غزل شمارهٔ ۷۱۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف محبوبی می‌پردازد که دوباره بر بام آمده و توجه همگان را جلب کرده است. او به زیبایی و جاذبه‌های این محبوب اشاره می‌کند و می‌گوید که این محبوب بر دل‌ها تسلط یافته و در همه جنبه‌های عشق و زیبایی کارشناسی دارد. شاعر از بی‌وفایی زمانه و سرنوشت شکایت می‌کند که نتوانسته از عشقش محافظت کند. او همچنین از درد فراق و حسرت‌های خود سخن می‌گوید و به زیبایی‌های محبوب اشاره می‌کند که با وجود تلخی‌های زندگی، همچنان شور و شوق را به ارمغان آورده است. در کل، این شعر ترکیبی از زیبایی، عشق، درد و رنج است.
کیست دگر باره این؟ بر لب بام آمدهروی چو صبحش در آن زلف چو شام آمده
هوش مصنوعی: کیست که دوباره در اینجا آمده؟ بر لبه بام نشسته و چهرهاش مانند صبح است، درحالیکه زلفهایش به زیبایی همچون شب میدرخشد.
بر همه ارباب عشق حاکم و والی شدهدر همه اسباب حسن چست و تمام آمده
هوش مصنوعی: عشق به همه ستمگران و صاحباختیاران تسلط پیدا کرده و در تمام جنبه‌های زیبایی، فعال و کامل شده است.
یاور ما نیست چرخ، همدم ما نیست بختور نه چرا بگذرد صید به دام آمده؟
هوش مصنوعی: آسمان حامی ما نیست و بخت نیز همراه ما نیست؛ پس چرا باید چیزی که ما درخواست کردهایم بدون زحمت به ما برسد؟
گویی: از آشوب او هیچ توانیم دیدما به سلامت شده، او به سلام آمده؟
هوش مصنوعی: گویی ما از این همه آشفتگی چیزی نمیبینیم، حال ما خوب شده و او هم به سلامتی رسیده است؟
سینه ز خونریز او سخت حذر می‌کندزانکه جوانست و مست، در پی نام آمده
هوش مصنوعی: سینه از خونریزی او به شدت احتیاط می‌کند، زیرا جوان و سرمست است و به دنبال نام و شهرت آمده است.
گر چه ز هجران او درد سری کم نبودکام دل خود ندید جان به کام آمده
هوش مصنوعی: با وجود اینکه دوری او باعث درد و رنج بسیاری شد، اما نتوانستم به آرزوی خود دست یابم و همچنان جانم در آرامش نیست.
مهرهٔ ششدر شدست، آه! که در دست خودنقش موافق نداد نرد مدام آمده
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف حالتی در بازی شطرنج یا به طور کلی در زندگی اشاره دارد که فرد در تلاش است تا با شرایط و وضعیت موجود هماهنگ شود، اما به نظر میرسد که تلاشهای او نتیجهای نمیدهد و به صورت مداوم با موانع رو به رو میشود. احساس ناامیدی و ناکامی در مورد عدم تطابق او با آنچه که میخواسته، در این بیت کاملاً مشهود است.
با همه تندی و جوش در عجبم من که چونسخت لگامی نکرد توسن رام آمده؟
هوش مصنوعی: در حالی که بسیار شدید و پرشور هستم، تعجب میکنم که چگونه این اسب رام شده است، بدون اینکه لگام سختی بر آن زده باشند؟
بید، که بالا گرفت منصب او در چمنگو که: تماشا کند سرو به بام آمده
هوش مصنوعی: بید که در باغ، مقام و جایگاهش افزایش یافته، به دیگران بگو که سرو (درخت زیبا) به بالای خود رسیده و هماکنون در حال تماشا و خودنمایی است.
با همه تلخی که کرد، در صفت و شان اواز نفس اوحدی شهد کلام آمده
هوش مصنوعی: با وجود تمام تلخیهایی که دارد، صفات و ویژگیهای او از عمق وجودش مانند عسل است.