۵- آیات ۳۲ تا ۴۳
هوش مصنوعی: قوم نوح به او گفتند که تو با ما زیاد جدل کردی و وعده عذاب را بیاور اگر راست می‌گویی. نوح پاسخ داد که تنها خداوند می‌تواند عذاب را نازل کند و شما نمی‌توانید خود را نجات دهید. او همچنین به آنها گفت که نصیحتهایش فایده‌ای ندارد چون اگر خدا بخواهد که شما گمراه شوید، چنین خواهد کرد.
خدا به نوح وحی کرد که از قومش فقط کسانی که قبلاً ایمان آورده‌اند، ایمان خواهند آورد و او نباید به کارهای قومش غمگین باشد. سپس نوح مأمور شد که کشتی بسازد و به او گفته شد که با ستمگران سخن نگوید چون آنان غرق خواهند شد. نوح کشتی را می‌ساخت و قومش به او میخندیدند. او به آنها گفت که وقتی عذاب بیاید، خواهند فهمید که چه کسی مورد عذاب قرار خواهد گرفت.
وقتی زمان عذاب فرا رسید، خدا به نوح گفت که از هر حیوانی دو تا و خانواده‌اش را به داخل کشتی ببرد به جز کسانی که پیش از این درباره آنها حکم شده بود. نوح بر روی کشتی فریاد زد تا پسرش سوار شود، اما پسرش تمایل نداشت و گفت که به کوهی پناه می‌برد. نوح به او گفت که امروز هیچ چیز نمی‌تواند او را از عذاب خدا نجات دهد. در نهایت، موج از بین آنها عبور کرد و پسر نوح غرق شد. پس تنها کسانی که در کشتی بودند نجات یافتند و سایرین به طور مداوم در طوفان غرق شدند.
قٰالُوا یٰا نُوحُ قَدْ جٰادَلْتَنٰا فَأَکْثَرْتَ جِدٰالَنٰا فَأْتِنٰا بِمٰا تَعِدُنٰا إِنْ کُنْتَ مِنَ اَلصّٰادِقِینَ (۳۲) قٰالَ إِنَّمٰا یَأْتِیکُمْ بِهِ اَللّٰهُ إِنْ شٰاءَ وَ مٰا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِینَ (۳۳) وَ لاٰ یَنْفَعُکُمْ نُصْحِی إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَکُمْ إِنْ کٰانَ اَللّٰهُ یُرِیدُ أَنْ یُغْوِیَکُمْ هُوَ رَبُّکُمْ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (۳۴) أَمْ یَقُولُونَ اِفْتَرٰاهُ قُلْ إِنِ اِفْتَرَیْتُهُ فَعَلَیَّ إِجْرٰامِی وَ أَنَا بَرِیءٌ مِمّٰا تُجْرِمُونَ (۳۵) وَ أُوحِیَ إِلیٰ نُوحٍ أَنَّهُ لَنْ یُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِکَ إِلاّٰ مَنْ قَدْ آمَنَ فَلاٰ تَبْتَئِسْ بِمٰا کٰانُوا یَفْعَلُونَ (۳۶) وَ اِصْنَعِ اَلْفُلْکَ بِأَعْیُنِنٰا وَ وَحْیِنٰا وَ لاٰ تُخٰاطِبْنِی فِی اَلَّذِینَ ظَلَمُوا إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ (۳۷) وَ یَصْنَعُ اَلْفُلْکَ وَ کُلَّمٰا مَرَّ عَلَیْهِ مَلَأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ قٰالَ إِنْ تَسْخَرُوا مِنّٰا فَإِنّٰا نَسْخَرُ مِنْکُمْ کَمٰا تَسْخَرُونَ (۳۸) فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ یَأْتِیهِ عَذٰابٌ یُخْزِیهِ وَ یَحِلُّ عَلَیْهِ عَذٰابٌ مُقِیمٌ (۳۹) حَتّٰی إِذٰا جٰاءَ أَمْرُنٰا وَ فٰارَ اَلتَّنُّورُ قُلْنَا اِحْمِلْ فِیهٰا مِنْ کُلٍّ زَوْجَیْنِ اِثْنَیْنِ وَ أَهْلَکَ إِلاّٰ مَنْ سَبَقَ عَلَیْهِ اَلْقَوْلُ وَ مَنْ آمَنَ وَ مٰا آمَنَ مَعَهُ إِلاّٰ قَلِیلٌ (۴۰) وَ قٰالَ اِرْکَبُوا فِیهٰا بِسْمِ اَللّٰهِ مَجْرٰاهٰا وَ مُرْسٰاهٰا إِنَّ رَبِّی لَغَفُورٌ رَحِیمٌ (۴۱) وَ هِیَ تَجْرِی بِهِمْ فِی مَوْجٍ کَالْجِبٰالِ وَ نٰادیٰ نُوحٌ اِبْنَهُ وَ کٰانَ فِی مَعْزِلٍ یٰا بُنَیَّ اِرْکَبْ مَعَنٰا وَ لاٰ تَکُنْ مَعَ اَلْکٰافِرِینَ (۴۲) قٰالَ سَآوِی إِلیٰ جَبَلٍ یَعْصِمُنِی مِنَ اَلْمٰاءِ قٰالَ لاٰ عٰاصِمَ اَلْیَوْمَ مِنْ أَمْرِ اَللّٰهِ إِلاّٰ مَنْ رَحِمَ وَ حٰالَ بَیْنَهُمَا اَلْمَوْجُ فَکٰانَ مِنَ اَلْمُغْرَقِینَ (۴۳)
هوش مصنوعی: آنها گفتند: ای نوح، تو با ما جنگ و جدل کردی و بحث را خیلی زیاد کردی. حالا اگر از راستگویان هستی، به ما آنچه را که وعده داده‌ای، بیاور. نوح گفت: خداوند اگر بخواهد، به شما آن را می‌آورد و شما نمی‌توانید او را وادار کنید. نصیحت من برای شما فایده‌ای ندارد، حتی اگر بخواهم به شما نصیحت کنم؛ چون اگر خدا بخواهد که شما را گمراه کند، هیچ‌کس نمی‌تواند شما را نجات دهد و به سوی او برمی‌گردید. آیا می‌گویند او این (قرآن) را جعل کرده است؟ بگو اگر من آن را جعل کرده‌ام، گناهش بر عهده من است و من از آنچه شما مرتکب می‌شوید، پاک و بی‌گناه هستم. به نوح وحی شد که هیچ‌کس از قوم تو ایمان نمی‌آورد مگر کسانی که قبلاً ایمان آورده‌اند، پس به خاطر آنچه آنها انجام می‌دهند، دلشکسته مباش. و به ما دستور داده شد که کشتی را با نظارت و وحی ما بساز؛ با کسانی که ظلم کرده‌اند، سخن نگو که آنها به زودی غرق خواهند شد. نوح کشتی را می‌ساخت و هرگاه جمعی از قومش بر او می‌گذشتند، به او تمسخر می‌کردند. نوح گفت: اگر به ما می‌خندید، ما هم به شما می‌خندیم همان‌طور که به ما می‌خندید. پس به زودی خواهید دانست که عذاب رسواکننده بر چه کسی می‌آید و عذابی دائمی بر او فرود می‌آید. تا اینکه فرمان ما رسید و تنور به جوش آمد، گفتیم: در این کشتی از هر حیوانی دو زوج و خانواده‌ات را به جز کسی که قبلاً درباره‌اش سخن گفته شده، سوار کن و کسی که با او ایمان آورد، بجز تعداد کمی ایمان نیاورده بودند. نوح گفت: سوار شوید به نام خدا، که جایی برای حرکت و استقرار آن است؛ پروردگارم بسیار آمرزنده و رحیم است. کشتی در آب‌هایی مانند کوه به حرکت درآمد و نوح به پسرش که در دور بود، ندا داد: ای پسرم، با ما سوار شو و با کافران مباش. پسرش گفت: من به کوهی پناه می‌برم که از آب مرا حفظ کند. نوح گفت: امروز هیچ‌کس از فرمان خدا نجات نمی‌یابد جز کسی که مورد رحمت او قرار گیرد. و میان آن دو موج مانع شد و او از غرق‌شدگان بود.
