غزل شمارهٔ ۲۳۰
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و اشتیاقی اشاره دارد که عاشق نسبت به معشوق خود دارد. شاعر در وصف قامت بلند و جذاب معشوق صحبت می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس نمی‌تواند زیبایی او را در آینه ببیند مگر خود او. عشق و آتش در دل شاعر مانند عود است که سینه‌اش را آرایش کرده و او را درگیر کرده است. شاعر به تمایل دیگران به زیبایی معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که همه به دنبال او هستند. در نهایت، شاعر درک می‌کند که با وجود همه درد و رنجی که از دوری معشوق متحمل می‌شود، صبر او پایان‌ناپذیر خواهد بود، اما دوری از معشوق صبری دشوار است. او از وجود غم در دلش که همیشه حاضر است تعجب می‌کند و در پایان یادآوری می‌کند که مشورت‌ها و پندها در برابر زیبایی معشوق کم‌اهمیت به نظر می‌رسند.
هر که آن قامت و بالای بلندش باشدچه نظر بر دل بیمار نژندش باشد؟
هوش مصنوعی: هر کسی که آن اندام زیبا و قد بلند را دارد، چه اهمیتی دارد که نگاهش به دل بیمار و غمگین من باشد؟
اندر آیینهٔ او روی کسی ننمایدمگر آن روی که بر پای سمندش باشد
هوش مصنوعی: در آینهٔ او، هیچ چهرهای نشان داده نمیشود جز چهرهای که در صورت سمندش از آن دیده شود.
مجمر سینه به عود جگر آراسته‌امتا چو آتش کند از عشق سپندش باشد
هوش مصنوعی: سینهام را با عطر عشق مانند چوب خوشبو کردهام تا آتش عشق در دل برافروزد.
پسته از لب همه کس خواهد و بادام از چشمخاصه آن پسته و بادام که قندش باشد
هوش مصنوعی: پسته هر کسی را میطلبد و بادام تنها از چشم افراد خاصی خواسته می‌شود، به ویژه آن که شیرینیاش را داشته باشد.
روی در خاک درش کرده جهانی زن و مردتا که در خورد بود؟ یا که پسندش باشد؟
هوش مصنوعی: آیا کسی به این فکر کرده است که اگر روی زمین را از خاک بپوشانیم، آیا مردان و زنان در آن جایگاهی خواهند داشت؟ یا آیا آن خاک مورد پسند آنها خواهد بود؟
دل من صبر به هر حال تواند، لیکندور ازو صبر پدیدست که چندش باشد؟
هوش مصنوعی: دل من در هر شرایطی میتواند صبر کند، اما دوری از معشوق باعث می‌شود که صبر، به سختی ایجاد شود. پس چه مدتی میتواند چنین صبری را تحمل کند؟
از دلم در عجبی: کین همه غم دید و نرفتچون رود پای دل خسته؟ که بندش باشد
هوش مصنوعی: من در تعجب هستم از قلبم: چرا با این همه غم که دیده، همچنان رفته است و مانند یک رود، دل خستهام را ترک نکرده؟ چه چیزی باعث شده که این احساس در او باقی بماند؟
اوحدی پند نکو خواه شنیدی، لیکنپیش آن رخ عجب ار گوش به پندش باشد!
هوش مصنوعی: شاید پندهای خوب اوحدی را شنیدهای، اما اگر کسی به چهره او نگاه کند، تعجب می‌کند که آیا به آن پندها گوش میدهد یا نه!