شمارهٔ ۲۹۲
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف احساسات عمیق و تناقض‌های عشق و زندگی می‌پردازد. شاعر با بیدار شدن و دیدن زیبایی معشوق، به شوق و اشتیاق خود اشاره می‌کند. او به آرامش و سرزندگی که در اثر باران بر غنچه‌ها می‌افتد، اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که عشق و زیبایی می‌تواند دل‌های سخت را نیز نرم کند.
شاعر از حقیقت تلخ بیداری در تقابل با خواب و خیال می‌گوید و به حال دردناک عاشقان اشاره می‌کند. او به دور از بندهای دنیوی، از عشق و هوس‌های دنیای شراب و میخانه سخن می‌گوید و فریاد می‌زند که عشق حقیقی فراتر از آنچه در ظواهر می‌گذرد، است.
در نهایت، شاعر با بررسی وضعیت خود و دیگران، به نیاز به محبت و عفو در روابط انسانی می‌پردازد و یادآوری می‌کند که تنها خود فرد می‌داند چه بر او می‌گذرد، در حالی که دیگران در خواب و بی‌خبری‌اند. این شعر به جستجوی حقیقت و عشق در دنیای پر از درد و رنج پرداخته و بر نیاز به درک متقابل تأکید دارد.
چو چشم خفته بگشودی ببستی خواب بیدارانچو تاب طرّه بنمودی ببردی آب طرّاران
هوش مصنوعی: وقتی چشمانش را از خواب باز کرد، خواب بیدارها را بست. زمانی که گیسویش را نمایان کرد، آبروی تابداران را نیز به تسخیر درآورد.
ترا بر اشک چون باران من گر خنده می‌آیدعجب نبود که در بستان بخندد غنچه از باران
هوش مصنوعی: اگر تو از شادی مثل باران اشک میریزی، جالب نیست که غنچه در باغ به خاطر باران میخندد.
چو فریاد گرفتاران به گوشت می‌رسد هر شبچه باشد گر رسی روزی به فریاد گرفتاران
هوش مصنوعی: هر شب ناله و فریاد گرفتارانی که به کمک نیاز دارند به گوش می‌رسد. اگر روزی به فریاد این مردم برسی، چه خواهد شد؟
طبیب ار بیندت در خواب کز رخ پرده برداریز شوق چشم رنجورت بمیرد پیش بیماران
هوش مصنوعی: اگر پزشک تو را در خواب ببیند که از شوق بر پرده صورت خود برمیداری، چشمان او به خاطر ناراحتی تو از غم بیمارانت میمیرد.
الا ای شمع دلسوزان چراغ مجلس افروزانبه جبهت ماه مه رویان به طلعت شاه عیاران
هوش مصنوعی: ای شمعی که دلسوزان را روشن میکنی، چراغی برای مجلس افراد روشنیفام. به چهرهات نور ماه میتابد، همچون چهره شاهی که بر پهلوانان میدرخشد.
به قد سرو سرافرازان به رخ صبح سحر خیزانبه خط شام سیه روزان به شکّر نقل مِیْ خواران
هوش مصنوعی: در صبح زود، کسانی که با افتخار و سربلندی بیدار شدهاند، همچون سروهای بلند به نظر میرسند. در حالی که افرادی که در حال و روزی ناخوش قرار دارند، تحت تاثیر غم و افکار تیره و تار دارند. این تصویر به زیبایی حال و احوال کسانی را که در جشن و شادمانی هستند، در مقایسه با آنانی که در غم و اندوه به سر میبرند، نشان میدهد.
ز ما گر خرده‌ای آمد بزرگی کن وزان بگذرکه آن بهتر که بر مستان ببخشایند هشیاران
هوش مصنوعی: اگر از کسی عیبی دیدهای، آن را بزرگ نکن و از آن بگذر، چرا که این بهتر است از اینکه هشیاران بر مستان فخر کنند و عیوبشان را برشمند.
ز ارباب کرم لطفی ورای آن نمی‌باشدکه ذیل عفو می‌پوشند بر جرم گنه کاران
هوش مصنوعی: از بزرگان بخشش و کرم هیچ لطفی فراتر از این نیست که عفو و بخشش را بر گناهان گنهکاران سایه بگسترند.
کسی حال شبم داند که چون من روز گرداندتو خفته مست با شاهد چه دانی حال بیداران
هوش مصنوعی: کسی حال من را در شب نمیفهمد، وقتی که من شب را به روز تبدیل میکنم، تو در خواب خوشحالی با عشقات، حال بیدارها را نمیدانی.
به قول دشمن ار پیچم عنان از دوست بی دینمکه ترک دوستی کفرست در دین وفاداران
هوش مصنوعی: اگر از دوست خود فاصله بگیرم، در نظر دشمن، من بیدین هستم؛ چون قطع کردن دوستی، در دین پرهیزگاران به حساب میآید.
بگو ای پیر فرزانه که شاگردان میخانهبرون آرند خواجو را به دوش از کوی خمّاران
هوش مصنوعی: بگو ای مرد دانا که شاگردان میخانه، خواجو را از کوی شرابفروشان به دوش میبرند.