۲۲- آیات ۷۸ تا ۸۰
هوش مصنوعی: این متن به داستان قارون اشاره دارد که در قرآن آمده است. قارون به خود میبالد و میگوید که ثروتش را به خاطر دانش و عقل خود به دست آورده است. او از گناهان خود غافل است و نمیداند که خداوند پیش از او اقوامی با قدرت و ثروت بیشتر را هلاک کرده است. او از روی غرور و خودپرستی بر قوم خود ظاهر میشود و مردم فریب ثروتش را میخورند و آرزو میکنند مانند او باشند. اما دانشمندان به آنها هشدار میدهند که پاداش خدا بهتر از ثروت دنیا برای مؤمنان و نیکوکاران است و تنها صابران میتوانند به این پاداش دست یابند. در نهایت، نصیحتی به مردم میشود که باید در پی کمالات انسانی و رضایت خداوند باشند، نه در پی دنیا و ثروت.
قٰالَ إِنَّمٰا أُوتِیتُهُ عَلیٰ عِلْمٍ عِنْدِی أَ وَ لَمْ یَعْلَمْ أَنَّ اَللّٰهَ قَدْ أَهْلَکَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ اَلْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَ أَکْثَرُ جَمْعاً وَ لاٰ یُسْئَلُ عَنْ ذُنُوبِهِمُ اَلْمُجْرِمُونَ (۷۸) فَخَرَجَ عَلیٰ قَوْمِهِ فِی زِینَتِهِ قٰالَ اَلَّذِینَ یُرِیدُونَ اَلْحَیٰاةَ اَلدُّنْیٰا یٰا لَیْتَ لَنٰا مِثْلَ مٰا أُوتِیَ قٰارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِیمٍ (۷۹) وَ قٰالَ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ وَیْلَکُمْ ثَوٰابُ اَللّٰهِ خَیْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صٰالِحاً وَ لاٰ یُلَقّٰاهٰا إِلاَّ اَلصّٰابِرُونَ (۸۰)
هوش مصنوعی: او گفت: من این ثروت را بر اساس دانش و آگاهی خود به دست آوردهام. آیا او نمیداند که خداوند از قبل، کسانی را از قرنهای گذشته نابود کرده است که از او قویتر و تعداد بیشتری بودند و گناهکاران، در مورد گناهانشان مورد سؤال قرار نخواهند گرفت؟ سپس او با زینت و زیبایی خود به سوی قومش رفت و کسانی که زندگی دنیوی را میخواستند گفتند: ای کاش ما نیز مانند قارون داشته باشیم; او واقعا خوشبخت است. اما کسانی که علم داشتند گفتند: وای بر شما! پاداش خداوند برای کسانی که ایمان دارند و اعمال نیک انجام میدهند بهتر است و این پاداش را تنها صابران خواهند گرفت.
گفت جز این نیست که داده شدم آن را بر دانشی که نزد من است آیا ندانست که خدا بحقیقت هلاک کرد پیش از او از قرنها آنکه او سختتر بود از او از راه قوت و بیشتر بود از راه جمعیت و پرسیده نمیشوند از گناهانشان گناهکاران (۷۸) پس بیرون آمد بر قومش در زینتش گفتند آنان که میخواستند زندگانی دنیا را ای کاش بودی برای ما مثل آنچه داده شد بقارون بدرستی که او هر آینه صاحب بهره عظیم است (۷۹) و گفتند آنان که داده شدند دانش را وای بر شما ثواب خدا بهتر است از برای آنکه گروید و کرد نیکویی را و داده نمیشوند آن را مگر شکیبایان (۸۰)
هوش مصنوعی: آیهها به ما میگویند که شخصی به علم و دانشی که در اختیار دارد اشاره میکند و به گذشته اشاره میکند که خداوند اقوامی را که از او قویتر و پرجمعیتتر بودند، هلاک کرده است. سپس او به قوم خود در حالی که زینتهایش را بر تن داشت، ظاهر میشود و برخی از آنها آرزو میکنند که ای کاش مانند قارون صاحب ثروت بودند، زیرا او دارای نعمتهای زیادی بود. اما دانشمندان به آنها میگویند که پاداش خداوند از آنچه که برای شخص قوی یا ثروتمند فربه است، بهتر است و تنها کسانی که صبر پیشه کنند، به این پاداش دست مییابند.
گفت من داده شدم نبود جز اینمال و اموالی که دارم این چنین
هوش مصنوعی: او گفت: من به دنیا آمدهام و جز این ثروت و داراییهایی که دارم، چیز دیگری ندارم.
خود ز علمی کآن بود نزدیک منوآن بود از عقل و رای نیک من
هوش مصنوعی: من از دانشی که نزد من بود و از تدبیر و فکر نیکوی خودم بهره میبرم.
من ز اسرائیلیان آگه ترمبر کتاب این مال را زآن درخورم
هوش مصنوعی: من از اسرائیلیان بیشتر میدانم و بر اساس کتاب آنها، این دارایی را به درستی مدیریت میکنم.
یا که از کسب و فلاحت و اتّجاریافتم این ملک و مال بی شمار
هوش مصنوعی: یا اینکه من این ملک و ثروتهای بی شمار را از طریق کشاورزی، تجارت و کار و تلاش به دست آوردهام.
