غزل شمارهٔ ۵۴۲
هوش مصنوعی: این شعر درباره درد جدایی و فراق است. شاعر از گلی سخن می‌گوید که به تازگی از باغش برده شده و مانند بلبل از درد و داغ جدایی رنج می‌برد. او بیان می‌کند که صحبت از محبت و زیبایی دیگران نمی‌تواند او را تسکین دهد و دلش به یاد معشوق همیشه غمگین است. شاعر احساس می‌کند جدایی آتشینی است که از آن، چراغ وجودش خاموش شده و دیگر هیچ چیز او را به خوشی و شادابی نمی‌کشاند. حتی زیبایی‌های طبیعت نیز نمی‌توانند جایگزین محبوب او شوند. در نهایت، او به نوعی از بی‌زبان و ناکامی خود در عشق سخن می‌گوید و احساس می‌کند که مانند زاغی خاموش و بی‌طراوت شده است.
به تازه باد جدایی گلی ببرد ز باغمکه همچو بلبل مسکین از آن به درد و به داغم
هوش مصنوعی: نسیم جدایی گلی را از باغم می‌برد و من مانند بلبل بیچاره از این موضوع دچار درد و غم شدهام.
اگر حدیث مشوش کنم بدیع نباشدکه از فراق عزیزان مشوشست دماغم
هوش مصنوعی: اگر بخواهم از احوالات و درددلها بگویم، موضوع جالبی نخواهد بود چون غم دوری از عزیزان ذهن و روحم را آشفته کرده است.
مرا مبر به تفرج، مکن حدیث تماشاکه بر جمال رخ او، نه مرد گلشن و راغم
هوش مصنوعی: مرا برای گشت و گذار به جایی نبر و درباره زیبایی او صحبت نکن، زیرا که زیبایی چهرهاش بالاتر از زیبایی هر گل و باغی است.
چراغ خویش به آتش گرفتمی همه وقتیچه آتشست جدایی؟ کزان بمرد چراغم
هوش مصنوعی: من به روشنایی خود آسیب زدم و آن را به آتش کشیدم، زیرا جدایی چقدر سوزنده است. من از شدت این جدایی، روشنایی وجودم را از دست دادم.
از آنزمان که ببستند باغ وصل ترا درنه میل بود به صحرا، نه دل کشید به باغم
هوش مصنوعی: از زمانی که باغ وصالت را بستهاند، نه میلی به صحرا دارم و نه دلم به باغ تو کشش دارد.
همیشه با دل فارغ نشستمی من و اکنونخیال روی تو فرصت نمی‌دهد به فراغم
هوش مصنوعی: همیشه در کنار دل آرامی نشستهام، اما حالا به خاطر خیال چهره تو، نمیتوانم آرامش داشته باشم.
چو اوحدی گرو از بلبلان اگر چه ببردمز هجرت، ای گل رنگین، زبان گرفته چو زاغم
هوش مصنوعی: اگرچه من از بلبلان و دوستداران دور شدهام و به سرزمین هجرت رفتهام، اما ای گل زیبا، زبانم به اندازه زاغها خاموش است.