غزل شمارهٔ ۳۱۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ستایش قلندران (صوفیان) می‌پردازد و می‌گوید که آنها افرادی ساده و بی‌ادعا هستند که به عشق و محبت یار می‌پردازند. بر خلاف ظاهرشان، در باطن دارای معنایی عمیق و قدرتی خاص هستند. شاعر از نگریستن به ظاهر آنها پرهیز می‌کند و بر اهمیت باطن و ویژگی‌های روحانی آنها تاکید می‌کند. همچنین، اشاره می‌کند که اگر این افراد از شهر خود بیرون بروند، همچنان در هر دیاری فرمانروایان خواهند بود. شاعر به خواننده پیشنهاد می‌کند که اگر نیاز به یاری دارد، به سراغ آنها برود، زیرا آنها یاران واقعی و قابل اعتماد هستند. در انتها، به قدرت معنوی و امیدواری این افراد اشاره می‌کند و بر اهمیت امید به رحمت خداوند تأکید می‌کند.
قلندران تهی سر کلاه دارانندبه ترک یار بگفتند و بردبارانند
هوش مصنوعی: آدمهای آزاد و بیتصفیه در حقیقت، هیچ سر و تهی ندارند و در عشق یار، از خودگذشته و دلسپردهاند.
نظر به صورت ایشان ز روی معنی کنکه پشت لشکر معنی چنین سوارانند
هوش مصنوعی: به زیبایی ظاهری آنها نگاه نکن، بلکه به عمق و معنای واقعی توجه کن، چرا که در پس این زیبایی، افرادی با معنویتی عمیق و admirable حضور دارند.
تو در پلاس سیه‌شان نظر مکن به خطاکه در میان سیاهی سپید کارانند
هوش مصنوعی: به دیگران که در شرایط سخت و تاریک هستند، بیملاحظه قضاوت نکن. زیرا ممکن است در همان تاریکی افرادی باشند که کارهای نیک و از خوبیها را انجام میدهند.
چو برق همتشان شعله بر تو اندازدبه پیششان چو زمین خاک شو، که بارانند
هوش مصنوعی: وقتی همت آنها مانند یک برق درخشنده است، تو نیز باید در برابرشان humble و تسلیم باشی، زیرا آنها مانند باران هستند که زمین را میسوزانند و جان میبخشند.
درین دیار اگر از شهرشان کنند برونبه هر دیار که رفتند شهریارانند
هوش مصنوعی: اگر در این سرزمین کسی از شهرش بیرون برود، در هر جایی که برود، همچون پادشاهان و بزرگانی خواهد بود.
مرو به جانب اغیار، اگر مدد خواهیبیا و یاری ازیشان طلب، که یارانند
هوش مصنوعی: به دیگران رو نکن، اگر کمکی نیاز داری بیا و از دوستان خود یاری طلب کن، چرا که آنها یار و یاور تو هستند.
چنان لگام ریاضت کنند بر سر نفسکه سرکشی نتواند به هر کجا رانند
هوش مصنوعی: آنچنان بر نفس خود تسلط پیدا میکنند و آن را کنترل میکنند که دیگر نتواند به سرکشی و خودسری پردازد و هر جا که بخواهد برود.
ز فقر شبلی معروف چند لاف زنی؟درین جوال که بینی از آن هزارانند
هوش مصنوعی: چند وقت دیگر میخواهی از فقر شبلی صحبت کنی؟ در این کیسه که میبینی، پر از چیزهای باارزش و زیاد است.
چو اوحدی ز خلایق بریده‌اند امیدولی به رحمت خالق امیدوارانند
هوش مصنوعی: چون اوحدی از مردم جدا شده و امید خود را از آنها قطع کرده، اما امیدواران همچنان به رحمت خالق خود امیدوارند.