شمارهٔ ۲۳ - فی مدح الصاحب الاعظم جمال الدین احمد
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و عظمت معشوق می‌پردازد و او را به صورت و زیبایی‌هایی که در دنیا وجود دارد تقسیم بندی می‌کند. شاعر از نقاشی و نگارگری معشوق صحبت می‌کند و می‌گوید که زیبایی او باعث شرمساری آن نقاشی‌ها می‌شود.
در ادامه، شاعر در فضای معشوق، آسمان و ستاره‌ها را به تصویر می‌کشد و می‌گوید که هیچ خطری برای زیبایی‌اش وجود ندارد. همچنین، با تمثیل از ایوان و طاق، به عظمت و بزرگی معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که عالم وجود در خدمت اوست.
شاعر معشوق را نه تنها زیبا بلکه بزرگ و قدرتمند نشان می‌دهد، و می‌گوید که عدالت و حکومت او پایدار خواهد بود. در پایان، شاعر آرزو می‌کند که عمر و حکومت معشوق در این دنیا به جاودانگی برسد.
ای بصورت چو صد هزار نگارخجل از صورت تو نقش نگار
هوش مصنوعی: ای کسی که صورتت مانند صد هزار نقاشی زیباست، نقش و نگارهای دیگر حتی از زیبایی تو شرمندهاند.
در هوای تو آسمان ثابتدر فضای تو اختران سیار
هوش مصنوعی: در هوای تو، آسمان ثابت و بدون حرکت است و ستاره‌ها در فضایت در حال گردش هستند.
از ارم موقف ترا ساحتوز ثوابت در ترا مسمار
هوش مصنوعی: از جایگاه بهشت تو را مینگرم و از ستارگانت تو را میسازم.
نه مهت را خلل ز داغ خسوفنه گلت را خطر ز شوکت خار
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده که نه زیبایی ماه شما تحت تأثیر سایه بینوری قرار میگیرد و نه گل شما از شدت زیباییهای خار میترسد. به این معناست که زیبایی و شکوه واقعی در معرض آسیبها و چالشها قرار نمیگیرد.
با طیورت فرشته در پروازبا وحوحشت ستاره در رفتار
هوش مصنوعی: پرندهات مانند فرشتهای در حال پرواز است و ستاره‌ها در رفتارت با وحشت میدرخشند.
بزبان صدا لب بامتبا مقیمان سدره در گفتار
هوش مصنوعی: با صدای رسای تو، بر بام بلند، با ساکنان درخت سدره در سخن هستم.
طاق تو جفت گشته با خورشیدراست مانند طاق ابروی یار
هوش مصنوعی: قوس و قزح ابروی تو همچون قوس نور خورشید زیبا و دلنشین است.
از سواد کتابه ات خواندهمشتری شرح مخزن الاسرار
هوش مصنوعی: از آگاهی و دانش کتابهای خود، تو را درک کرده و نکات پنهان را توضیح میدهم.
ماه منجوقت آفتاب فروغسطح ایوانت آسمان کردار
هوش مصنوعی: ماه تو مانند منجوقی است که در آسمان میدرخشد و نور خورشید به زیبایی سطح ایوانت را روشن کرده است.
چار طاق سپهر فرسایتهمچو نه طاق سیمگون زنگار
هوش مصنوعی: آسمان همچون سقفی بزرگ و وسیع بر این زمین گسترده شده است، که به واسطهی زمان و گذر عمر، رنگ و رویی کهنه و زنگار گرفته به خود گرفته است.
بر ادای صریر خوانده بلنددر تو را ز گنبد دوّار
هوش مصنوعی: صدای غمانگیز و بلند بر فراز گنبدی در حال چرخش به گوش میرسد.
نقش پردازت از پی سبزیبرده ز آئینه فلک زنگار
هوش مصنوعی: نقشآفرینی تو به دنبال سرسبزی و طراوت است و این زیبایی از آینه آسمان که غبار و کدورت دارد، نشأت گرفته است.
اوفتاده ز طاق ایوانترخنه در برج این کبود حصار
هوش مصنوعی: چهرهات مانند ماه از بالای ایوان افتاده و در دیوارهای آبی این حصار نفوذ کرده است.
روز و شب صحن گلستان ترابلبل شاخ سدره بر اشجار
هوش مصنوعی: در روز و شب، در لابهلای گلها و باغها، بلبل به شاخ درختان درد دل می‌کند و زیبایی را در فضا پخش می‌کند.
نقشت از لوح سینه شسته سوادخطت از دیده نسخ کرده غبار
هوش مصنوعی: تصویر تو از دل من پاک شده و نوشتههایت از جلوی چشمم پاک گشتهاند.
