غزل شمارهٔ ۳۳۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان احساسات خود درباره هجران و فراق از محبوب می‌پردازد. او از زیبایی‌های محبوبش سخن می‌گوید و می‌نویسد که زندگی‌اش به خاطر او زیبا و شیرین بوده است. دلش پر از غم و اشک است و احساس می‌کند که هیچ کنترلی بر سرنوشتش ندارد. شاعر می‌گوید که در زندگی ممکن است زیبایی و سختی به‌طور همزمان وجود داشته باشد و گاه مرگ به‌صورت ناگهانی و نزدیک جلوه می‌کند. در نهایت، او به تقدیر و حکم خداوند در زندگی اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که در برابر جفاهای دیگران، نمی‌تواند کاری انجام دهد.
روز هجران آن نگار این بودمنتهای وصال یار این بود
هوش مصنوعی: روز جدایی از آن معشوق اینگونه بود که پایان رسیدن به وصال یار هم به این شکل بود.
روی او لالهٔ بهارم بودعمر آن لالهٔ بهار این بود
هوش مصنوعی: چهرهٔ او مانند لالهای در بهار است، اما عمر آن لالهٔ بهاری خیلی کوتاه است.
هست از اندیشه در کنارم خونبحر اندیشه را کنار این بود
هوش مصنوعی: از تفکر و اندیشهام، در کنار من گنجی از دریا وجود دارد.
کرده بودم ز وصل جامی نوشمی‌آن جام را خمار این بود
هوش مصنوعی: من از وصل معشوق شرابی نوشیدم و حالا حالتی مست و سرخوش دارم که این حالت ناشی از آن جام است.
جان سفر کرد و بر قرار خودیای دل بی‌وفا، قرار این بود؟
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به جدایی یا غیبت کسی از محبوبش است. روح یا جان شخص سفر کرده و از محبوبش دور شده است. این جدایی باعث میشود تا دل آدمی احساس ناامیدی و بیوفایی کند، چرا که انتظار او چیزی متفاوت بوده و حالا نمی‌تواند با شرایط جدید کنار بیاید. به عبارتی دیگر، دل به این باور رسیده که چه چیز مفهومی در رابطه با وفا وجود دارد و چرا او در این وضعیت قرار گرفته است.
بار غم بر دلم همی بینیآخر، ای چشم اشکبار، این بود؟
هوش مصنوعی: ای چشم اشکبار، آیا این درست است که بار غم بر دلم سنگینی می‌کند؟
منم، ای چرخ، زینهاری توآن همه عهد و زینهار این بود؟
هوش مصنوعی: من هستم، ای گردونه! آیا تو آن تمام وعدهها و عهدهایی که به من دادی را فراموش کردهای؟
اختیاری دگر نشاید کردچرخ را چون که اختیار این بود
هوش مصنوعی: دیگر نمیتوان چرخ تقدیر را تغییر داد، زیرا همانطور که انتخابی در کار نیست، سرنوشت همین بود.
خار و گل با همند، می‌دیدمگل ز دستم برفت و خار این بود
هوش مصنوعی: خاک و زیبایی در زندگی با هم وجود دارند. دیدم که زیبایی از دستانم رفت و فقط تلخی و درد باقی ماند.
مرگ ازین دیدها نهان آیدپیش من مرگ آشکار این بود
هوش مصنوعی: مرگ از نگاهها و دیدگاهها پنهان به نظر میرسد، اما مرگ واقعی و واضح همین است.
دل ما از فراق می‌ترسیدچون بدیدیم، ختم کار این بود
هوش مصنوعی: دل ما از جدایی میترسید و وقتی نتیجهی کار را دیدیم، فهمیدیم که این ترس بیدلیل بود.
اوحدی، بر تو گر جفایی رفتچه کنی؟ حکم کردگار این بود
هوش مصنوعی: اگر بر تو بیمحبتی شود، چه انتظاری میتوانی داشت؟ سرنوشت و قضا و قدر این چنین بود.