گفتندی ای نوح بدرستی که با ما مجادله کردی پس بسیار گردانیدی جدال را با ما پس بیاور بما آنچه وعده دادی ما را اگر هستی از راستگویان (۳۲) گفت جز این نیست که آورد بشما آن را خدا اگر خواهد و نیستید عاجزکنندگان (۳۳) و سود نمی‌دهد شما را پند دادیم اگر خواهم که پند دهم شما را اگر خواسته باشد خدا که غایب گرداند شما را اوست پروردگار شما و بسوی او باز می‌گردند (۳۴) بلکه می‌گویند بر بافته آن را بگو اگر بر بافته باشم آن را پس بر منست وبال گناه من و من بیزارم از آنچه گناه می‌کنید (۳۵) و وحی کرده شد بسوی نوح که ایمان نخواهند آورد از قومت هرگز مگر آنکه بدرستی که ایمان آورده پس اندوهگین مباش بآنچه هستند که می‌کنند (۳۶) و بساز کشتی را بنگاهداشت ما و وحی ما و درخواست مکن مرا در باره آنها که ستم کردند بدرستی که ایشان غرق‌شدگانند (۳۷) و می‌ساخت کشتی را و هرگاه که بگذشتندی بر او جماعتی از قومش استهزا کردند بر او گفت اگر استهزا می‌کنید با ما پس بدرستی که ما نیز استهزا می‌کنیم شما هم چنان که استهزا می‌کنید (۳۸) پس زود باشد که بدانید آن کس را که‌اید او را عذابی که رسوا گرداند او را و فرود آید بر او عذابی دایم (۳۹) تا وقتی که آمد فرمان ما و بر جوشید آن تنور گفتیم بردار در کشتی از هر نر و ماده دو تا و کسانت را مگر آنکه پیشی گرفته بر او گفتار ما و نیز بردار هر که گرویده و نگرویده بودند با او مگر اندکی (۴۰) و گفت سوار شوید در آن بنام خدا در وقت راندنش و وقت باز داشتنش بدرستی که پروردگارم آمرزنده مهربانست (۴۱) و آن می‌برد ایشان را در میان موجها که بود چون کوه‌ها و آواز داد نوح پسرش را و بود در کناره از کشتی که ای پسرک من سوار شو با ما و مباش با کافران (۴۲) گفت زود باشم که پناه برم بکوهی که نگاه دارد مرا از آب گفت نیست نگاهدارنده امروز از فرمان خدا مگر آن را که ببخشد و حایل شد میانشان ، موج پس شد از غرق‌شدگان(۴۳)
هوش مصنوعی: نوح به خدا گفت: "پروردگارا، تو با من رو در رو شدی و من را به چالش کشیدی. حالا بیا آنچه را که وعده داده‌ای به ما نشان بده، اگر راست می‌گویی." خداوند فرمود: "جز این نیست که اگر من بخواهم، این را به شما نشان می‌دهم و شما هرگز نمی‌توانید مرا ناامید کنید. اگر بخواهم، می‌توانم شما را به حالت غیبت ببرم؛ من پروردگار شما هستم و به سوی من بازخواهید گشت." آنها به نوح گفتند: "تو فقط در حال بافتن یک داستان هستی. اگر این داستان حقیقت دارد، عواقب آن بر عهده توست و من از کارهای شما بیزارم." سپس وحی به نوح رسید که هیچ یک از قوم تو به جز کسانی که ایمان آورده‌اند ایمان نخواهند آورد. نوح نباید نگران کارهای آنها باشد. او به درست‌کردن کشتی مشغول شد و به او گفته شد که درباره کسانی که ظلم کرده‌اند و غرق خواهند شد، درخواست نکن. در حین ساخت کشتی، قومش او را مسخره کردند و او به آنها گفت که اگر به من می‌خندید، من هم به شما خواهیم خندید، ولی به زودی متوجه خواهید شد که عذاب چه کسی به سرش خواهد آمد.