گفته اند او داشت علم کیمیاکیمیا عقل است گر داری بها
هوش مصنوعی: گفتهاند که او دانش تبدیل چیزها به طلا را داشته است. اما در واقع، ارزش واقعی در داشتن عقل و فهم درست از زندگی است.
عقل را باشد علامات و نشانگر که گویم باز مانم از بیان
هوش مصنوعی: عقل دارای نشانهها و علامتهایی است که نشان میدهد باید از گفتن برخی چیزها خودداری کنم.
پس پی توبیخ او فرمود حقاو ندانست این خود آیا در نسق
هوش مصنوعی: خداوند بر اساس نادانی و عدم شناخت مردم نسبت به حقوق یکدیگر، به سرزنش و توبیخ آنها پرداخته است. در واقع، این خود نشانهای است از وضعیت نادرست و نابسامان انسانها در فهم و ادراک مسائل زندگی.
که ز پیش از وی،حق از اهل قرونکه ز وی بودند از هر ره فزون
هوش مصنوعی: از زمانهای گذشته، حق و حقیقت از کسانی که قبل از او بودند، بیشتر و برتر است.
قوّت و جمعیت از وی بیشتربودشان هم ملک و مال و سیم و زر
هوش مصنوعی: آنها از نظر قدرت و تعداد نسبت به او برتری داشتند و همچنین دارای ملک، ثروت و طلا و نقره زیادی بودند.
تا چسان فرمود ایشان را هلاکنیستشان مر عظم و لحم الاّ که خاک
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هیچ چیز از انسانها، چه استخوان و چه گوشت، نمیتواند از هلاکت و فنا در امان باشد، جز اینکه به خاک تبدیل شوند. به عبارت دیگر، نهایت هر موجود زنده به خاک خواهد انجامید.
هم نپرسیده شوند آن مجرماناز گناه خود که باشدشان نشان
هوش مصنوعی: مجرمان به خاطر گناهشان هیچ پرسشی از آنها نمیشود، زیرا نشانی از آن گناهان در وجودشان وجود دارد.
یعنی از سیما شوند اشناختههم به دوزخ بی سئوال انداخته
هوش مصنوعی: از چهرهها میتوان فهمید که چه کسانی آشنا هستند؛ حتی آنها را بیهیچ پرسشی به جهنم میاندازند.
پس به روز شنبه قارون شد برونبر گروه خود به آئینی فزون
هوش مصنوعی: در روز شنبه، قارون که شخصی ثروتمند و مغرور بود، با جمعیتی از اطرافیانش بیرون آمد و به نمایش ثروت و قدرتش پرداخت.
پس بگفتند آن کسانی که زیادبودشان رغبت به دنیا و اعتماد
هوش مصنوعی: پس گفتند افرادی که به دنیا علاقه زیادی داشتند و به آن اعتماد کرده بودند.
از طریق غبطه یَا لَیتَ لَنَامثل آنچه یافت قارون از عطا
هوش مصنوعی: در این بیت، حسرت و آرزوی داشتن ثروت و امکاناتی چون آنچه قارون داشت، به تصویر کشیده شده است. گویا شخصی با آرزوی داشتن نعمتها و خوشبختیهایی که دیگران به دست آوردهاند، در حسرت است و میخواهد ای کاش خودش نیز از آن نعمتها بهرهمند میبود.
کو ز دنیا باشدش بهره عظیمهستش افزون ملک و مال و زرّ و سیم
هوش مصنوعی: کسی که از دنیا بهرهمند است، دارای ثروت و دارایی بیشماری است و از لحاظ مال و اموال در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد.
پس بر ارباب تمنّا گفت چندآنکه بودندی ز دانش بهره مند
هوش مصنوعی: شخصی از ارباب درخواست میکند و میگوید که چه فرقی دارد اگر کسی که از دانش برخوردار است، در برآورده کردن خواستهها و آرزوها موفقتر باشد؟
وَیل باد از این تمنّا بر شمابهتر از اینهاست پاداش خدا
هوش مصنوعی: آیا میدانید که آرزوهای شما ممکن است به نتایجی بدتر از آنچه که از خداوند انتظار دارید، ختم شود؟
بر کسی کو بر رسول و کردگاربگرود هم باشد او شایسته کار
هوش مصنوعی: هر کس که به پیامبر و خداوند ایمان آورد و تسلیم فرمانهای آنها شود، او شایسته انجام کارهای نیک و نیکوست.
می نیابند این چنین توفیق راجز شکیبایان صابر در بلا
هوش مصنوعی: فقط افرادی که در برابر مشکلات صبر و استقامت دارند، میتوانند به این نوع موفقیت دست یابند.
رفته رفته از غرور جاه و مالگشت طاغی، کرد با موسی جدال
هوش مصنوعی: به تدریج به خاطر احساس تنهایی و ثروتش، به سرکشی افتاد و با موسی به مناقشه و بحث پرداخت.
شرحش از تاریخ خو ان گر مقتضی استدرخور این دفتر و تفسیر نیست
هوش مصنوعی: اگر بخواهی تاریخ را شرح دهی، باید چیزی بگویی که در اینجا مناسب باشد، و نیازی به تفسیر و توضیحات بیشتر نیست.