غزل شمارهٔ ۳۹۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر خود را به عنوان شخصی عاشق و باوفا معرفی می‌کند که به عشق ورزیدن شهره است و سعی دارد از بدی‌ها دوری کند. او تأکید می‌کند که در عشق و وفا باید خوش بود و از رنجیدن پرهیز کرد، چرا که در این راه رنج و ناراحتی گناه است. شاعر از پیر میکده می‌پرسد که راه نجات چیست و پاسخی می‌گیرد که عیب‌پوشی و شاد بودن است. او به زیبایی طبیعت و نگاه مردم به معشوق اشاره می‌کند و بیان می‌کند که در می‌پرستی باید از خودگذشتگی کرد. در نهایت، اشاره می‌کند که بوسیدن جز بر لب ساقی و جام می، کار اشتباهی است و باید از ازدست‌دادن خود پرهیز کرد. این شعر به جنبه‌های عشق، می و شادکامی و دوری از رنج و عیب‌جویی می‌پردازد.
منم که شهره شهرم به عشق ورزیدنمنم که دیده نیالوده‌ام به بد دیدن
هوش مصنوعی: من در عشق ورزیدن مشهور و شناختهشده هستم. هرگز چشمم به بدی و ناپاکی گشوده نشده است.
وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیمکه در طریقتِ ما کافریست رنجیدن
وفادار بمانیم و اگر دیگران ما را سرزنش کردند، باز هم خوشحال باشیم، چون در راه ما، غمگین بودن و رنجیدن کفر است
به پیرِ میکده گفتم که چیست راه نجاتبخواست جامِ می و گفت عیب پوشیدن
هوش مصنوعی: به پیر میکده پرسیدم که چگونه میتوانم نجات پیدا کنم؟ او خواست تا جام شراب را بنوشم و گفت که عیبها را باید پنهان کرد.
مرادِ دل ز تماشای باغِ عالم چیست؟به دستِ مردمِ چشم از رخِ تو گل چیدن
هوش مصنوعی: نیت دل از زیباییهای دنیا چه میتواند باشد، وقتی که مردم فقط برای برداشت زیبایی از چهره تو زمان میگذرانند؟
به مِیْ پرستی از آن نقشِ خود زدم بر آبکه تا خراب کنم نقشِ خود پرستیدن
هوش مصنوعی: من به بادهپرستی مشغول شدم و از روی نقشم بر آب نوشتم تا اینکه بتوانم تصویری که از خودم در ذهن دارم را ویران کنم.
به رحمتِ سرِ زلفِ تو واثقم ورنهکشش چو نَبوَد از آن سو چه سود کوشیدن؟
هوش مصنوعی: من به رحمت و زیبایی موی تو امیدوارم، وگرنه اگر جذبهای از سوی تو نباشد، تلاش کردن چه فایدهای دارد؟
عنان به میکده خواهیم تافت زین مجلسکه وعظ بی‌عملان واجب است نشنیدن
هوش مصنوعی: ما تصمیم داریم که در میکده حضور پیدا کنیم، زیرا در این محفل، شنیدن نصیحتهای بیعمل، ضرورتی ندارد.
ز خطّ یار بیاموز مِهر با رخِ خوبکه گرد عارضِ خوبان خوش است گردیدن
هوش مصنوعی: از خط یار بیاموز که چگونه عشق ورزیدن را، زیرا که گلابی بودن دور عارض زیبایان، دلانگیز است.
مبوس جز لبِ ساقی و جامِ می حافظکه دستِ زهد فروشان خطاست بوسیدن
هوش مصنوعی: فقط لبِ ساقی و جامِ شراب ارزش بوسیدن دارند، زیرا بوسیدن چیزهایی که به غیر از این هستند، نادرست و بیمعنی است.