در بهار ایمنی ز باد خزاندر خزان خرمی چو فصل بهار
هوش مصنوعی: در بهار از وزش بادهای سرد و مخرب فصل خزان در امان هستیم و در فصل خزان هم همچنان خوشحالی و شادابی را احساس میکنیم، گویی که همچنان در فصل بهار هستیم.
در حریم تو کرگسان سپهرآشیان کرده اند بر دیوار
هوش مصنوعی: در مرز و حریم تو، پرندگان وحشی آسمان لانه ساختهاند بر دیوارها.
باده نوشان عیش خانه توفارغند از خمار و از خمّار
هوش مصنوعی: نوشندگان باده در شادی و سرور در خانه تو هستند و از حالت مستی و تأثیر خماری بیخبرند.
بر سپهرت بود بپایه شرفو بهشتت بود بنزهت عار
هوش مصنوعی: در آسمان تو، منزلت و جایگاه بزرگی داشتی و بهشت تو، به خاطر ننگ و عیب تو، از بین رفته است.
همچو بخت جمال دولت و دینتا ابد چشم نرگست بیدار
هوش مصنوعی: صفت زیبایی و خوشبختی همچنان که با دین و دولت همراه است، همواره به تماشای توست و بیدار است.
آن فلک رفعت ستاره محلوان قضا قدرت قدر مقدار
هوش مصنوعی: آسمان بلندی ستاره محل است و سرنوشت، قدرت و اندازه را تعیین می‌کند.
لازم آستان او اقبالبنده ی بندگان او دینار
هوش مصنوعی: اینجا می‌گوید که برای دسترسی به مقام و منزلت او، تکیه بر خوشبختی و اقبال بندهای از بندگان او کافی است. در واقع، به اهمیت توکل بر خدا و رضایت او در زندگی اشاره شده است.
حلمش از باد دفع کرده شتابحزمش از خاک رفع کرده قرار
هوش مصنوعی: صبر و بردباری او به قدری است که حتی وزش باد نیز نمیتواند او را از مسیرش منحرف کند، و احتیاط و دقت او به اندازهای است که هیچ چیزی نتواند آرامش او را مختل کند.
ایجهان خادم و تواش مخدوموی فلک ز ایرو در تو مزار
هوش مصنوعی: ای جهان خدمتگزار تو و تو سرور اویی و آسمان از تو در جایگاه توست.
به یسار تو بحر خورده یمینبیمین تو چرخ داده یسار
هوش مصنوعی: در سمت چپ تو دریا وجود دارد و در سمت راست تو، چرخش جهان را نظاره میکنی.
عالمت بنده و تو عالم بخشدولتت باقی و تو دولتیار
هوش مصنوعی: تو که عالم و دانایی، بندگان تو را خدمت میکنند و تو از موهبتهای خود همیشه بهرهمند هستی و در راه یاریرسانی به دیگران قرار داری.
مملکت را بکلکت استغنامعدلت را بذاتت استظهار
هوش مصنوعی: مملکت به وسیلهی خودکفایی و منابع داخلیاش به رفاه میرسد و از تواناییهای خود برای پیشرفت و حمایت بهرهمند می‌شود.
کمر بندگی بخدمت توبسته همواره چرخ ناهموار
هوش مصنوعی: همواره خود را برای خدمت به تو آماده کردهام و در این مسیر با دشواریها و چالشهای زندگی مواجه بودهام.
زده بر چنگ در ادای صریرنی کلکت نوای موسیقار
هوش مصنوعی: این جمله به تصویر کشیدن یک لحظه زیبای موسیقی و هنر اشاره دارد. نوازندهای با دقت و حساسیّت بر ساز خود مینوازد و صدای دلنواز نی به گوش میرسد. این صدا، مشابه نواهای دلانگیز موسیقیدانان ماهر است که میتواند احساسات عمیق را منتقل کند.
سایه بر کار آفتاب اندازکه هوا داری تو دارد کار
هوش مصنوعی: سایهای بر روی کار خود بیفکن تا اینکه جریان زندگی به نفع تو پیش برود.
تا عدد لازم شمار بودباد عمرت برون ز حد شمار
هوش مصنوعی: تا زمانی که تعداد سالهای عمرت به حد معینی نرسیده باشد، زندگیات باید از حد معین خود فراتر رود.
تا عمارت به عدل یابد ملکبادی از عمر و ملک برخوردار
هوش مصنوعی: برای اینکه سرزمین در امنیت و آرامش قرار گیرد، نیاز به رهبری دارد که از عمر خود بهرهمند باشد و عدالت را در حکومت خود برقرار کند.