غزل شمارهٔ ۳۲۳
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از احساس ناتوانی و شرمندگی خود در برابر عظمت و بلندی‌های زندگی سخن می‌گوید. او به دنبال راهی برای رهایی از این احساسات است و به زنجیری خیالی اشاره می‌کند که می‌تواند او را در مسیر آرامش قرار دهد. شاعر از چشم خود به اوضاع جهان می‌نگرد و شب و روز را محاسبه می‌کند. به مناسبت آگاهی از رازهای زندگی، لب‌جام را می‌بوسد و از دعا کردن برای می‌فروشان صحبت می‌کند. او از نعمت‌هایی که دارد شکرگزار است و از عدم قدرت در آزار دیگران خوشحال است. در نهایت، با وجود حالتی مست مانند حافظ، به لطف و امیدش اشاره می‌کند.
ز دستِ کوتهِ خود زیرِ بارمکه از بالابلندان شرمسارم
هوش مصنوعی: من از ناتوانی خود خجالتزدهام؛ زیر فشار مشکلاتی هستم که خودم قادر به رفع آنها نیستم و این مسأله باعث شرمندگی من در برابر کسانی است که وضعیت بهتری دارند.
مگر زنجیرِ مویی گیردَم دستوگر نه سر به شیدایی برآرم
هوش مصنوعی: اگر موی تو زنجیری بر دستم نبندد، هیچ چیزی مانع نمیشود که سر به دیوانگی بلند کنم.
ز چشمِ من بپرس اوضاعِ گردونکه شب تا روز اختر می‌شمارم
هوش مصنوعی: از چشمان من بپرس درباره وضعیت دنیا، چون من شبها تا صبح ستارهها را می‌شمارم.
بدین شکرانه می‌بوسم لبِ جامکه کرد آگه ز رازِ روزگارم
هوش مصنوعی: به خاطر این نعمت، لبهی جام را می‌بوسم که مرا از اسرار زندگی آگاه کرد.
اگر گفتم دعایِ مِی فروشانچه باشد؟ حقِّ نعمت می‌گزارم
هوش مصنوعی: اگر از من بپرسند که دعای می‌فروشان چه معنایی دارد، من در جواب میگویم که باید از حق این نعمتِ می سپاسگزاری کنم.
من از بازویِ خود دارم بسی شُکر«که زورِ مردم آزاری ندارم»
هوش مصنوعی: من به خاطر قدرتی که دارم بسیار سپاسگزارم، زیرا توانایی آزار دادن دیگران را ندارم.
سری دارم چو حافظ مست لیکنبه لطف آن سری امیدوارم
هوش مصنوعی: من مانند حافظ حالتی سرمست دارم، اما به لطف آن حالتی، امیدوار و خوشبین هستم.