافات عظیمز اهل مسلک در صراط مستقیم
هوش مصنوعی: اختلافات بزرگ میان اهل یک مذهب در مسیر درست از بین رفت.
بود این تحقیق اگر بودی به هوشنک پی تفسیر ظاهر دار گوش
هوش مصنوعی: اگر تو هوشیار بودی، این بررسی و تحلیل را انجام میدادی و به دقت به تفسیر و معنی ظاهری آن گوش میدادی.
گرچه هر جا بد مقدم ترجمهیا که تفسیر اندر این دفتر همه
هوش مصنوعی: هرچند در این دفتر، هر جا که ترجمه یا تفسیر نادرست وجود دارد،
با این حال، باز هم در هر مکان آمدهاست.
لیک این آیت به تحقیق اقرب استابتداء گر شد به تحقیق انسب است
هوش مصنوعی: اما این نشانه به وضوح نزدیکتر است، اگر به طور واقعی آغاز شود، به حقیقت وابستگی بیشتری دارد.
اُمتی بودند واحد مردماناز خدا بیگانه در اول زمان
هوش مصنوعی: مردمی بودند که در ابتدا، از یکدیگر جدا و دور از خداوند بودند.
پس فرستاد انبیاء را پاک دلقبهر انذار و بشارت حق به خلق
هوش مصنوعی: خداوند پیامبران را به سوی مردم فرستاد تا آنها را از خطرات آگاه سازند و بشارت و نوید راه راست را به آنها بدهند.
هم نمود ارسال با ایشان کتابدر میان مردمان تا بر صواب
هوش مصنوعی: کتاب به وسیله ایشان به مردم ارسال شد تا راه درست را نشان دهد.
حکم حق جاری شود دور از خلافزآنچه می کردند در آن اختلاف
هوش مصنوعی: حکم خداوند به طور صحیح و بدون هیچ گونه تناقضی اجرا میشود، بر خلاف آنچه که در گذشته میان مردم اختلاف نظر وجود داشته است.
می نکردند اختلافی اندر آنجز کسانی کآمد از ایشان عیان
هوش مصنوعی: در آنجا هیچ اختلافی وجود نداشت و تنها افرادی که از بیرون آمده بودند، مشکلات را نمایان کردند.
از حسد وز جور حجتها بسیحجت آرد بر خدا جز ناکسی
هوش مصنوعی: حسادت و ظلم خیلی از افراد میتواند دلایلی برای به چالش کشیدن خداوند ارائه دهد، اما در نهایت هیچ کس در برابر آنچه خداوند میداند و میخواهد، نمیتواند موفق باشد.
پس هدایت کرد آنان را خدایکه به ایمان آمدند از حسن رای
هوش مصنوعی: پس خداوند کسانی را که به ایمان آمدهاند، به راه راست هدایت کرد و به آنها نیکی و تفکری درست عطا کرد.
آنچه را کردند در آن اختلافاز حق اعنی هم به اذنش بی خلاف
هوش مصنوعی: هر چیزی که در آن اختلاف وجود دارد، در واقع از حق است و خداوند به فرمان خودش این اختلافات را بدون خلاف به وجود آورده است.
حق هدایت می کند آن را که خواستبر صراط المستقیم و راه راست
هوش مصنوعی: خداوند کسانی را که بخواهند به راه راست و درست هدایت میکند.