بخش ۶۱ - حکایت
هوش مصنوعی: در این شعر، خر به دلیل زخم‌های ناشی از چوب و سیخ، به بیان احساسات خود می‌پردازد و می‌گوید که اگر در سکوت نشسته، این به خاطر ضرباتی بوده که به او وارد شده است. شاعر به رابطه بین دانش و سخن اشاره می‌کند و بیان می‌کند که سخنانی که از راستی و دانش می‌آید، ارزشمند و گرانبهاند. همچنین، سخن می‌تواند درک عمیق‌تری از اسرار نهانی ایجاد کند و باید از بیان چنین سخنانی ممانعت نکرد. در نهایت، سخن نیک و دانشمندانه همانند مرواریدی در گوش شنونده نشسته و دارای ارزش است.
به خر گفتند: کیمخت از چه بستی؟بگفت: از زخم سیخ و چوب دستی
هوش مصنوعی: به الاغ گفتند: چرا بار تو اینطور سنگین است؟ او پاسخ داد: به خاطر زخمهایی که از چوب و میله خوردهام.
چو من در خاک خاموشی نشستمزدندم چوب، تا کیمخت بستم
هوش مصنوعی: زمانی که من در سکوت و تاریکی نشستم، با چوبی به من ضربه زدند تا به نهایت کارم رسیدم.
نشان دانش اندر قیل و قالستهران کس را که نطقی نیست لالست
هوش مصنوعی: هرکس که در مباحثه و گفتوگو دانشش را نشان ندهد، در واقع نشانی از درک و فهمی ندارد و مانند یک فرد خاموش و بیصداست.
به قدر راستی گیرد سخن سنگسخن کز راستی بگذشت، شد لنگ
هوش مصنوعی: سخن به اندازه صداقت و درستیاش اعتبار دارد. اگر سخنی از راستی عبور کند و ناشفاف باشد، ارزش و استحکام خود را از دست میدهد.
سخن گر بد بود بنیاد جنگستچو نیک آید نشان هوش و هنگست
هوش مصنوعی: اگر سخن بد باشد، کینه و دشمنی خواهد آورد، اما اگر سخن خوشایند باشد، نشاندهندهی هوش و ذکاوت است.
سخن نوباوهٔ بستان روحستسخن مفتاح ابواب فتوحست
هوش مصنوعی: سخنان تازه و نو مانند نسیم بهار تازگی و جان بخشی دارند و به مانند کلیدهایی هستند که در را به روی موفقیت و دستاوردها میگشایند.
سخن کشاف اسرار نهانیستمکن منع این سخن را، کاسما نیست
هوش مصنوعی: سخن بازگو کننده رازهای پنهان است، بنابراین جلوی این گفتار را نگیر، زیرا توانا نیستی که آن را محدود کنی.
سخن کز روی دانش باشد و هوشکنند او را چو مروارید در گوش
هوش مصنوعی: سخنانی که از روی علم و ذکاوت گفته میشود، همچون مرواریدی است که در گوش مینشیند و ارزش و زیبایی خاصی دارد.