زمانی که فرمان خدا رسید و آب دچار فوران شد، خدا به نوح گفت که از هر حیوانی دو تا باید به کشتی ببرد، و همچنین خانواده‌اش به جز کسانی که وعده عذاب را گرفته‌اند. نوح به مردم گفت که با نام خدا سوار شوند، چون پروردگارش آمرزنده و مهربان است. کشتی آنها را در میان امواج بلند مانند کوه‌ها برد. نوح پسرش را صدا زد و به او گفت که سوار کشتی شود و با کافران نباشد. پسرش پاسخ داد که می‌خواهد به کوهی پناه ببرد، نوح به او گفت که امروز هیچ چیز نمی‌تواند او را از فرمان خدا نجات دهد و در نهایت پسرش هم با غرق‌شدگان همراه شد.
قوم گفتندش که بس با ما جدالکردی ای نوح از جواب و از سؤال
هوش مصنوعی: قوم به نوح گفتند که چرا اینقدر با ما بحث و جدل می‌کنی؟ دیگر بس است، پاسخ و سؤال را رها کن.
پس بیار آن وعده ای کاندر عذابداده ای گر هست قولت بر صواب
هوش مصنوعی: پس بیاور آن وعده‌ای که در عذاب به من داده‌ای، اگر قولت درست و راست باشد.
گفت نبود غیر از این کآرد خداگر که خواهد هر زمان آن بر شما
هوش مصنوعی: گفتند غیر از این نیست که اگر خدا بخواهد، هر زمانی می‌تواند آنچه را که می‌خواهد بر شما جاری کند.
مر شما عاجز کنندة حق نه ایدسود ندهد نصحتان کافر پی اید
هوش مصنوعی: شما بر اساس حق ناتوان هستید و نصیحتتان برای کافران فایده‌ای ندارد.
گر غوی خواهد شما را کردگارپس چه سود از پند و نصح بی شمار
هوش مصنوعی: اگر خداوند بخواهد که شما را در مسیر خاصی قرار دهد، پس چه فایده‌ای دارد که نصیحت‌ها و نصایح بی‌شماری را بشنوید؟
او بود پروردگار بی نیازسوی او خواهید گشتن جمله باز
هوش مصنوعی: او پروردگار خودکفاست و همه به سوی او باز می‌گردند.
تا کجا بُد زین بیانشان انتباهدر مقام أمی َقُولُونَ افتَرَاه
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تا کجا می‌توان به این صحبت‌ها و هشدارها ادامه داد در حالی که در مقام کسانی هستند که فقط به حرف‌های بی‌اساس و بی‌پایه خود ادامه می‌دهند.
نوح بافد وحی را بر هم همهنیست قولش از کلامی ترجمه
هوش مصنوعی: نوح از آسمان پیام را دریافت می‌کند، اما در میان همه این‌ها، سخن او فراتر از کلمات است و ترجمه‌پذیر نیست.
بافتم گو وحی را گر من به همپس وبال آن بود بر گردنم
هوش مصنوعی: اگر به من وحی بفرستند و من آن را به هم بافم، در این صورت مسئولیت آن بر عهده من خواهد بود.
من ز اجرام شما باشم برینیستم بر حق ز وحی ای مفتری
هوش مصنوعی: من از اجزای شما هستم و نمی‌توانم از حقیقت جدا باشم، ای کسی که به دروغ سخن می‌گویی.
