شمارهٔ ۱۶۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و معرفت است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که اگر کسی از حال و شرایط دیگران آگاه باشد، نیازی به دلتنگی ندارد. او می‌گوید که در عالم هستی، زیبایی‌هایی وجود دارد که نمی‌توان به سادگی آنها را درک کرد. در جایی که محبوب بر پرده‌ی عزت می‌افتد، عارف در کمال می‌بیند و اهل نظر در جمال.
شاعر به مفهوم عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که در مسلک عاشقان، خون حرام ناپسند نیست، زیرا عشق یک امر والایی است. وی همچنین تشنگی جانش را برای محبوبش می‌سازد و می‌گوید که عاشقان در پی صید دل نیستند و نمی‌توانند به مهمانی و زیبایی عشق بی‌توجهی کنند.
در نهایت، شاعر بیان می‌کند که در راه عشق، هیچ مانعی وجود ندارد و جدایی و وصال در عین عدم فاصله‌هاست. در واقع، او از پیوند عمیق عشق و حقیقت صحبت می‌کند.
یکدم ز قال بگذر اگر واقفی ز حالکانرا که حال هست چه حاجت بود بقال
هوش مصنوعی: اگر به حال و هوای کسی واقفی، نیازی نیست که برایش توضیح بدهی و به حرف دیگران گوش بدهی. چون وقتی که خودت از حال او با خبری، نیازی به گفتن و توجیه نیست.
بر لوح کائنات مصور نمی شودنقشی بدین جمال و جمالی بدین کمال
هوش مصنوعی: هیچ تصویری در عالم به این زیبایی و کمال نمیتواند ثبت شود.
آنجا که یار پرده ی عزّت بر افکندعارف کمال بیند و اهل نظر جمال
هوش مصنوعی: در جایی که محبوب با تمام شکوه و عظمت خود ظاهر میشود، عارفان به بالاترین درجات کمال دست مییابند و اهل معرفت زیباییهای او را مشاهده میکنند.
خون قدح بمذهب مستان حرام نیستکز راه شرع خون حرامی بود حلال
هوش مصنوعی: در این ابیات، شاعر اشاره دارد به این که در باور و آیین میپرستان، نوشیدن و لذت بردن از شراب و مستی امری ناپسند نیست. زیرا بر اساس قوانین و اصول مذهبی، چیزی که به زعم آنها حرام تلقی میشود، میتواند در حالتی خاص مجاز شناخته شود. با این بیان، شاعر نوعی تناقض و نگاهی متفاوت به اصول اخلاقی و مذهبی را مورد توجه قرار میدهد.
جانم بجام لعل تو دارد تعطّشیچون تن بجان و تشنه بسر چشمه ی زلال
هوش مصنوعی: جان من به رنگ لعل تو تشنه است، همچنان که جسم به جان نیاز دارد و تشنه به سرچشمهی زلال آب.
آنها که دام برگذر صید می نهنداندیشه کی کنند ز مرغ شکسته بال
هوش مصنوعی: کسانی که در دامهای خود در کنار راه، صید میکنند، آیا به فکر پرندهای که بال شکسته دارد، میافتند؟
در هر چه هست چون بخیالت نظر کنمگر جز جمال روی تو بینم زهی خیال
هوش مصنوعی: هر چیزی که میبینم، وقتی به یاد تو میافتم، اگر غیر از زیبایی چهرهات را ببینم، باید افسوس بخورم.
در راه عشق بعد منازل حجاب نیستدوری گمان مبر که بود مانع وصال
هوش مصنوعی: در مسیر عشق، هیچ مانعی وجود ندارد. فکر نکن که دوری میتواند مانع رسیدن به معشوق باشد.
خواجو اگر بعین حقیقت نظر کنیوصلست در جدائی و هجران در اتّصال
هوش مصنوعی: اگر با دیدی عمیق به واقعیت نگاه کنی، میبینی که ارتباط و وصل در جدایی و دوری نهفته است.