غزل شمارهٔ ۶۴۰
هوش مصنوعی: این شعر درباره غم و اندوه شاعر از فراق یار و دوستش است. شاعر در این قطعه احساس تنهایی و درد عمیق خود را بیان می‌کند و به یادگارهایی از عشق و ارتباط با دوستش اشاره می‌کند. او از شبهای طولانی و تیره‌ای که همچون سال‌ها به نظر می‌رسند صحبت می‌کند و به حسرت و آرزو برای دیدار دوستش می‌پردازد. همچنین، شاعر به ناپایداری و سختی‌های زندگی و تأثیر آن‌ها بر حال خود اشاره می‌کند. در نهایت، او روزی را به یاد می‌آورد که بدون دیدن دوستش، حسرت و سیاهی بر زندگی‌اش حاکم شده است.
دشمن دون گر نگفتی حال منخود به گفتی چشم مالامال من
هوش مصنوعی: اگر دشمن پست حال مرا نگفت، خودم به چشمهایم پر از غم و اندوه میگویم.
هر شبی از چرخ نیلی بگذردنالهای این تن چون نال من
هوش مصنوعی: هر شب که از آسمان تیره و پرستاره میگذرد، صداهای این بدن مانند فریاد من به گوش میرسد.
حال من چون خال مشکین تیره شددر فراق یار مشکین خال من
هوش مصنوعی: حالم مانند نقطهای تیره و غمگین شده است که در دوری محبوبم احساس میکنم.
کاشکی! آن روی فرخ می‌نمودتا ازو فرخنده گشتی فال من
هوش مصنوعی: ای کاش آن چهره خوشبختی نمایان میشد تا از آن چهره، آینده خوشی برای من پیشبینی میشد.
روز عمرم شب شد و پیدا نگشتروز این شبهای همچون سال من
هوش مصنوعی: روزهای عمرم به پایان رسید و مانند شبهایی طولانی گذشت که به نظر میرسد سال‌ها طول کشیدهاند. در این شبها هیچ نشانهای از روز و روشنایی وجود ندارد.
بر دل ریشم دلیلی روشنستراستی را پشت همچون سال من
هوش مصنوعی: در دل شکستهام، دلیلی روشن وجود دارد که حقیقتی مانند سالهای زندگیام را پشت سر میگذارد.
مرغ او بودم، چرا برمی‌تپم؟گر نزد تیر بلا بر بال من؟
هوش مصنوعی: من مانند مرغی هستم که در تنگنای سختی قرار دارم، چرا باید نگران و مضطرب باشم؟ حتی اگر تیغههای بلا بر بال من باشد، چرا باید بترسم؟
کاشکی!دستم به مالی می‌رسیدکز برای دوست گشتی مال من
هوش مصنوعی: ای کاش! میتوانستم به مالی دست پیدا کنم که به خاطر دوستی، مال من شود.
وه! که روز اوحدی بی‌روی دوستشد سیه چون نامهٔ اعمال من
هوش مصنوعی: چقدر وحشتناک است که روزی بی‌روی دوست من به تیرهگی روزگار من تبدیل شد، به اندازهای که برای نامهٔ اعمال من سیاه و ناامیدکننده باشد.