گفته بعضی بر پیمبر این ضمیرهست راجع بر کلامی گر بصیر
هوش مصنوعی: برخی بر این باورند که این آیه به پیامبر اشاره دارد و در مورد سخنی است که اگر کسی بصیرت داشته باشد، می‌تواند آن را درک کند.
مشرکان گفتند بافد بر وضوحمر محمّد (ص) بر هم این اخبار نوح
هوش مصنوعی: مشرکان گفتند با قدرت پیامبر محمد (ص) و از آن جمله اخبار نوح بر ما روشن است.
گفت او از وحیِ حق گر من به همبافم از نوح آنچه آرم در قلم
هوش مصنوعی: او می‌گوید اگر از وحی الهی الهام بگیرم، می‌توانم آنچه را از داستان نوح بر روی کاغذ بیاورم به گونه‌ای جدید و زیبا بسازم.
جرم من بر من بود نی بر شماعاری ام از آنچه گفتید افترا
هوش مصنوعی: گناه من مربوط به خودم است و نه به شما. من از آنچه درباره‌ام گفته‌اید بی‌نهایت بری هستم و این ادعاها نادرست است.
وحی پس کردیم بر نوح از نهانقوم تو نارند ایمان بی گمان
هوش مصنوعی: ما به نوح وحی کردیم که قوم تو بی‌تردید ایمان نخواهند آورد.
جز کسی کآورده ایمان پیش از اینپس مباش از فعلشان اندوهگین
هوش مصنوعی: فقط کسی که قبل از این ایمان آورده، نباید از اعمال دیگران غمگین شود.
مر بناء کن فُلک را با حفظ ماهم ز وحی ای کت کنیم اندر بنا
هوش مصنوعی: ای معمار، کشتی را بساز و در ساخت آن ما را هم از وحی محافظت کن.
یعنی ار در دانشت باشد خللما خود آموزیمت از وحی آن عمل
هوش مصنوعی: اگر در علم تو نقصی وجود داشته باشد، ما خود از وحی آن عمل به تو آموزش می‌دهیم.
هم مخواه از من به هنگام خطابکز ستمکاران شود رفع عذاب
هوش مصنوعی: زمانی که با من صحبت می‌کنی، از من که درخواست نکن که عذابی که از ستمکاران برمی‌خیزد، برطرف شود.
زآنکه ایشانند در طوفان غریقچاره نبود از هلاک این فریق
هوش مصنوعی: زیرا آنها در دل طوفان غرق شده‌اند و برای نجات این گروه، راهی وجود ندارد.
وقت کشتی ساختن کز پیش اومی گذشتند آن گروه فتنه جو
هوش مصنوعی: هنگامی که گروه آشوب‌طلبی در حال ساخت کشتی بودند، زمان به سرعت از پیش آنها می‌گذشت.
خاصه از اشراف قوم اندر مثلمی نمودندش تمسخر زآن عمل
هوش مصنوعی: اشراف قوم به خاطر آن عمل، او را مورد تمسخر و استهزا قرار می‌دادند.
طعنه می زد هر کسی بی قاعدهنیست اندر ذکر جمله فایده
هوش مصنوعی: هر کسی که بدون فکر و برنامه سخنی می‌گوید، در واقع نمی‌تواند به خوبی به مسائل اشاره کند و نتیجه‌ای از آن به دست آورد.
دشمن جاهل بسی باشد عیانکه چه باشد طعن و طنزش بر مهان
هوش مصنوعی: دشمنان نادان زیادی وجود دارند که به وضوح ادعا می‌کنند می‌دانند چه چیزی باعث سرزنش و تمسخر افراد بزرگ و شایسته می‌شود.
گفت از من نک کنید این سخریتسخریت گویم شما را عاقبت
هوش مصنوعی: فردی به دیگری می‌گوید که از من دوری کنید و این تلخی را که دارم برطرف کنید، زیرا من در نهایت به شما خواهیم گفت که این موضوع چقدر دشوار است.
