شمارهٔ ۲۶۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از دردها و غم‌های زندگی خود سخن می‌گوید و از چرخ گردون که او را به زحمت می‌اندازد، گله‌مند است. او به یأس و ناامیدی اشاره می‌کند و بیان می‌کند که به دل‌سوزی و حمایت دیگری نیاز دارد. شاعر همچنین نسبت به حوادث و نامرادی‌ها ابراز نارضایتی می‌کند و می‌گوید که حتی افراد با سخن شیرین نیز ممکن است از زبان خود جراحت بزنند. در نهایت، او به این نکته اشاره می‌کند که برای بهبود اوضاع و فرار از مشکلات، بهتر است دست از خودپرستی بردارد و به راه‌هایی چون مسخرگی و مطربی برای برقراری روابط بهتر با دیگران روی آورد.
دی سیر برآمد دلم از روز جوانیجانم به لب آمد ز غم و درد نهانی
هوش مصنوعی: دیگر دلم از روزهای جوانی سیر شده و از غم و دردهای پنهان، جانم به لب رسیده است.
کردم گله زین چرخ سیه روی بداخترکز بهر دو قرصم به جهان چند دوانی
هوش مصنوعی: من از این روزگار تیره و بدخلق شکایت کردم، که برای گرفتن دو قرص نان در دنیا، چقدر باید بدوم و تلاش کنم.
جان من دلسوخته را هیچ مرادیحاصل نشود تا تو به کامش نرسانی
هوش مصنوعی: جان من که با عشق سوزانده شده، هیچ خواستهای برآورده نخواهد شد تا زمانی که تو او را به آرامش نرسانی.
فریاد ز دست تو که از قید حوادثیک لحظه امانم ندهی خاصه امانی
هوش مصنوعی: فریاد میزنم از دست تو، چون تو هیچ وقت به من اجازه نمیدهی که از دردها و مشکلات چند لحظهای آرامش پیدا کنم.
هر کاو چو قلم گاه سخن دُر بچکاندخون سیه از تیغ زبانش بچکانی
هوش مصنوعی: هر کسی که به مانند یک قلم، کلمات زیبا و ارزشمندی را بر زبان بیاورد، باید مراقب باشد که زبانش به جای کلمات خوب، کلمات تلخ و تند را نچکاند.
کی شاد شود خسروی از دور تو کز توبی دار به دارا نرسد تخت کیانی
هوش مصنوعی: کیست که خوشحال شود بر اثر دوری تو، در حالی که از تو بیمعنا به قدرت و عظمت نمیرسد؟
سلطان فلک گرم شد و گفت که خواجوبر ملک بقا زن علم از عالم فانی
هوش مصنوعی: سلطان آسمان به تکاپو افتاد و گفت که خواجو باید پرچم را بر زمین جاودان برافرازد و از دنیای زودگذر فاصله بگیرد.
زین پیر جهاندیده ی بد روز چه خواهیبر وی ز چه شنعت کنی و دست فشانی
هوش مصنوعی: از این پیر که تجربههای تلخی از روزگار دارد، چه توقعی داری؟ چه حرفی میخواهی به او بزنی یا دستش را بفشاری؟
هر چند جهانی ز سلاطین زمانهآخر نه گدای در سلطان جهانی
هوش مصنوعی: هر چند که در حکومتها و دربارهای مختلف افرادی با قدرت و ثروت زیادی وجود دارند، ولی در نهایت همه ما در برابر خداوند مثل یک گدا هستیم و هیچکس نمیتواند خود را از سلطنت و قدرت او جدا کند.
در مصر معانی ید بیضا بنمائیوقتی که چو موسی نکشی سر ز شبانی
هوش مصنوعی: وقتی که میخواهی مانند موسی معجزههایی مانند ید بیضا را در سرزمین مصر نشان دهی، باید از شغل شبانی دست برداری و به دنبال کارهای بزرگتر بروی.
گر نایب خاقانی و خاقانی وقتیور ثانی سحبانی و حسّان زمانی
هوش مصنوعی: اگر من جانشین خاقانی باشم و در زمان خاقانی حضور داشته باشم، مانند حسان که در زمان سحبانی بوده، خواهم بود.
چون شمع مکش سرکه به یکدم بکشندتبا این همه گردنکشی و چرب زبانی
هوش مصنوعی: اگر مانند شمع نباشی و باعث سوزش دیگران نشوی، ممکن است به راحتی و به یکباره از بین بروی. با این حال، با همهی ناز و خودپسندیات، مراقب عواقب رفتارت باش.
خاموش که تا در دهن خلق نیفتیدر ملک فصاحت چو زبان کام نرانی
هوش مصنوعی: سکوت کن تا دیگران دربارهات صحبت نکنند. وقتی زبانت را کنترل کنی، در دنیا به عنوان یک سخنور شناخته خواهی شد.
زین طایفه شعرت بشعیری نخرد کسگر آب حیاتست به پاکی و روانی
هوش مصنوعی: هیچکس از این گروه شعر تو بهره نمیبرد، هرچند اگر شعرت آب حیات باشد و پاک و روان باشد.
با این همه یک نکته بگویم ز سر مهرهر چند که دانم که تو این شیوه ندانی
هوش مصنوعی: با وجود همه اینها، میخواهم نکتهای را از سر محبت برایت بگویم، هرچند میدانم که تو این روش را نمیدانی.
رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموزتا داد خود از کهتر و مهتر بستانی
هوش مصنوعی: به جوکگویی و شوخی کردن مشغول شو و هنر موسیقی را یاد بگیر تا بتوانی حق خود را از دیگران، چه کوچکتر و چه بزرگتر، بگیری.