غزل شمارهٔ ۴۰۲
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی زیبایی‌های ظاهری و باطنی معشوق می‌پردازد و تأثیر آن بر عاشق را بیان می‌کند. شاعر به وصف خال و گیسوی معشوق می‌پردازد و می‌گوید که چگونه عقل و جان او را به زنجیر کشیده است. او همچنین به زلف معشوق که به تماشاخانه‌ای تبدیل شده اشاره می‌کند و می‌گوید که دل‌سوزان (عابدان) از عشق حقیقی غافل‌اند. حافظ در پایان اشاره می‌کند که عشق او به معشوق، به گونه‌ای است که از خود بی‌خبر شده و هیچ‌کس نمی‌تواند مانند او را پیدا کند. این شعر توصیف جذابیت و زیبایی معشوق را در کنار درد و شوق عاشقانه بیان می‌کند.
نکته‌ای دلکَش بگویم خالِ آن مَه‌رو ببینعقل و جان را بستهٔ زنجیرِ آن گیسو ببین
هوش مصنوعی: میخواهم نکته‌ای جذاب دربارهٔ زیبایی آن معشوق بگویم؛ ببین که چطور زیبایی او باعث میشود عقل و جان انسان در زنجیر آن موهای بلندش اسیر شوند.
عیبِ دل کردم که وحشی‌وضع و هرجایی مباشگفت چشمِ شیرگیر و غنجِ آن آهو ببین
از دلم عیب گرفتم که این قدر انس ناپذیر و هرجایی نباش. گفت: به چشمهای شیر گیر و کرشمههای آهوانه آن یار بنگر
حلقهٔ زلفش تماشاخانهٔ باد صباستجانِ صد صاحب‌دل آن جا بستهٔ یک مو ببین
هوش مصنوعی: زن مویش به مانند نمایشگاهی است که باد صبا در آن میچرخد و جان صد دلسوخته به خاطر یک رشته مو در آنجا گرفتار شده است.
عابدانِ آفتاب از دلبرِ ما غافل‌اندای ملامت‌گو خدا را رو مبین آن رو ببین
هوش مصنوعی: بندگان خدا در خشوع و عبادت، از دلبر ما غافل‌اند. ای کسی که عیبجویی میکنی، خدا را فراموش نکن و به چهره زیبا و معشوق ما توجه کن.
زلفِ دل‌دزدش صبا را بند بر گردن نهادبا هوادارانِ ره رو حیلهٔ هندو ببین
هوش مصنوعی: زلف دلفریب او را نسیم صبح بر گردن خود بسته است و با پیروانش نیرنگ هندو را تماشا کنید.
این‌که من در جست‌وجوی او ز خود فارغ شدمکس ندیده‌ست و نبیند مثلش از هر سو ببین
هوش مصنوعی: این‌که من در پی یافتن او آنقدر غرق شدهام که از خودم بی‌خبر شدهام، چیزی است که هیچ‌کس ندیده و نخواهد دید؛ هر جا را که نگاه کنی، چنین حالتی نخواهی یافت.
حافظ ار در گوشهٔ محراب می‌نالد رواستای نصیحت‌گو خدا را آن خمِ ابرو ببین
هوش مصنوعی: اگر حافظ در گوشهٔ عبادتگاه ناله می‌کند، جالب است. ای کسی که نصیحت میکنی، به آن خم ابروی معشوق نگاه کن.
از مرادِ شاه منصور ای فلک سر برمتابتیزیِ شمشیر بنگر قوّتِ بازو ببین
هوش مصنوعی: ای آسمان، از خواستهی شاه منصور دور شو و تیزی شمشیر او را ببین و قدرت بازوهایش را نظاره کن.