همچنین کامروز استهزاء کنیدزود پس گردید دانا بر وعید
هوش مصنوعی: شما می‌توانید امروز به راحتی به تمسخر بپردازید، اما سریعاً به یاد داشته باشید که داناها در مورد وعده‌های خود جدی هستند.
آنکه را کآید ز حق بر وی عذابدر جهان غرق است در طوفان آب
هوش مصنوعی: کسی که از جانب حق عذابی بر او نازل شود، در این دنیا در مشکلات و سختی‌های فراوانی غرق است.
هم بر او در آخر ت آید فرودمر عذابی دائم از حکم خلود
هوش مصنوعی: در پایان، عذابی دائمی از سوی تقدیر بر او نازل خواهد شد.
نوح پس چون کرد کشتی را تمامامر ما آمد پس آن دم در مقام
هوش مصنوعی: وقتی نوح کشتی را تمام کرد، فرمان ما صادر شد و در آن زمان در جایگاه خود قرار گرفت.
آب از تنّور جوشیدن گرفتآن چنان کز وی خرد را بُد شگفت
هوش مصنوعی: آب از تنور به جوش آمد به گونه‌ای که باعث حیرت خردمندان شد.
مختلف باشد سخنها در تنورکآن کجا بوده است از نزدیک و دور
هوش مصنوعی: سخنها می‌توانند متنوع و متفاوت باشند، مانند نان‌هایی که در تنور می‌پزند؛ نان‌هایی که از جاهای نزدیک و دور آمده‌اند.
از بیانش نیست چندان حاصلیعبرت از اصلش تو گیر ار عاقلی
هوش مصنوعی: از صحبت‌های او چندان نتیجه‌ای نمی‌گیری، اگر عاقل باشی خودت از اصل موضوع عبرت بگیر.
نوح را گفتیم بردار اندر آنیعنی اندر فُلک زوجین از نشان
هوش مصنوعی: به نوح گفتیم که کشتی را آماده کن تا در آن دو تا از هر نوع جانور را با خود ببری.
ماده و نر از هر آن حیوان دو تنو اهل خود را جمله از فرزند و زن
هوش مصنوعی: در هر نوع حیوانی، ماده و نر وجود دارند و هر یک خانواده‌ای دارند که شامل فرزندان و همسرانشان می‌شود.
جز کسی که یافت پیشی قول مابر هلاکش بوده این حکم از قضا
هوش مصنوعی: تنها کسی که از قبل به گفته‌های ما گوش فرا داده و به آنها عمل کرده، در برابر سرنوشت شوم خود در امان خواهد بود.
همچنین بردار در فُلک ای نجیآنکه را کو مؤمن است و ملتجی
هوش مصنوعی: ای ناژیر، در کشتی با خود بردار کسی را که مؤمن و پناهنده است.
کس به وی مؤمن نبود الاّ قلیلمرد و زن هشتاد بود از هر قبیل
هوش مصنوعی: هیچ کس به او ایمان نیاورده بود، جز عده‌ای اندک از مردان و زنان، که از هر قوم هشتاد نفر بودند.
پس به نوح آمد خطاب از کردگارکه تو با قومت به کشتی شو سوار
هوش مصنوعی: خداوند به نوح گفت که با قوم خود سوار کشتی شود.
باز خوانید آن خدای خود به نامتا شود در آبتان کشتی به رام
هوش مصنوعی: نام خدا را دوباره بیاورید تا کشتی‌تان در آب‌ها به آرامش برسد.
چونکه بسم االله گفتندی روانمیشد آن کشتی و ساکن همچنان
هوش مصنوعی: زمانی که «بسم الله» گفته می‌شود، کشتی به حرکت درمی‌آید و در همان حال، آرامش خود را حفظ می‌کند.
گو خدای من غفور است و رحیممر شما را منجی از طوفان و بیم
هوش مصنوعی: خداوند مهربان و بخشنده است، او شما را نجات‌دهنده‌ای از مشکلات و ناامیدی‌ها می‌سازد.
