غزل شمارهٔ ۴۴۷
هوش مصنوعی: شاعر در این متن به عشق و تأثیر عمیق آن بر زندگی و شناخت انسان اشاره می‌کند. او از "خرقه‌ای" (لباسی روحانی) صحبت می‌کند که نشانه تعلقش به عشق است و بیان می‌کند که عشق او را از زنجیرها و موانع رها نمی‌کند. عشق برای او مقدس و قابل قبول است و او آن را مهم‌تر از باورها و اصول دینی می‌داند. او همچنین می‌گوید اگر کسی به عشق نپردازد، مانند گلی خواهد بود که در باغی مشغول چیدن گلهاست، ولی از عشق واقعی دور است. شاعر در آخر به اهمیت دست کشیدن از خرد و تفکر منطقی در برابر تجربه عاشقانه اشاره می‌کند و عشق را بالاتر از همه چیزهای دیگر می‌داند.
دلم خرقه‌ای دارد از پیر عشقکه گردن نپیچد ز زنجیر عشق
هوش مصنوعی: دلام چادری از عشق دارد که به زنجیر عشق هیچگاه نخواهد چرخید و تسلیم نشود.
حلالست مالم به فتوای شوقمباحست خونم به تقریر عشق
هوش مصنوعی: مال من با محبت و شوق حلال است و خون من که به عشق تقدیم میشود، نه تنها حرام نیست بلکه جایز و مشروع است.
هزیمت همان روز شد شاه عقلکه در شهر تن خیمه زد میر عشق
هوش مصنوعی: شکست عقل همان روزی آغاز شد که عشق در دل انسانها مستقر شد و تمام وجودشان را تحت تأثیر قرار داد.
اگر عاشقی ترک ایمان بگویکه جز کافری نیست توفیر عشق
هوش مصنوعی: اگر کسی عاشق باشد و ایمانش را ترک کند، بگو که عشق او چیزی جز کفر نیست و اهمیتی ندارد.
درین باغ اگر لاله چینی و گلنخواهی شدن مرغ انجیر عشق
هوش مصنوعی: در این باغ اگر گل و لاله را بچینی و به دنبال زیباییهای ظاهری باشی، به زودی به سرنوشت عشق بیثمر دچار خواهی شد.
اگر نیستی چون کمان بر کژیدل خود سپر کن بر تیر عشق
هوش مصنوعی: اگر حضور نداری، مانند کمان، بر ناهمواریهای دل خود تکیه کن و از تیر عشق محافظت کن.
به معقول مگرو، که ما را حدیثز قرآن شوق است و تفسیر عشق
هوش مصنوعی: به عقل و منطق گرایش نداشته باش، چرا که ما به گفتگو درباره قرآن و تفسیر عشق علاقهمندیم.
خرد را رها کن، که خواب خردپراکنده باشد به تعبیر عشق
هوش مصنوعی: عقل و خرد را کنار بگذار، زیرا در عالم عشق، خرد و منطق نتیجهای جز نابسامانی و پریشانی ندارند.
من و اوحدی در ازل خورده‌ایمز بستان «قالوابلی» شیر عشق
هوش مصنوعی: ما و اوحدی در زمانهای دور از باغ «قالوابلی» شیر عشق نوشیدهایم.