غزل شمارهٔ ۲۶۲
هوش مصنوعی: این شعر به بیان حال و روز خونین دلان می‌پردازد که می‌خواهند دوباره طعم شراب را بچشند. شاعر به زیبایی و جذابیت نرگس (نماد عشق و شیفتگی) اشاره می‌کند و از فلسفه و حکمت مطرح و نام می‌برد. همچنین، او از درد و رنج انسان‌هایی سخن می‌گوید که مانند لاله ناراحت و غمگین‌اند و می‌خواهند از شراب و عشق سرمست شوند. در نهایت، شاعر با اشاره به بیت‌الحرام و نام حافظ، حسرت و جستجوی محبتی عمیق را به تصویر می‌کشد.
حالِ خونین دلان که گوید باز؟وز فلک خونِ خُم که جوید باز؟
چه کسی حال خونیندلان و دردمندان را میتواند شرح دهد؟ چهکس خون خم را از فلک و روزگار بجوید؟
شرمش از چشمِ مِی پرستان بادنرگسِ مست اگر بروید باز
شرم بر نرگس باد اگر با وجود چشم مست میپرستان بادهنوش، بازهم بروید
جز فَلاطونِ خُم نشینِ شرابسِرِّ حکمت به ما که گوید باز؟
بجز شراب خمنشین که همچون افلاطون است، چه کسی میتواند راز حکمت را به ما بگوید؟
هر که چون لاله کاسه گَردان شدزین جفا رُخ به خون بشوید باز
هوش مصنوعی: هر کسی که مانند لاله در برابر ظلم و بیعدالتی کمر خم کند، در نهایت از این درد و رنج به خود میآید و چهرهاش را با خون خود شستشو میدهد.
نَگُشایَد دلم چو غنچه اگرساغری از لبش نبوید باز
هوش مصنوعی: دل من مانند غنچهای است که تنها با بوییدن ساغری از لب او میتواند باز گردد و شکوفا شود. اگر این بوی خوش نیست، دل من همچنان در بسته باقی میماند.
بس که در پرده چنگ گفت سخنبِبُرَش موی تا نَمویَد باز
هوش مصنوعی: بسیاری از صحبتها و رازها در حین نواختن چنگ بیان میشود، اما برای اینکه این رازها فاش نشوند، باید موی شخصی که در حال نواختن است قطع شود تا دوباره ناپدید نشود.
گِردِ بیتُ الحَرامِ خُم حافظگر نمیرد به سَر بپوید باز
هوش مصنوعی: اگر حافظ در گرد خانهی خدا بمیرد، بار دیگر سرش را به زمین خواهد زد و دوباره به سمت آنجا خواهد رفت.