تناجی
صفی علیشاه

۶- آیات ۲۶ تا ۲۹

وَ لَهُ مَنْ فِی اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ کُلٌّ لَهُ قٰانِتُونَ (۲۶) وَ هُوَ اَلَّذِی یَبْدَؤُا اَلْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَیْهِ وَ لَهُ اَلْمَثَلُ اَلْأَعْلیٰ فِی اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ وَ هُوَ اَلْعَزِیزُ اَلْحَکِیمُ (۲۷) ضَرَبَ لَکُمْ مَثَلاً مِنْ أَنْفُسِکُمْ هَلْ لَکُمْ مِنْ مٰا مَلَکَتْ أَیْمٰانُکُمْ مِنْ شُرَکٰاءَ فِی مٰا رَزَقْنٰاکُمْ فَأَنْتُمْ فِیهِ سَوٰاءٌ تَخٰافُونَهُمْ کَخِیفَتِکُمْ أَنْفُسَکُمْ کَذٰلِکَ نُفَصِّلُ اَلْآیٰاتِ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (۲۸) بَلِ اِتَّبَعَ اَلَّذِینَ ظَلَمُوا أَهْوٰاءَهُمْ بِغَیْرِ عِلْمٍ فَمَنْ یَهْدِی مَنْ أَضَلَّ اَللّٰهُ وَ مٰا لَهُمْ مِنْ نٰاصِرِینَ (۲۹)
و مر او راست هر که در آسمانها و زمین است همه مر او را فرمان برانند (۲۶) و اوست آنکه می‌آفریند خلق را پس اعاده می‌کند آن را و آن آسان‌تر است بر او و مر او راست وصف برتر در آسمانها و زمین و اوست غالب درستکار (۲۷) زد برای شما مثلی از خودهاتان آیا مر شما راست از آنچه مالک شد یمینهاتان از شریکان در آنچه روزی دادیمشان پس شما باشید در آن یکسان که بیم می‌داشته باشید از ایشان چون بیم داشتنشان از خودهاتان همچنین می‌دهیم آیتها را از برای گروهی که می‌یابند بعقل (۲۸) بلکه پیروی کردند آنان که ظلم کردند خواهشهاشان را بدون دانشی پس که هدایت می‌کند آن را که ضلال کرد خدا و نیست مر ایشان را هیچ یاری‌کنندگان (۲۹)
هست او را آنچه در ارض و سماستجمله فرمانبر به هر حالی که خواست
اوست آن کس کآفریند ز ابتداءپس نماید زنده باز از اقتضاء
زنده کردن هست بر ربّ البشردر دوم بار از نخستین سهل تر
وصف اعلی بهر ذات حضرت استوحدت ذاتی و فردانیّت است
هر چه باشد در سماوات و زمینوصف او گوید به یکتایی یقین
اوست غالب بر تمام ممکناتجمله افعالش به حکمت از جهات
گویی ار لَیس کَمِثْلِهِ شَیء هستیا مثل خود لا اله الاّ االله است
وجه اول ز ابن عباس است و تاموجه ثانی از قتاده در کلام
اول اعنی نیست چیزی مثل اوچیزی الاّ او به ثانی چیست گو
نزد ما قول قتاده احسن استزآنکه در توحید باری اَبین است
چیست یعنی غیر او تا گویی آننیست مثل ذات پاک بینشان
زد مثل از نفسهاتان بر شماهست آیا اینتان هرگز روا
عبد مملوک ار شما دارید نیککه به ملک و مالتان آید شریک
یا کسی خواند شریک آن بنده رابر هر آنچه داده روزی تان خدا
تا بوند ایشان مساوی بی سخنبا شما در داده های ذوالمنن
خوفتان ز ایشان بود زین رهگذرهمچنان که خواجگان از یکدگر
پس چرا شایسته دانید این به حقآورید او را شریک از ماخَلَق
شرح آیت ها نماییم این چنینبهر قومی که بفهمند از یقین
پیروی بل می نمایند آن کسانکه ستم کرد ند بر خود بالعیان
پیروی از غیر دانش می کنندز آرزوهاشان به وجهی ناپسند
رهنما پس کیست آن را که خدادر ضلالت هِشت و در عین عمی
نیستشان خود یاوری اندر حسابتا نگهشان دارد از رنج و عذاب