شمارهٔ ۴۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر خود را گدای محبوب میداند که تحت حمایت و مهر سلطان است. او به عشق و وفاداری خود نسبت به محبوبش اشاره میکند و میگوید که هرچه در زندگی دارد، به خاطر عشق اوست. شاعر از درد و رنجی که به خاطر جدایی از محبوب تحمل کرده سخن میگوید و به این نکته اشاره میکند که از وفاداری و عشقش به محبوب چیزی نمیکاهد. او تأکید میکند که هرگونه ظلم یا بیعدالتی که بر او تفتید، در نهایت به نفع محبوب خواهد بود. در نهایت، شاعر خواستار دیدن محبوب است؛ زیرا دیدن چهرهاش برای او ارزشمند است.
مائیم آن گدای که سلطان گدای ماستما زیر دست مهر و فلک زیر پای ماست
هوش مصنوعی: ما کسانی هستیم که در مقام گدایان به سر میبریم، اما سلطان و فرمانروا هم گدای ما به شمار میرود. ما در سایهی مهر و محبت الهی قرار داریم و ستارهها و سرنوشت نیز زیر پای ما هستند.
تا بر در سرای شما سر نهاده ایماقبال بنده ی در دولتسرای ماست
هوش مصنوعی: ما به در خانه شما آمدهایم و سر خود را به نشانه ادب گذاشتهایم، خوشبختی ما در این است که به درگاه شما نزدیک هستیم.
بودی بسیط خاک پر از های و هوی ماو کنون جهان ز گریه پر از های های ماست
هوش مصنوعی: زمانی که ما فقط خاک و مواد ساده بودیم، صدای زیادی در دنیا ایجاد میکردیم، اما حالا که به عالم وجود آمدهایم، این دنیا تا حدی پر از گریه و زاری ما شده است.
زینسان که در قفای تو از غم بسوختیمگوئی که دود سوخته ئی در قفای ماست
هوش مصنوعی: ما با اشتیاق و درد تو سوختیم، انگار که کسی در پس ما دودی از این سوختن به جا گذاشته است.
تا کی زنید تیغ جفا بر شکستگانسهلست اگر بقای شما در فنای ماست
هوش مصنوعی: تا کی به ستم و ظلم بر کسانی که ضعیف و شکستخورده هستند، ادامه میدهید؟ آسان است که به آنها آسیب بزنید، در حالی که اگر شما نابود شویم، بقای شما در خطر خواهد بود.
گر برکشی و گر بکشی رای رای تستهر چیز کان نه رای تو باشد نه رای ماست
هوش مصنوعی: هر چه بکنید، چه شما تصمیم بگیرید و چه دیگران، در نهایت این تصمیمات باید با نظر شما هماهنگ باشد. هر چیزی که نه با نظر شما باشد و نه با نظر ما، ارزش چندانی ندارد.
آن کاشنای تست غریبست در جهانوانکو غریب گشت ز خویش آشنای ماست
هوش مصنوعی: آن کسی که در دنیا غریب است و از خود دور شده، در واقع آشنای ماست و ما از او شناخت داریم.
ما را اگر تو مشترییی این سعادتیستبنمای رخ که دیدن رویت بهای ماست
هوش مصنوعی: اگر تو به ما توجه کنی، این خود نشان از خوشبختی ماست. فقط کافیست که چهرهات را به ما نشان بدهی، چرا که دیدن روی تو برای ما ارزشمندترین چیز است.
خواجو که خاک پای گدایان کوی تستشاهی کند گرش تو بگوئی گدای ماست
هوش مصنوعی: خواجو به جایی اشاره دارد که از مقام و موقعیت خود صرفنظر کرده و خود را در برابر افرادی که در راه عشق و محبت و در نزد معشوق قرار دارند، humble و خاکی میبیند. او میگوید که اگر تو بگویی ما همگی گدایان عشق هستیم، حتی این افراد هم میتوانند مقام والایی داشته باشند، چون دلنواز عشق را فراموش نکردهاند. در اینجا عشق و ادب را بر هر مقام و پستی ارجح میداند.