فُلکشان می برد اندر موجهاکآن بُدی چون کوه ها بر اوجها
هوش مصنوعی: کشتی‌رانی در امواج دریا به پیش می‌رود، حال آنکه در اوج قله‌ها، کوه‌ها به ثبات و استواری ایستاده‌اند.
پس صدا زد نوح آن دم بر پسرکایستاده بُد ز کشتی دورتر
هوش مصنوعی: نوح به پسرش که دورتر از کشتی ایستاده بود، صدا زد.
کای پسر با ما به کشتی شو سوارهم مشو با کافران همراه و یار
هوش مصنوعی: ای پسر، با ما به کشتی سوار شو و با کافران، نه تنها همراه و هم‌سفر نشو.
کاندر این روزند ایشان جمله غرقخواهد از مؤمن، منافق یافت غرق
هوش مصنوعی: در این روز، همه آنها در جریانی غرق خواهند شد و در میان مؤمنان، منافقانی نیز پیدا می‌شوند که در این غرق شدن گرفتار شوند.
گفت کنعان، زود میجویم پناهسوی کوهی دارد او ز آبم نگاه
هوش مصنوعی: کنعان گفت که به سرعت به دنبال پناه می‌گردم، چرا که او کوهی دارد که از آب من نگهداری می‌کند.
گفت نوح امروز گر داننده اینیست ز امر حق نگهدارنده ای
هوش مصنوعی: نوح گفت: امروز اگر کسی دانا نیست، باید چیزی از حق و حقیقت را حفظ کند.
هیچ کس ممنوع نبود از عذابجز کسی کش حق ببخشد در مآب
هوش مصنوعی: هیچ کس از عذاب ایمن نیست، جز کسانی که در موقع نیاز به دیگران کمک کنند و حق مردم را ادا نمایند.
بگذرد آب از جبال مرتفعجز به حق باشد پناهی ممتنع
هوش مصنوعی: آب تنها از کوه‌های بلند می‌گذرد و در این مسیر، جز به حق و حقیقت، هیچ پناهی وجود ندارد.
زین قیامت گر به تن داری تو روحمر پناهی نیست جز کشتیِ نوح
هوش مصنوعی: اگر در این روز قیامت، تو روحی داشته باشی، هیچ پناهی جز کشتی نوح برایت وجود ندارد.
کوه ها اندیشه های خام توستاندر این کشتی درآ ، کآرام توست
هوش مصنوعی: کوه‌ها نماد افکار ناپخته و خام تو هستند، بیا و وارد این کشتی شو که آرامش تو در آن نهفته است.
شد کلام نوح با کنعان دراززآنکه او را بُد ز کشتی احتراز
هوش مصنوعی: نوح با کنعان صحبت طولانی کرد، زیرا کنعان از ورود به کشتی خودداری می‌کرد.
یافت طوفان اندر این بین اشتدادموج حایل شد میانشان ز امتداد
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده که در میانه‌ی طوفان و شدید شدن موج، موانعی بین آنها قرار می‌گیرد که نتیجه‌ی فاصله و امتداد است. این تصویر به نوعی به جدایی و فاصله بین دو طرف در شرایط بحرانی اشاره دارد.
گشت او با کافران در حال غرقشد خراب از آب یکجا غرب و شرق
هوش مصنوعی: او با کافران در حال غرق شدن به سر می‌برد و در نتیجه، از آب در یک لحظه از شرق و غرب خراب شد.
کس نماند اندر زمین دارای روحجز کسی کو بود در کشتیِ نوح
هوش مصنوعی: هیچ کسی در زمین نیست که روح داشته باشد، جز آنکه در کشتی نوح باشد.
تا به شش مه جمله عالم آب بودنوح در وی زنده با اصحاب بود
هوش مصنوعی: در آن زمان که زمین به مدت شش ماه پر از آب بود، نوح همراه با دوستانش در کشتی‌اش زنده بود.